"Tam quái"- Những địa danh văn hóa khác lạ

Mấy tuần nay, trên truyền hình đang chiếu phim về Lương Sơn Bá và Chúc Anh Đài, một thiên tình sử của phương Đông. Tôi đã xem phim này nhiều lần và đã đến tận ngôi trường mà họ Lương họ Chúc xưa đã học, đến xem chiếc cầu trong "Tam quái" nơi đôi tình nhân có một không hai này đã đưa tiễn nhau cả ngàn lần…

Tôi đã đến "Năm châu" trong một đất nước - Người ta thường nói thế. Đó là các địa danh nổi tiếng mà người Trung Quốc tạo nên để thu hút khách du lịch. Đến Quảng Châu để ăn ngon. Ở đó nổi tiếng bao đời nay các món ăn cho vua chúa, giới thượng lưu, nhà giàu, nhất là hải sản. Đến Quý Châu để uống. Ở đó có rượu Mao Đài tuyệt hảo. Đến Tô Châu để ở. Tô Châu với tơ lụa, với chè Long Tỉnh, Ấm Tử Sa, với không khí trong lành, đất nước của vua Ngô Phù Sai với bao câu chuyện lạ… Đến Hàng Châu để vui chơi, ngắm phong cảnh Tây Hồ tuyệt đẹp. Và cuối cùng của con người sau ăn, uống, ở, vui chơi là trở về với đất. Liễu Châu là nơi để chết. Ở đó có loại gỗ hương làm quan tài. Người chết rồi còn được ướp hương thơm muôn thủa …

Tây Hồ - Hàng Châu Trung Quốc.
Tây Hồ - Hàng Châu Trung Quốc.

Tôi vốn yêu thiên nhiên, thích phong cảnh đẹp, mê sử sách nên đến Hàng Châu và Tô Châu vào mùa Xuân trong chuyến đi này. Trở lại Tây Hồ lần thứ hai, tôi có thời gian hơn chuyến đi đầu để khám phá bao điều kỳ thú. Giữa Tây Hồ bát ngát tôi được nghe kể về "Tam quái" của Hàng Châu. Cái "Quái" đầu tiên là Cô Sơn. Cô Sơn là hòn núi nhỏ giữa Tây Hồ. Tôi hiểu nôm na: Cô là cô đơn, cô độc; còn Sơn là núi.

Cái  "quái" ở đây là hòn núi nhỏ "cô đơn" này thực ra không hề cô đơn, cô độc chút nào. Ngược lại là nơi ăn chơi nổi tiếng bao đời nay. Ở đó thời vua chúa có bao cô gái đẹp từ khắp Trung Hoa được đưa về đây. Rượu ngon, gái đẹp còn gì bằng. Trong những ngôi nhà lầu tuyệt đẹp ấy, quanh năm, bốn mùa, thâu đêm suốt sáng là những cuộc vui chơi, hội hè bất tận … Những ông vua sành ăn chơi đã nhiều lần đến đây. Vua Càn Long đến đây 8 lần. Vua Khang Hy 20 lần …

Còn ông Mao Trạch Đông đến những 27 lần. Có lẽ cái cô đơn, hay cô độc gì đó là nói đến chốn ăn chơi này. Con người, dù ở danh phận nào khi đã lao vào chốn ăn chơi bạt tử thì trước mắt chỉ còn là cái chết. Chỉ còn là cái cô độc của muôn đời! Cái "quái" thứ hai là cầu Dài. Tôi đi qua đi lại trên chiếc cầu khoảng chục bước chân mà là cầu Dài sao? Quái thế? Thì ra đây là cái cầu mà Lương Sơn Bá và Chúc Anh Đài đã tiễn nhau. Với người Việt, chuyện tình Lương Sơn Bá - Chúc Anh Đài đã quen thuộc bao đời nay, đã vào cả thơ ca:

Một tối nổ tung ngôi mộ đá
Hóa thành đôi bướm vượt trời xanh
Xóa bất công đi xây đắp duyên lành

 (Thơ Viễn Phường )

Người ta chỉ cho chúng tôi hai ba ngôi chùa, và một dãy nhà từ xa, dưới rặng núi màu lam và nói đó xưa kia là trường mà Lương và Chúc đã học cùng nhau. Thời bấy giờ, con gái không được đến trường nên Chúc Anh Đài đóng giả nam, ở cùng phòng với Lương Sơn Bá. Câu chuyện tình đầy trắc trở, nhân văn và chung thủy như một biểu tượng cho tình yêu muôn thủa của phương Đông. Nó giống chuyện tình Romeo và Juliette của phương Tây. Trên chiếc cầu này mỗi lần họ tiễn nhau, thời gian vừa ngắn chẳng tày gang, vừa như kéo dài vô tận. Vì cả hai không muốn rời nhau. Người này tiễn người kia qua cầu, người kia lại tiễn người này quay lại. Cứ thế nên chiếc cầu mới trở nên dài vô tận…

Được kể lại rằng Lương Sơn Bá và Chúc Anh Đài đã tiễn nhau 380 lần mà mỗi lần có lẽ cả mấy trăm khắc giờ… Cầu Dài là vì thế! Cái "quái" thứ ba là cầu Gãy. Chúng tôi đi dạo trên chiếc cầu nguyên vẹn chứ có gãy đâu! Ở Tây Hồ có hai con đê lớn là hai bờ của hồ. Tô đê và Bạch đê. Con đê bên phải là do nhà thơ nổi tiếng Tô Đông Pha thời làm quan ở đó đã tạo nên. Giờ con đê mang tên ông. Con đê bên trái do nhà thơ Bạch Cư Dị chỉ huy đắp, giờ gọi Bạch đê. Cầu Gãy ở phía Bạch đê. Truyền thuyết kể rằng khi xây cầu này, bọn thủy quái đã nhiều lần hiện lên hô phong hoán vũ làm cầu cứ xây xong lại gãy. Nhưng cuối cùng cây cầu vẫn hoàn thành vì có vị hòa thượng yểm được bọn yêu quái! Thời nào chẳng có yêu quái! Yêu quái thời nay ăn bớt sắt thép, bê tông nên có chiếc cầu đang xây đổ cả nhịp, kinh hãi lắm!

Tây Hồ của Hàng Châu không những nổi tiếng tuyệt đẹp mà ở đây còn có nhiều truyền thuyết ly kỳ, hấp dẫn đã trở thành những biểu tượng văn hóa ngàn đời, thu hút hàng triệu du khách. Văn hóa, dù ở xứ sở nào khi đã thành biểu tượng đều là văn hóa của nhân loại vậy …

Dương Kỳ Anh

Các tin khác

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Nếu việc dán nhãn phân loại độ tuổi đã trở thành điều kiện bắt buộc với tác phẩm điện ảnh, xuất bản... trước khi đến tay công chúng thì ở lĩnh vực âm nhạc, tấm biển cảnh báo này gần như bỏ ngỏ. Thế nên không lạ khi làng nhạc liên tục vấp phải tranh cãi vì những MV có nội dung người lớn.