Tháng Tám - mùa thu lịch sử

Ai từng may mắn đến Hà Nội gặp dịp mùa thu, hẳn sẽ hiểu vì sao người Hà Nội dù sinh sống ở đâu cũng thao thức nhớ về những mùa hương nồng hoa sữa, những con đường nhuốm màu phong sương của lá bàng đỏ quyện hương cốm xanh tỏa ra từ bếp hồng - một thứ cảm thức đằm sâu trong tâm khảm, bất chợt sẽ bùng lên trong thi ca nhạc họa.

Nghe đâu đó trong gió thu về là giai điệu sâu lắng và ca từ ngọt ngào của ca khúc "Có phải em mùa thu Hà Nội". Sẽ rất tuyệt vời khi được nhâm nhi một ly chè chén trong phố cổ của Hà Nội, nghe giai điệu ngọt ngào của ca khúc này vang lên qua chính tiếng hát của những danh ca là người con của Hà Nội như Thái Thanh, Hồng Nhung...

tháng 8 khởi đầu mùa thu lịch sử.jpg -0
Mùa thu Hà Nội.

Cảm ơn thi sĩ Tô Như Châu của xứ Quảng và nhạc sĩ tài hoa Trần Quang Lộc của miền Đông Nam bộ đã cho chúng ta ca khúc "Có phải em mùa thu Hà Nội", thuộc top những ca khúc hay nhất về Hà Nội, chính xác hơn là về mùa thu Hà Nội. Cả hai ông đều chật vật với chuyện cơm áo, bệnh tật và đều đã mất, để ước mơ được ra thăm Hà Nội mãi dang dở.

"Nghe đâu đây lá úa và mi xanh/ Nghe đâu đây hồn Trưng Vương sông Hát" - tháng Tám mùa thu lại về với bao cảm xúc.

Trên không gian mạng, giới văn nhân nghệ sĩ lan tỏa tin mừng có ngôi nhà mới sau 2 năm tu sửa và xây dựng tại địa chỉ 51 Trần Hưng Đạo, Hoàn Kiếm, Hà Nội. Đấy là trụ sở của Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật Việt Nam - ngôi nhà chung của giới văn nghệ sĩ cả nước.

Phát biểu tại buổi lễ khánh thành hôm 1/8, PGS.TS. nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân - Chủ tịch Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật Việt Nam đã thay mặt văn nghệ sĩ cả nước bày tỏ vui mừng, phấn khởi và xúc động khi đón nhận món quà vô cùng quý giá mà Đảng, Nhà nước và chính quyền, nhân dân Thủ đô trao tặng giới văn nghệ sĩ.

Chính nơi đây, Bác Hồ và nhiều vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước từng đến thăm và làm việc với văn nghệ sĩ. Đây cũng là nơi cựu Vua Bảo Đại (Vĩnh Thụy), theo lời mời của Chủ tịch Hồ Chí Minh ra hợp tác, làm việc với Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sau ngày giải phóng Thủ đô, TP Hà Nội đã bàn giao ngôi nhà cho các tổ chức văn nghệ sĩ để làm nơi làm việc và sáng tác.

Quan tâm tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho hoạt động của văn nghệ sĩ là việc luôn được Đảng, Nhà nước ta quan tâm trong chiến lược xây dựng nền văn hóa theo hướng tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, để "văn hóa soi đường cho quốc dân đi". Sự quan tâm ấy luôn nhắc nhở văn nghệ sĩ phải nỗ lực hơn nữa trong sáng tạo, cống hiến để xứng đáng là những "chiến sĩ trên mặt trận văn hóa" như mong ước của Bác Hồ.

Cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong bài phát biểu tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc năm 2021 cũng lưu ý đội ngũ văn nghệ sĩ cả nước rằng chúng ta đang "thiếu những tác phẩm văn hóa, văn học, nghệ thuật lớn, tầm cỡ, phản ánh được tầm vóc của sự nghiệp đổi mới, có tác dụng tích cực đối với việc xây dựng đất nước, xây dựng con người".

Bao giờ thì công chúng có được những tác phẩm tầm vóc như vậy? Điều này chỉ trông chờ vào tài năng, trách nhiệm của đội ngũ văn nghệ sĩ cả nước, nhất là khi đã được Đảng, Nhà nước và nhân dân tạo mọi điều kiện thuận lợi, trao gửi niềm tin.

Khởi đầu cho tháng Tám mùa thu 2024 này, nhân dân cả nước vô cùng phấn khởi khi được nghe Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm - một trong những vị Tướng lĩnh trưởng thành từ lực lượng CAND khẳng định sẽ "tận tâm, tận lực, tận hiến vì sự nghiệp của Đảng Cộng sản Việt Nam vinh quang, vì nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, Nhân dân Việt Nam có cuộc sống ấm no, hạnh phúc". "Ngọn lửa" của cuộc chiến chống tham nhũng, tiêu cực sẽ tiếp tục được duy trì và phát huy hơn nữa - điều mà nhân dân luôn kỳ vọng ở các thế hệ lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

Vị "tư lệnh mới" của cuộc chiến này - tân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: "Chúng ta sẽ tiếp tục công cuộc phòng, chống tham nhũng, tiêu cực không ngừng, không nghỉ, không có vùng cấm, không có ngoại lệ, bất kể người đó là ai, với tinh thần xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng", "Công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực tiếp tục làm quyết liệt, triệt để, làm sao chiến thắng được “giặc nội xâm” này".

Tháng Tám mùa thu gợi nhớ về những sự kiện trọng đại trong lịch sử nước nhà. Đặc biệt, cách đây 79 năm, vào ngày 19/8/1945, Cách mạng Tháng Tám thành công, đưa đất nước thoát khỏi ách áp bức bóc lột gần 100 năm của thực dân Pháp, xóa bỏ hoàn toàn chế độ phong kiến, thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

79 năm qua, dưới sự lãnh đạo tài tình của Đảng Cộng sản Việt Nam, con thuyền Cách mạng Việt Nam đã đưa dân tộc vượt qua bao chông gai để đạt được những thành tựu vĩ đại. Từ đói nghèo, đất nước ta đã vươn lên sánh vai các cường quốc năm châu. Đất nước thanh bình nhưng vẫn còn rất nhiều chông gai phải vượt qua, mà "giặc nội xâm" - như nhìn nhận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, cũng là một mục tiêu mà chúng ta phải chiến thắng.

"Giặc nội xâm" có ở đâu? Ở chính ngay trong bản thân chúng ta, trong sự trì trệ, nhu nhược, hèn yếu, tha hóa... và cả những thói hư tật xấu luôn tiềm ẩn trong mỗi người. Cho nên, sự phấn đấu, tu dưỡng, rèn luyện không ngừng nghỉ ở mỗi người chính là góp phần vào sự lớn mạnh của dân tộc.

Mùa thu ý vị với lá vàng bay luôn là chất xúc tác mạnh mẽ cho thi nhân. Những chiếc lá vàng bay dưới gió trời thu luôn cho chúng ta cảm thức hướng về những chồi nụ, về tương lai đang ươm mầm cho những mùa hoa thơm trái ngọt.

Mẹ thiên nhiên vĩ đại xiết bao!

Lương Duy Cường

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.