Giải thưởng cho cộng đồng mạng:

Thời thượng nhưng chưa phổ quát?

Chỉ cần người tham gia thêm một cái nhấp chuột khẳng định thích hay không thích, quyết định chia sẻ cho bạn bè cùng thưởng thức sản phẩm mình vừa thưởng thức hay không; sự đơn giản, tiện lợi cùng với số lượng người tham gia vào cộng đồng trực tuyến đang tăng lên với tốc độ chóng mặt khiến các giải thưởng trực tuyến trở thành thời thượng. Chỉ có điều, khó có thể tìm một "bức tranh toàn cảnh" cho lĩnh vực nào đó từ mỗi giải thưởng...

Mùa giải 2015, Zing Music Awards bước qua tuổi thứ 6. Nhạc sĩ Đức Trí - "thương hiệu" được nhiều gương mặt trẻ tìm đến nhờ cậy và cũng đã khá nhiều người thành công một lần nữa lên tiếng thừa nhận: Âm nhạc trực tuyến đã trở thành xu hướng không thể cưỡng lại. Anh khẳng định, chỉ sau 1 đến 2 năm nữa sẽ không còn phổ biến việc sản xuất các đĩa CD âm nhạc. Đơn giản là vì nghệ sĩ và ê kíp sản xuất sẽ thực hiện các sản phẩm âm nhạc và phát hành trực tuyến. Hình thức này nhanh, gọn, dễ phổ biến và ít tốn kém hơn. Sự thay thế này là tất yếu.

Sự phát triển của âm nhạc trực tuyến đã kéo theo tốc độ phát triển khác thường của "làng nhạc Việt". Ngay bản thân người làm nhạc cũng nhận định, các trào lưu âm nhạc ra đời, lan tỏa rất nhanh nhưng nhiều khi cũng "biến mất" rất nhanh trên "bản đồ" âm nhạc. Nói theo cách của nhạc sĩ Đức Trí là có khi chúng ta chưa kịp nắm bắt thì chúng đã "kết thúc một vòng đời". Thậm chí, có khi, chúng chỉ tồn tại một vài ngày nhưng được phổ biến rất nhanh, rất rộng rồi mất hút đâu đó giữa biển thông tin của thế giới phẳng. Nhưng, rất nhiều sản phẩm đã từ thế giới ảo hiện diện trong cuộc đời thực và phổ biến đến mức đi đến đâu, từ nhà ra ngõ, quán xá đều có thể nghe thấy, cảm nhận thấy.

Dành cho cộng đồng trực tuyến, Ban tổ chức Zing Music Awards còn khẳng định muốn hướng giải thưởng đến các bạn trẻ.
Dành cho cộng đồng trực tuyến, Ban tổ chức Zing Music Awards còn khẳng định muốn hướng giải thưởng đến các bạn trẻ.

Âm nhạc thế giới cũng đang phát triển, thay đổi từng ngày, từng giờ. Nếu không đủ bản lĩnh, người hoạt động trong lĩnh vực này dễ bị cuốn trôi và "nuốt chửng" vào thế giới mênh mông ấy. Tổ chức giải thưởng cũng là một cách định hướng kịp thời. Nếu gọi là "vẽ đường cho hươu chạy" thì cũng rất "nên vẽ", còn hơn là thả tự do cho "hươu chạy lung tung"…

