Tiết lộ về hoạt động của tình báo New Zealand tại Bangladesh

Một loạt hồ sơ tình báo của Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) bị tiết lộ trên báo chí cho thấy Cục An ninh truyền thông chính phủ (GCSB) của New Zealand đã từng hỗ trợ NSA trong việc theo dõi, thu thập thông tin về người dân Bangladesh trong nỗ lực chống khủng bố toàn cầu giai đoạn sau sự kiện khủng bố ngày 11-9-2001.

Hồ sơ NSA đã thể hiện rõ GCSB đóng vai trò không nhỏ trong hoạt động do thám điện tử tại Bangladesh. Tờ báo New Zealand Herald hợp tác với tạp chí The Intercept của Mỹ đưa ra nhận định trên dựa theo thông tin có được từ các tài liệu do cựu nhân viên NSA Edward Snowden cung cấp.

Một trong những tài liệu nêu trên là một báo cáo tình báo của NSA vào tháng 4-2013 liên quan đến quan hệ hợp tác tình báo giữa Mỹ và New Zealand, nhan đề “Mối quan hệ của NSA với New Zealand”. Trong phần nói về “Những thông tin đối tác cung cấp cho NSA”, báo cáo viết rằng “GCSB là cơ quan tình báo hàng đầu về các mục tiêu chống khủng bố tại Bangladesh kể từ năm 2004”. GCSB “cung cấp một trong những nguồn tin tình báo tín hiệu quan trọng nhất về hoạt động chống khủng bố ở Bangladesh cho cộng đồng tình báo Mỹ” – báo cáo viết.

Những quả cầu chứa ăng-ten bắt sóng vô tuyến mà GCSB dùng trong hoạt động nghe lén toàn cầu.
Những quả cầu chứa ăng-ten bắt sóng vô tuyến mà GCSB dùng trong hoạt động nghe lén toàn cầu.

Bên cạnh NSA, thông tin tình báo của GCSB còn được chia sẻ cho các cơ quan tình báo nước ngoài khác, kể cả cơ quan tình báo quốc gia của chính Bangladesh. Trong những năm gần đây, các nhóm vận động vì quyền con người đã vài lần tung ra báo cáo về tình trạng các cơ quan an ninh và tình báo Bangladesh phớt lờ các điều ước quốc tế cấm tra tấn, đồng thời còn tham gia nhiều vụ giết người vì động cơ chính trị. Vào năm 2014, chính phủ Bangladesh cũng đã từng bị kiện lên Toà án Hình sự Quốc tế (ICC) ở La Haye với cáo buộc phạm tội chống lại loài người.

Trên thực tế, Bangladesh chỉ là một quốc gia bình thường, không phải là mục tiêu ưu tiên trong chính sách đối ngoại của New Zealand. Website của Bộ Ngoại giao New Zealand khẳng định quan hệ giữa New Zealand và Bangladesh vẫn duy trì thân thiện, mặc dù giữa hai nước rất hạn chế hợp tác.

Tuy vậy, một nguồn tình báo khẳng định Bangladesh là mục tiêu quan trọng của ICT, một trong 4 bộ phận do thám của GCSB, và đã nằm trong tầm ngắm của cơ quan này suốt hơn 10 năm qua. ICT được thành lập vào tháng 4-2002 nhằm mục đích đáp ứng tình hình thế giới sau sự kiện 11-9, đó là chống khủng bố. Dự án tình báo tại Bangladesh bắt đầu được triển khai từ năm 2003, dưới thời Thủ tướng Helen Clark. New Zealand buộc phải chấp nhận những yêu cầu hỗ trợ tình báo của Mỹ như một hành động bù đắp, bởi vì nước này đã từ chối đưa quân đội tham gia cuộc chiến của Mỹ tại Iraq.

