Tiết lộ về hoạt động của tình báo New Zealand tại Bangladesh

Một loạt hồ sơ tình báo của Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) bị tiết lộ trên báo chí cho thấy Cục An ninh truyền thông chính phủ (GCSB) của New Zealand đã từng hỗ trợ NSA trong việc theo dõi, thu thập thông tin về người dân Bangladesh trong nỗ lực chống khủng bố toàn cầu giai đoạn sau sự kiện khủng bố ngày 11-9-2001.

Hồ sơ NSA đã thể hiện rõ GCSB đóng vai trò không nhỏ trong hoạt động do thám điện tử tại Bangladesh. Tờ báo New Zealand Herald hợp tác với tạp chí The Intercept của Mỹ đưa ra nhận định trên dựa theo thông tin có được từ các tài liệu do cựu nhân viên NSA Edward Snowden cung cấp.

Một trong những tài liệu nêu trên là một báo cáo tình báo của NSA vào tháng 4-2013 liên quan đến quan hệ hợp tác tình báo giữa Mỹ và New Zealand, nhan đề “Mối quan hệ của NSA với New Zealand”. Trong phần nói về “Những thông tin đối tác cung cấp cho NSA”, báo cáo viết rằng “GCSB là cơ quan tình báo hàng đầu về các mục tiêu chống khủng bố tại Bangladesh kể từ năm 2004”. GCSB “cung cấp một trong những nguồn tin tình báo tín hiệu quan trọng nhất về hoạt động chống khủng bố ở Bangladesh cho cộng đồng tình báo Mỹ” – báo cáo viết.

Những quả cầu chứa ăng-ten bắt sóng vô tuyến mà GCSB dùng trong hoạt động nghe lén toàn cầu.
Những quả cầu chứa ăng-ten bắt sóng vô tuyến mà GCSB dùng trong hoạt động nghe lén toàn cầu.

Bên cạnh NSA, thông tin tình báo của GCSB còn được chia sẻ cho các cơ quan tình báo nước ngoài khác, kể cả cơ quan tình báo quốc gia của chính Bangladesh. Trong những năm gần đây, các nhóm vận động vì quyền con người đã vài lần tung ra báo cáo về tình trạng các cơ quan an ninh và tình báo Bangladesh phớt lờ các điều ước quốc tế cấm tra tấn, đồng thời còn tham gia nhiều vụ giết người vì động cơ chính trị. Vào năm 2014, chính phủ Bangladesh cũng đã từng bị kiện lên Toà án Hình sự Quốc tế (ICC) ở La Haye với cáo buộc phạm tội chống lại loài người.

Trên thực tế, Bangladesh chỉ là một quốc gia bình thường, không phải là mục tiêu ưu tiên trong chính sách đối ngoại của New Zealand. Website của Bộ Ngoại giao New Zealand khẳng định quan hệ giữa New Zealand và Bangladesh vẫn duy trì thân thiện, mặc dù giữa hai nước rất hạn chế hợp tác.

Tuy vậy, một nguồn tình báo khẳng định Bangladesh là mục tiêu quan trọng của ICT, một trong 4 bộ phận do thám của GCSB, và đã nằm trong tầm ngắm của cơ quan này suốt hơn 10 năm qua. ICT được thành lập vào tháng 4-2002 nhằm mục đích đáp ứng tình hình thế giới sau sự kiện 11-9, đó là chống khủng bố. Dự án tình báo tại Bangladesh bắt đầu được triển khai từ năm 2003, dưới thời Thủ tướng Helen Clark. New Zealand buộc phải chấp nhận những yêu cầu hỗ trợ tình báo của Mỹ như một hành động bù đắp, bởi vì nước này đã từ chối đưa quân đội tham gia cuộc chiến của Mỹ tại Iraq.