Zing Music Awards còn được những người tổ chức kỳ vọng là sẽ phản ánh bức tranh toàn cảnh về thị trường âm nhạc trực tuyến, tạo bước đệm vững chắc, tạo động lực cho các ca sĩ trẻ trong con đường hoạt động nghệ thuật. Zing Music Awards có 19 giải thưởng, trong đó 13 giải thưởng dành cho sản phẩm (chiếm 70%), và 6 giải thưởng dành cho nghệ sĩ (chiếm 30%). Căn cứ vào chỉ số Z (chỉ số đo được về lượng người xem, nghe, thích, tải về, chia sẻ, bình chọn), Ban tổ chức chọn lọc ra danh sách nổi bật. Trên cơ sở này, nhà báo, hội đồng nghệ thuật hoặc cộng đồng trực tuyến bình chọn tùy theo hạng mục giải. Các hạng mục: Ca khúc của năm, Album của năm, Music video của năm, Nghệ sĩ của năm và Nghệ sĩ mới của năm vẫn là những giải thưởng quan trọng nhất. Trong đó, giải "Nghệ sĩ của năm" và "Nghệ sĩ mới của năm" do các nhà báo văn hóa văn nghệ chọn ra Top 3 và Hội đồng nghệ thuật chọn ra gương mặt xứng đáng nhất để trao giải. Riêng về Hội đồng nghệ thuật, ngoài các tên tuổi quen thuộc đã gắn bó với giải thưởng như nhạc sĩ Nguyễn Cường, nhạc sĩ Đức Trí, đạo diễn Phạm Hoàng Nam, nhạc sĩ Nguyễn Hải Phong, mùa giải 2015, Ban tổ chức còn mời thêm nhạc sĩ Anh Quân và nhạc sĩ Dương Khắc Linh với hy vọng sự thay đổi này sẽ góp phần nâng cao chất lượng và đảm bảo giải thưởng được đánh giá từ nhiều góc nhìn trong âm nhạc. Tuy nhiên, đến mùa thứ 6 này, giải thưởng này vẫn chưa hết những lấn cấn trong danh sách chọn lựa được đưa ra để bình chọn.

Khá nhiều những cái tên nằm trong danh sách đưa ra để nhà báo, hội đồng, cộng đồng mạng bình chọn gần như hoàn toàn mới. Và, như nhiều nhà báo tham gia bỏ phiếu bình chọn thì họ gần như là nghe thấy lần đầu. Chưa kể, nhiều cái tên từng liên tục dính vào các tai tiếng song vẫn được đưa vào danh sách để bình chọn. Trong khi đó, Phó Ban tổ chức giải thưởng, anh Nguyễn Anh Tuấn khẳng định, danh sách đều dựa trên chỉ số mà hệ thống đo được và sẽ rất khó để có thể dùng các xảo thuật công nghệ để làm sai lệch hệ thống đo đếm của Zing. Lý do là vì việc đo đếm số lượng từ hệ thống là dựa theo điện thoại thông minh và chỉ cho phép mỗi điện thoại bình chọn một lần. Về quy mô giải thưởng, Nguyễn Anh Tuấn tự tin khẳng định, Zing Music Awards phản ánh khá toàn diện về cộng đồng âm nhạc trực tuyến. Cơ sở để khẳng định là con số 23 triệu người đang sử dụng dịch vụ của Zing…

Ra đời sau Zing Music Awards và cũng không gói gọn trong lĩnh vực âm nhạc, Ban tổ chức POPS Awards tuyên bố đây sẽ là giải thưởng dành cho các sản phẩm giải trí kỹ thuật số tại Việt Nam. Với thông điệp "Digital xóa nhòa ranh giới", POPS Awards 2015 sẽ không còn khoảng cách giữa những nghệ sỹ chính thống cũng như những nghệ sỹ trong cộng đồng trực tuyến và mục đích là tìm cho ra những "ngôi sao của cộng đồng mạng". Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia đang phát triển mạnh về số lượng người sử dụng Internet. Với 39,8 triệu lượt người dùng, chiếm khoảng 45% dân số, Việt Nam đứng thứ 18 trong bảng thống kê các quốc gia sử dụng Internet trên thế giới… POPS Worldwide đang sở hữu mạng lưới phát hành lớn nhất Việt Nam, với hơn 400 đối tác và đa dạng các lĩnh vực: hài kịch, âm nhạc, phim ảnh, chương trình truyền hình...

