Thanh Hoá: Nhiều cơ sở giáo dục tư thục sử dụng giáo viên nước ngoài có dấu hiệu vi phạm

Những dấu hiệu vi phạm

Theo tìm hiểu của phóng viên, việc sử dụng giáo viên là người tại các cơ sở giáo dục tư thục ở Thanh Hoá có 2 hình thức chính: Chủ đầu tư các trường bảo lãnh cho người nước ngoài đến cơ sở của mình giảng dạy; hình thức thứ hai là các cơ sở ký hợp đồng thuê lại giáo viên nước ngoài từ các trung tâm ngoại ngữ.

Ghi nhận tại Trường Mầm non Sakura (phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hoá), đại diện nhà trường khẳng định có 3 giáo viên nước ngoài tham gia giảng dạy gồm thầy Matt, thầy Daniel và cô Maria. Tuy nhiên, khi phóng viên đi thực tế tại các phòng học, lại phát hiện 2 giáo viên nước ngoài khác có mặt tại trường nhưng không có trong hồ sơ mà nhà trường cung cấp. Qua trao đổi trực tiếp, thầy APO cho biết, thầy thuộc Trung tâm Teacher Matt và đã dạy tại trường này 3 tháng. Tương tự, một giáo viên khác là thầy John cũng xác nhận đã dạy tại Trường Sakura từ đầu năm học 2025–2026.

Lý giải sự việc trên, đại diện trường Trường Mầm non Sakura nói rằng, do cô Maria (có Hợp đồng) bị ốm nên trung tâm gửi thầy John sang dạy thay. Trường hợp thầy APO, do kế hoạch năm sau nhà trường sẽ mở thêm lớp song ngữ nên thời gian này trung tâm gửi thầy ấy sang trợ giảng.

Tương tự, tại Trường Liên cấp Newton TH (Thanh Hoá) thuộc Công ty cổ phần đầu tư và xây dựng Bình Minh. Dù khẳng định từ năm 2024, không có bất kỳ giáo viên nước ngoài nào được thuê thêm ngoài 3 giáo viên đã được Công ty cổ phần đầu tư và xây dựng Bình Minh bảo lãnh về giảng dạy trong nhà trường.

Tuy nhiên, khi chúng hỏi về giáo viên có tên là Val… (không có hồ sơ pháp lý tại trường), bà Vũ Thị Thu Hằng, Trưởng phòng Hành chính - Nhân sự, Trường Liên cấp Newton TH cho biết, cách đây 1 năm, thông qua Công ty cổ phần giáo dục và đào tạo Sunny, nhà trường có thuê thầy Val phụ trách các lớp về năng khiếu tại trường, hướng dẫn các tiết trải nghiệm cho học sinh. “Đầu năm học 2025-2026, nhà trường đã kết thúc hợp đồng với giáo viên này. Mọi hồ sơ pháp lý cũng như thanh lý hợp đồng là do bên phía Công ty cổ phần giáo dục và đào tạo Sunny giữ, bên trường không lưu”, bà Hằng thông tin. Thế nhưng, điều bất ngờ là tại Fanpage của Trường Liên cấp Newton TH thể hiện sự có mặt của thầy Val khá nhiều trong năm học 2025-2026, từ thời điểm khai giảng cho đến các sự kiện của nhà trường.

Ghi nhận tại Trường Mầm non Thanh Xuân Nam (phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa), thời điểm phóng viên có mặt làm việc, đại diện nhà trường khẳng định chỉ có 1 giáo viên nước ngoài đang giảng dạy tại đây. Dù khẳng định có 1 giáo viên nước ngoài thế nhưng trong bảng tính tiết dạy của nhà trường thể hiện có 3 giáo viên nước ngoài trong các tháng 11/2025;12/2025 và tháng 1/2026.

Bà Hoàng Thị Thảo, Hiệu trưởng nhà trường cho hay, 2 giáo viên đã nghỉ việc. Theo bà Thảo, một người không đáp ứng được giờ dạy, người còn lại không có hồ sơ pháp lý đầy đủ. Lý giải của bà Thảo cho thấy dù không có đủ hồ sơ pháp lý nhưng giáo viên nước ngoài đã giảng dạy trong trường liên tục suốt 3 tháng. Thời điểm phóng viên có mặt làm việc, chúng tôi đề nghị cung cấp biên bản thanh lý hợp đồng đối với đơn vị hợp tác cũng như với các giáo viên nước ngoài đã nghỉ nhưng nhà trường không đưa ra được bất kỳ giấy tờ nào chứng minh.

