"Tam quái"- Những địa danh văn hóa khác lạ

Mấy tuần nay, trên truyền hình đang chiếu phim về Lương Sơn Bá và Chúc Anh Đài, một thiên tình sử của phương Đông. Tôi đã xem phim này nhiều lần và đã đến tận ngôi trường mà họ Lương họ Chúc xưa đã học, đến xem chiếc cầu trong "Tam quái" nơi đôi tình nhân có một không hai này đã đưa tiễn nhau cả ngàn lần…

Tôi đã đến "Năm châu" trong một đất nước - Người ta thường nói thế. Đó là các địa danh nổi tiếng mà người Trung Quốc tạo nên để thu hút khách du lịch. Đến Quảng Châu để ăn ngon. Ở đó nổi tiếng bao đời nay các món ăn cho vua chúa, giới thượng lưu, nhà giàu, nhất là hải sản. Đến Quý Châu để uống. Ở đó có rượu Mao Đài tuyệt hảo. Đến Tô Châu để ở. Tô Châu với tơ lụa, với chè Long Tỉnh, Ấm Tử Sa, với không khí trong lành, đất nước của vua Ngô Phù Sai với bao câu chuyện lạ… Đến Hàng Châu để vui chơi, ngắm phong cảnh Tây Hồ tuyệt đẹp. Và cuối cùng của con người sau ăn, uống, ở, vui chơi là trở về với đất. Liễu Châu là nơi để chết. Ở đó có loại gỗ hương làm quan tài. Người chết rồi còn được ướp hương thơm muôn thủa …

Tây Hồ - Hàng Châu Trung Quốc.
Tây Hồ - Hàng Châu Trung Quốc.

Tôi vốn yêu thiên nhiên, thích phong cảnh đẹp, mê sử sách nên đến Hàng Châu và Tô Châu vào mùa Xuân trong chuyến đi này. Trở lại Tây Hồ lần thứ hai, tôi có thời gian hơn chuyến đi đầu để khám phá bao điều kỳ thú. Giữa Tây Hồ bát ngát tôi được nghe kể về "Tam quái" của Hàng Châu. Cái "Quái" đầu tiên là Cô Sơn. Cô Sơn là hòn núi nhỏ giữa Tây Hồ. Tôi hiểu nôm na: Cô là cô đơn, cô độc; còn Sơn là núi.

Cái  "quái" ở đây là hòn núi nhỏ "cô đơn" này thực ra không hề cô đơn, cô độc chút nào. Ngược lại là nơi ăn chơi nổi tiếng bao đời nay. Ở đó thời vua chúa có bao cô gái đẹp từ khắp Trung Hoa được đưa về đây. Rượu ngon, gái đẹp còn gì bằng. Trong những ngôi nhà lầu tuyệt đẹp ấy, quanh năm, bốn mùa, thâu đêm suốt sáng là những cuộc vui chơi, hội hè bất tận … Những ông vua sành ăn chơi đã nhiều lần đến đây. Vua Càn Long đến đây 8 lần. Vua Khang Hy 20 lần …

Còn ông Mao Trạch Đông đến những 27 lần. Có lẽ cái cô đơn, hay cô độc gì đó là nói đến chốn ăn chơi này. Con người, dù ở danh phận nào khi đã lao vào chốn ăn chơi bạt tử thì trước mắt chỉ còn là cái chết. Chỉ còn là cái cô độc của muôn đời! Cái "quái" thứ hai là cầu Dài. Tôi đi qua đi lại trên chiếc cầu khoảng chục bước chân mà là cầu Dài sao? Quái thế? Thì ra đây là cái cầu mà Lương Sơn Bá và Chúc Anh Đài đã tiễn nhau. Với người Việt, chuyện tình Lương Sơn Bá - Chúc Anh Đài đã quen thuộc bao đời nay, đã vào cả thơ ca:

Một tối nổ tung ngôi mộ đá
Hóa thành đôi bướm vượt trời xanh
Xóa bất công đi xây đắp duyên lành

 (Thơ Viễn Phường )

Người ta chỉ cho chúng tôi hai ba ngôi chùa, và một dãy nhà từ xa, dưới rặng núi màu lam và nói đó xưa kia là trường mà Lương và Chúc đã học cùng nhau. Thời bấy giờ, con gái không được đến trường nên Chúc Anh Đài đóng giả nam, ở cùng phòng với Lương Sơn Bá. Câu chuyện tình đầy trắc trở, nhân văn và chung thủy như một biểu tượng cho tình yêu muôn thủa của phương Đông. Nó giống chuyện tình Romeo và Juliette của phương Tây. Trên chiếc cầu này mỗi lần họ tiễn nhau, thời gian vừa ngắn chẳng tày gang, vừa như kéo dài vô tận. Vì cả hai không muốn rời nhau. Người này tiễn người kia qua cầu, người kia lại tiễn người này quay lại. Cứ thế nên chiếc cầu mới trở nên dài vô tận…

Được kể lại rằng Lương Sơn Bá và Chúc Anh Đài đã tiễn nhau 380 lần mà mỗi lần có lẽ cả mấy trăm khắc giờ… Cầu Dài là vì thế! Cái "quái" thứ ba là cầu Gãy. Chúng tôi đi dạo trên chiếc cầu nguyên vẹn chứ có gãy đâu! Ở Tây Hồ có hai con đê lớn là hai bờ của hồ. Tô đê và Bạch đê. Con đê bên phải là do nhà thơ nổi tiếng Tô Đông Pha thời làm quan ở đó đã tạo nên. Giờ con đê mang tên ông. Con đê bên trái do nhà thơ Bạch Cư Dị chỉ huy đắp, giờ gọi Bạch đê. Cầu Gãy ở phía Bạch đê. Truyền thuyết kể rằng khi xây cầu này, bọn thủy quái đã nhiều lần hiện lên hô phong hoán vũ làm cầu cứ xây xong lại gãy. Nhưng cuối cùng cây cầu vẫn hoàn thành vì có vị hòa thượng yểm được bọn yêu quái! Thời nào chẳng có yêu quái! Yêu quái thời nay ăn bớt sắt thép, bê tông nên có chiếc cầu đang xây đổ cả nhịp, kinh hãi lắm!

Tây Hồ của Hàng Châu không những nổi tiếng tuyệt đẹp mà ở đây còn có nhiều truyền thuyết ly kỳ, hấp dẫn đã trở thành những biểu tượng văn hóa ngàn đời, thu hút hàng triệu du khách. Văn hóa, dù ở xứ sở nào khi đã thành biểu tượng đều là văn hóa của nhân loại vậy …

Dương Kỳ Anh

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.