Báo cáo tình báo 2013 của NSA xác định thời điểm triển khai dự án là năm 2004, nhưng một sĩ quan tình báo của NSA đã biết một báo cáo tóm tắt về GCSB vào tháng 12-2003 trong đó ghi nhận rằng GCSB đã “đóng góp vào cuộc chiến chống khủng bố bằng cách báo cáo về hoạt động của các phần tử Hồi giáo cực đoan ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đặc biệt là tại địa bàn Bangladesh và Miến Điện.

Một tài liệu tình báo khác từ năm 2009 đã cung cấp thông tin chi tiết về hoạt động tình báo tại Bangladesh đã diễn ra như thế nào. Tài liệu này nói rõ rằng các nhân viên tình báo thuộc OCR (Đội Phát triển tình báo tín hiệu), một đơn vị của GCSB, đã tham gia vào việc vạch kế hoạch hoạt động tình báo. Có vẻ như GCSB không trực tiếp thực hiện việc can thiệp viễn thông và thu thập dữ liệu, thay vì thế sử dụng thiết bị do thám do một cơ quan tình báo đồng minh cung cấp. Tài liệu 2009 cũng tiết lộ rằng GCSB có một địa điểm thu thập tình báo đặc biệt đặt tại thủ đô Dhaka của Bangladesh để nghe lén các giao tiếp viễn thông của người dân địa phương. Tài liệu NSA đưa ra dự đoán rằng địa điểm thu thập tình báo này ắt hẳn nằm bên trong một toà nhà do người Mỹ kiểm soát.

Báo cáo 2009 tiết lộ rằng việc thu thập qua tin nhắn điện thoại di động vẫn tiếp tục được triển khai tại Bangladesh, với sự mở rộng của chương trình mang tên Dhaka F6, vốn là chương trình phối hợp của NSA và CIA nhằm nghe lén các giao dịch viễn thông xung quanh các đại sứ quán Mỹ ở nước ngoài.

Báo cáo cho biết, vị trí nghe lén bí mật chủ yếu được GCSB sử dụng để can thiệp nghe lén cuộc gọi di động. Thông tin tình báo sau đó được GCSB chia sẻ với các cơ quan tình báo nước ngoài. Báo cáo tháng 4-2013 của NSA nói rằng báo cáo chống khủng bố tại Bangladesh của GCSB cung cấp những thông tin đầu mối duy nhất giúp cho hoạt động phối hợp chống khủng bố của CIA, Cơ quan Tình báo quốc gia Bangladesh (BSIS) và Ấn Độ đạt được thành công trong năm qua.

Bangladesh có một số cơ quan tình báo khác nhau, ngoài BSIS còn có Tổng cục Tình báo các lực lượng (DGFI), Cục Tình báo An ninh quốc gia (NSI) và Tiểu đoàn phản ứng nhanh (RAB). Các đơn vị này đều tham gia vào hoạt động chống khủng bố của nhà nước, đồng thời hợp tác với các cơ quan tình báo nước ngoài, như GCSB của New Zealand trong cuộc chiến chống khủng bố. Tuy nhiên, cũng giống như CIA, hoạt động của các cơ quan này đã gây ra tai tiếng và những lời cáo buộc từ các tổ chức bảo vệ quyền con người.

Chẳng hạn, năm 2008, tổ chức Human Rights Watch đã tố cáo BSIS đã sử dụng tổng hành dinh của một đơn vị đặc nhiệm để tra tấn nghi can khủng bố. Năm 2010, một nhà hoạt động nghiệp đoàn tố cáo NSI đã bắt bớ, tra tấn và dọa giết ông. Hai năm sau, người ta phát hiện nhà hoạt động này chết một cách bất thường.

Tháng 2-2017, NSA đã tạm dừng hợp tác với RAB của Bangladesh để phản đối những vi phạm quyền con người. Riêng GCSB dường như không quan tâm những cáo buộc của các tổ chức nói trên và tiếp tục hợp tác với tình báo Bangladesh.

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.