Năm 1991, truyện ngắn "Kẻ sát nhân lương thiện" của anh đã từng gây tiếng vang mạnh mẽ, đạt giải nhất cuộc thi truyện ngắn Báo Văn Nghệ năm 1990 -1991, được in đi in lại nhiều lần như "cây đinh" trong nhiều tập truyện ngắn của các tác giả đương đại. Truyện cũng lần lượt được dịch sang tiếng Pháp, tiếng Trung và tiếng Nhật. Khi đó, Long mới 26 tuổi. Từ độc giả bình thường cho đến các nhà phê bình văn học đều có chung nhận xét về Lại Văn Long: Bút lực mạnh, vốn sống phong phú, tư duy sáng tác sắc sảo, cái nhìn nghệ thuật độc đáo. Tóm lại, bóng dáng một cây bút lớn đã chấp chới lộ ra, rất đáng để bạn đọc chờ đợi.
Nhưng, hơn 20 năm sau, dường như cái bóng vẫn cứ là… cái bóng. Người ta biết đến Lại Văn Long nhiều hơn trong vai trò một phóng viên từ sắc sảo trở thành gạo cội của Báo Công an Tp HCM, trong khi nhiều người đã quên béng mất anh là một nhà văn, một cây bút truyện ngắn có tầm. Trong 20 năm đó, Lại Văn Long vẫn sáng tác nhưng tản mát, tần suất xuất hiện không nhiều - trung bình mỗi năm in báo được thêm… 1 truyện ngắn và không hề có thêm bất kỳ giải thưởng văn chương nào. Nói chính xác thì anh vẫn viết nhưng rất ít khi gửi đăng và được đăng. Hiện ra trong trang viết của Lại Văn Long vẫn luôn có một số phận, một cuộc đời đậm đặc bi kịch. Nói theo ngôn ngữ "vị nhân sinh" thì nó đen ngòm, quẩn quanh không lối thoát. Tất cả đều hiện ra dưới những câu chữ sắc sảo đến mức cay nghiệt. Hầu hết các truyện anh viết đều có kết thúc trong ngõ cụt bi kịch, vượt quá giới hạn của hình tượng bi kịch văn chương thông thường. Vì thế, dù cấu tứ khá lạ, ngôn ngữ sắc sảo, đường nét sáng tạo khá rõ và độc đáo, truyện của Lại Văn Long vẫn có cái gì đó quá gần, gần đến mức trần trụi trong khoảng cách tiếp nhận giữa tác giả - tác phẩm - độc giả. Nó biến sáng tác của Lại Văn Long thành những trang viết rất khó in, thậm chí không thể in, ít nhà xuất bản nào muốn in, dù công bằng mà nói, đó hoàn toàn không phải là những câu chuyện khó đọc hay thiếu hấp dẫn.
Tập truyện hơn 330 trang, gồm 12 truyện ngắn và 2 truyện vừa có thể xem như toàn bộ gia tài hơn 20 năm sáng tác của Lại Văn Long. Hầu hết đã được đăng rải rác trên các báo. Cho dù đã cố làm mềm đi để có thể "hội nhập", trong "Thủy Cơ", người đọc vẫn nhận diện được gần như không sót thứ gì trong "chất văn chương" của Lại Văn Long. Chất triết lý theo chiều cay độc vẫn đâm đặc. Những góc khuất, mặt trái đầy bi kịch của xã hội vẫn đầy rẫy. Tất nhiên, là tập truyện gắn đầu tay nên trong cuốn sách không thể thiếu truyện ngắn "Kẻ sát nhân lương thiện" nổi tiếng một thời. Mô típ, khuynh hướng của truyện ngắn này vẫn hiện ra với vai trò chủ đạo xuyên suốt toàn tập truyện, khiến những bạn đọc ưa nhẹ nhàng, đơn giản sẽ cảm thấy khá nặng nề vì có quá nhiểu lần phải dừng lại để suy nghĩ. Một số truyện ngắn khác trong sách cũng rất đáng chú ý: "Thế gian biến cải", "Bến nước cơ quan", "Cù lao mộ đôi", "Đức tin", "Bớt", "Thủy Cơ"…
Dù nặng nề về ý nghĩa và triết lý - đang tiệm cận tư tưởng triết học; văn phong, ngôn ngữ nhiều cay nghiệt, truyện ngắn của Lại Văn Long vẫn có một ưu điểm lớn: hấp dẫn và lôi cuốn, nhiều tình tiết sáng tạo bất ngờ. Với những ai đã từng say mê "Kẻ sát nhân lương thiện", "Thủy Cơ" chắc hẳn sẽ là một cuốn sách đáng tìm đọc. Với riêng tác giả, tôi tin cuốn truyện ngắn đầu tay này sẽ là mốc mà Lại Văn Long khép lại một giai đoạn sáng tác, để bắt đầu một giai đoạn mới, những sáng tạo mới, những bất ngờ mới… mà bạn đọc không cần phải chờ đợi những hai chục năm ròng…