Sau mùa giải đầu tiên, POPS Awards 2015 duy trì 12 hạng mục giải thưởng và mỗi hạng mục đều có 3 đề cử theo thứ tự xếp hạng lượt nghe, lượt tải và lượt xem nhiều nhất trên 12 kênh phát hành của POPS Worldwide: Kênh nhạc chờ các nhà mạng, iTunes, Amazon.mp3, Spotify, Deezer, Guvera, Mix Radio, Facebook, Rdio, Google Play, Dailymotion, YouTube. Được tuyên bố rằng POPS Awards 2015  là một cuộc đua công bằng, nhiều hứng khởi bởi việc quyết định ai là người thắng giải được dựa trên dữ liệu thực tế. Tất cả các số liệu này được tổng hợp từ các kênh phát hành của POPS Worldwide.

POPS Awards trao giải dựa vào thế mạnh của nhà phát hành lớn về sản phẩm giải trí tại Việt Nam.
POPS Awards trao giải dựa vào thế mạnh của nhà phát hành lớn về sản phẩm giải trí tại Việt Nam.

Theo Ban tổ chức, các con số tổng kết sẽ phản ánh được tác phẩm giải trí nào thực sự thu hút người dùng để chấp nhận trả tiền cho các lượt tải, lượt nghe, lượt xem. Đối với trang miễn phí (không thu tiền người dùng), các chương trình phải thực sự thu hút, có nhiều lượt xem thì mới được các thương hiệu quan tâm, đặt quảng cáo và thu được lợi nhuận… Tuy nhiên, cũng như Zing Music Awards, vì dựa vào con số máy móc đo được nên hàng loạt các sản phẩm của những nhóm sản xuất bị cho là lôi kéo người xem bất chấp thủ đoạn và chất lượng sản phẩm bị đánh giá thấp, thậm chí phản cảm vẫn đường hoàng đứng trong danh sách bầu chọn…

Tiki Book Award hướng đến sách và các nhà văn, tác giả, công ty sách, họa sĩ. Đây là giải thưởng thường niên của Tiki.vn - một trong số các website thương mại điện tử về sách lớn nhất hiện nay. Có khá nhiều hạng mục giải thưởng được Ban tổ chức đề ra: Tác giả nam (hoặc nữ) được yêu thích nhất", "Cuốn sách bán chạy nhất năm", "Họa sĩ minh họa bìa được yêu thích nhất", "Truyện tranh được yêu thích nhất"…

Tại Tiki Book Award 2015, các đề cử đều được dựa trên số liệu thực tế về số đầu sách bán ra tại Tiki.vn. Sau 1/3 chặng đường, gần như tất cả các gương mặt của bạn đọc truyền thống, khán giả truyền thống đều bị vượt qua bởi những gương mặt trẻ mới nổi và được cộng đồng mạng chú ý. Hạng mục Tác giả nữ được yêu thích nhất năm, tác giả mang bút danh Gào đã vượt khá xa nhà văn Nguyễn Ngọc Tư lẫn tác giả trẻ Phan Ý Yên. Gào đang là tên tuổi nổi tiếng trên cộng đồng mạng về cả vị trí công việc trong ngành kinh tế lẫn việc sở hữu kênh truyền thông với lượng người hâm mộ đến hơn 2 triệu.

Tương tự, Huỳnh Thái Lộc, chàng trai trẻ là "cha đẻ" của "Thỏ bảy màu" đang được cộng đồng mạng lan truyền rộng rãi dễ dàng vượt qua rất nhiều tên tuổi khác ở nhiều hạng mục giải thưởng, kể cả nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, NSƯT Thành Lộc, MC Quỳnh Hương…

Xét cho cùng, các giải thưởng vẫn chỉ là các kênh để tham khảo, chưa thể nói là cung cấp được cái nhìn toàn diện về xu hướng, thị hiếu, sáng tạo của cộng đồng mạng nói chung.

Minh Hà

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.