Báo cáo tình báo 2013 của NSA xác định thời điểm triển khai dự án là năm 2004, nhưng một sĩ quan tình báo của NSA đã biết một báo cáo tóm tắt về GCSB vào tháng 12-2003 trong đó ghi nhận rằng GCSB đã “đóng góp vào cuộc chiến chống khủng bố bằng cách báo cáo về hoạt động của các phần tử Hồi giáo cực đoan ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đặc biệt là tại địa bàn Bangladesh và Miến Điện.

Một tài liệu tình báo khác từ năm 2009 đã cung cấp thông tin chi tiết về hoạt động tình báo tại Bangladesh đã diễn ra như thế nào. Tài liệu này nói rõ rằng các nhân viên tình báo thuộc OCR (Đội Phát triển tình báo tín hiệu), một đơn vị của GCSB, đã tham gia vào việc vạch kế hoạch hoạt động tình báo. Có vẻ như GCSB không trực tiếp thực hiện việc can thiệp viễn thông và thu thập dữ liệu, thay vì thế sử dụng thiết bị do thám do một cơ quan tình báo đồng minh cung cấp. Tài liệu 2009 cũng tiết lộ rằng GCSB có một địa điểm thu thập tình báo đặc biệt đặt tại thủ đô Dhaka của Bangladesh để nghe lén các giao tiếp viễn thông của người dân địa phương. Tài liệu NSA đưa ra dự đoán rằng địa điểm thu thập tình báo này ắt hẳn nằm bên trong một toà nhà do người Mỹ kiểm soát.

Báo cáo 2009 tiết lộ rằng việc thu thập qua tin nhắn điện thoại di động vẫn tiếp tục được triển khai tại Bangladesh, với sự mở rộng của chương trình mang tên Dhaka F6, vốn là chương trình phối hợp của NSA và CIA nhằm nghe lén các giao dịch viễn thông xung quanh các đại sứ quán Mỹ ở nước ngoài.

Báo cáo cho biết, vị trí nghe lén bí mật chủ yếu được GCSB sử dụng để can thiệp nghe lén cuộc gọi di động. Thông tin tình báo sau đó được GCSB chia sẻ với các cơ quan tình báo nước ngoài. Báo cáo tháng 4-2013 của NSA nói rằng báo cáo chống khủng bố tại Bangladesh của GCSB cung cấp những thông tin đầu mối duy nhất giúp cho hoạt động phối hợp chống khủng bố của CIA, Cơ quan Tình báo quốc gia Bangladesh (BSIS) và Ấn Độ đạt được thành công trong năm qua.

Bangladesh có một số cơ quan tình báo khác nhau, ngoài BSIS còn có Tổng cục Tình báo các lực lượng (DGFI), Cục Tình báo An ninh quốc gia (NSI) và Tiểu đoàn phản ứng nhanh (RAB). Các đơn vị này đều tham gia vào hoạt động chống khủng bố của nhà nước, đồng thời hợp tác với các cơ quan tình báo nước ngoài, như GCSB của New Zealand trong cuộc chiến chống khủng bố. Tuy nhiên, cũng giống như CIA, hoạt động của các cơ quan này đã gây ra tai tiếng và những lời cáo buộc từ các tổ chức bảo vệ quyền con người.

Chẳng hạn, năm 2008, tổ chức Human Rights Watch đã tố cáo BSIS đã sử dụng tổng hành dinh của một đơn vị đặc nhiệm để tra tấn nghi can khủng bố. Năm 2010, một nhà hoạt động nghiệp đoàn tố cáo NSI đã bắt bớ, tra tấn và dọa giết ông. Hai năm sau, người ta phát hiện nhà hoạt động này chết một cách bất thường.

Tháng 2-2017, NSA đã tạm dừng hợp tác với RAB của Bangladesh để phản đối những vi phạm quyền con người. Riêng GCSB dường như không quan tâm những cáo buộc của các tổ chức nói trên và tiếp tục hợp tác với tình báo Bangladesh.

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.