Cấp phép một đằng, làm việc một nẻo

Liên quan đến hai giáo viên John và APO có mặt tại Trường Mầm non Sakura, Phạm Thị Diệu - Giám đốc Công ty TNHH Golden Lotus Enterprise xác nhận đây là người do công ty đưa sang. “Hai người này là thực tập sinh, John thì được công ty bảo lãnh vào với visa working nên bạn ấy được phép vào dự giờ, thao giảng tại trường nhưng không nhận lương. Trong quá trình nếu đôi bên phù hợp thì công ty mới tiến hành thủ tục hồ sơ pháp lý. Còn đối với APO vào với business visa nên bạn này phải làm hồ sơ, xin lý lịch tư pháp, xin cấp giấy phép lao động. Hiện nay APO đang trong quá trình hoàn tất hồ sơ xin cấp phép”. Khác với trả lời phía Công ty TNHH Golden Lotus Enterprise, đại diện Trường Mầm non Sakura khẳng định, thầy John giảng dạy từ đầu năm học 2025-2026 nhưng đã nghỉ sau khi kết thúc học kỳ I. Việc thầy John có mặt tại trường thời điểm phóng viên ghi nhận chỉ là dạy thay.

Những nội dung ghi nhận, trao đổi giữa phóng viên và các bên liên quan cho thấy sự mâu thuẫn rõ rệt. Phía công ty cho rằng, giáo viên đang thử việc và chưa được cấp phép; còn theo phía nhà trường, giáo viên đã từng dạy cả một học kỳ. Điều này đặt ra câu hỏi, có hay không việc giáo viên nước ngoài vào trường giảng dạy trong thời gian dài khi chưa hoàn tất thủ tục pháp lý?.

Trong khi đó, ông Hoàng Ngọc Trung, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Thanh Hoá, khẳng định: “Việc đưa giáo viên nước ngoài chưa được cấp Giấy phép lao động đến các trường để dạy thay, thử việc, dự giờ là vi phạm pháp luật. Theo quy định, người lao động nước ngoài phải có giấy phép lao động (hoặc xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động) trước khi bắt đầu làm việc tại Việt Nam”.

Theo quy định hiện hành, giấy phép lao động cấp cho người nước ngoài phải ghi rõ vị trí công việc, đơn vị sử dụng lao động và địa điểm làm việc. Người lao động nước ngoài chỉ được làm việc đúng theo nội dung ghi trong giấy phép. Tuy nhiên, thực tế tại Thanh Hóa cho thấy, nhiều trường hợp giáo viên nước ngoài đang giảng dạy tại các trường học, cơ sở giáo dục nhưng giấy phép lao động lại được cấp cho một đơn vị khác.

Ghi nhận tại cơ sở Mầm non Happy Island, phường Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa, ông Martin…, quốc tịch Uganda, đang trực tiếp giảng dạy tiếng Anh cho trẻ. Tuy nhiên, theo giấy phép lao động do cơ quan chức năng cấp, người này chỉ được phép làm việc tại Trung tâm ngoại ngữ Green thuộc Công ty TNHH Giáo dục Quý An Khang, có địa chỉ tại phường Đào Duy Từ.

Không chỉ riêng cơ sở Mầm non Happy Island, tình trạng tương tự cũng được ghi nhận tại Trường Mầm non tư thục Luce Montessori, phường Đào Duy Từ. Nhà trường đang sử dụng một giáo viên nước ngoài quốc tịch Pakistan để giảng dạy tiếng Anh cho học sinh. Tuy nhiên, giấy phép lao động của giáo viên này lại được cấp cho Trung tâm Anh ngữ E-Blue Sky thuộc Công ty TNHH MTV Cau Vua, có địa chỉ tại phường Tĩnh Gia.

Trao đổi với phóng viên, Thượng tá Mai Văn Dũng, Phó trưởng Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Công an tỉnh Thanh Hoá cho biết: Những hành vi sử dụng người nước ngoài không đúng quy định, người nước ngoài hoạt động không đúng mục đích, nếu đủ căn cứ, lực lượng chức năng sẽ kiên quyết xử lý nghiêm. Cũng theo Thượng tá Mai Văn Dũng, căn cứ Nghị định 282 quy định về xử phạt đối với các hành vi vi phạm trong quản lý người nước ngoài, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh có trách nhiệm xử lý người nước ngoài với các hành vi như quá hạn tạm trú, hoạt động trái mục đích nhập cảnh hoặc không tuân thủ quy định về cư trú. Khi phát hiện giáo viên nước ngoài giảng dạy không đúng nội dung giấy phép hoặc không đúng mục đích nhập cảnh, cơ quan chức năng sẽ phối hợp kiểm tra, xử lý theo quy định.

Trong khi nhu cầu học tiếng Anh với giáo viên bản ngữ ngày càng tăng, việc kiểm soát chất lượng và điều kiện pháp lý của giáo viên nước ngoài là yếu tố quan trọng nhằm đảm bảo quyền lợi học sinh. Nếu không được quản lý chặt chẽ, nguy cơ giáo viên không đủ chuyên môn, không đảm bảo pháp lý vẫn đứng lớp sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục, đồng thời tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn và trách nhiệm pháp lý.