Sự liêm chính chính là tiến bộ

Trong thời đại kỹ thuật số hôm nay, chiếc điện thoại thông minh, chiếc máy tính bảng với rất nhiều ứng dụng hấp dẫn hẳn không còn xa lạ với chúng ta nữa. Và gắn liền với những sản phẩm ấy, người sử dụng có thể tạo ra những tài khoản cá nhân riêng của mình, để tải về các ứng dụng, các trò chơi, những sản phẩm giải trí được tạo mới mỗi ngày. Thậm chí, có những ứng dụng mà con người ta cảm thấy không thể nào không sử dụng chúng ít nhất một lần trong ngày, nếu không nói là phụ thuộc hẳn vào chúng hoặc say mê chúng như một cơn nghiện.

Cầm chiếc điện thoại thông minh hoặc chiếc máy tính bảng bất kỳ trên tay, có thể chúng ta sẽ nhìn thấy ngay những con số màu đỏ hiện lên đầy nhắc nhở. Đó chính là những thông báo của người cung cấp dịch vụ ứng dụng, hoặc đôi khi cũng chỉ là các tin nhắn, email mà chúng ta lười không chịu đọc, không chịu xoá khỏi hòm thư, hộp thoại của mình. Không hiểu, chúng ta sẽ nghĩ gì khi nhìn thấy một loại hình trong đa dạng các loại hình "con số màu đỏ" đó. Ấy chính là các thông báo cập nhật, nâng cấp phần mềm ứng dụng, hoàn toàn miễn phí, dành cho những người dùng có tài khoản cá nhân đã đăng ký.

Có thể, nếu là người bận rộn, không quá bị ám ảnh bởi công nghệ, bạn sẽ cảm thấy những con số màu đỏ nhắc nhở nâng cấp phần mềm kia chẳng có ý nghĩa gì. Song, nếu là một người quá thân thuộc với một ứng dụng nào đó, hoặc là một người luôn say mê sự cách tân của công nghệ, bạn sẽ có đôi chút khó chịu vì cái màu đỏ nhức mắt của những con số nhắc nhở. Bạn sẽ đặt ra câu hỏi "tại sao lại không giải quyết những thông báo tồn đọng đó bằng cách đơn giản nhất là nâng cấp phần mềm lên, một việc chỉ chiếm chưa đầy vài phút trong khoảng thời gian rảnh tay của mình?".

Thời đại của các ông lớn công nghệ kỹ thuật số thống trị toàn cầu.
Thời đại của các ông lớn công nghệ kỹ thuật số thống trị toàn cầu.

Có nhiều người bận rộn, không quá quan tâm và hài lòng với phiên bản cũ nhưng có nhiều người thực sự không thể nâng cấp phần mềm ứng dụng của mình sử dụng lên các phiên bản mới. Đơn giản, họ không tải nó về một cách chính thức, bằng một tài khoản cá nhân hợp pháp của riêng mình. Bởi thế, khi đòi hỏi mật khẩu để nâng cấp, họ đành phải bó tay, và cứ mặc kệ việc sử dụng phiên bản cũ bất chấp nó có thể khiến họ khó chịu đôi chút mỗi khi những con số màu đỏ nhắc nhở kia đập vào mắt mình.

Khoảng bảy hay tám năm trước, có một loại hình tội phạm công nghệ phổ biến ở Việt Nam là chuyên bán những tài khoản trên iTunes với giá rất rẻ, khoảng vài trăm ngàn đồng cho một tài khoản có thể mua nhạc, phim, ứng dụng với giá trị lên tới vài trăm USD. Người mua các tài khoản bị đánh cắp đó sẽ được kẻ bán cung cấp cho tên và mật khẩu của tài khoản.

Sau khi mua đủ số dư khoảng vài trăm USD, tài khoản sẽ không còn mua được nữa (vì đã quá hạn mức thấu chi của thẻ ngân hàng). Người mua có thể thích thú với những gì mình có được với giá rất rẻ ở thời gian đầu nhưng chẳng bao lâu sau, họ sẽ bắt đầu bực mình khi những con số màu đỏ hiện lên. Tài khoản đánh cắp ấy đã bị nhà cung cấp dịch vụ nhận diện và khi nhập mật khẩu cũ vào, việc nâng cấp sẽ bị từ chối hoàn toàn.

Thậm chí, với nhạc hay phim đã mua cũng không thể sử dụng được khi chép sang một thiết bị đồng bộ khác bởi nhà cung cấp dịch vụ đã khoá hẳn các tài khoản đánh cắp. Và rồi người mua trở thành một người dùng không thể nâng cấp những phần mềm ứng dụng mà mình đã dùng quen. Họ trở nên lạc hậu hoàn toàn trước các phiên bản nâng cấp mới với những hỗ trợ thuận lợi hơn.

Câu chuyện ấy cho thấy, nhu cầu nâng cấp các ứng dụng, nhu cầu cập nhật với thời đại là một nhu cầu thiết thực. Nó thể hiện chủ nhân là một con người tiên tiến, tiến bộ so với bước phát triển của thời cuộc. Song, việc trở thành một trong cộng đồng tiên tiến, tiến bộ lại đòi hỏi rất rõ ràng. Nếu bạn mua ứng dụng bằng chính tiền của mình, tài khoản của mình, bạn sẽ được nâng cấp miễn phí mỗi khi nhà cung cấp tung ra phiên bản mới. Ngược lại, bạn không còn cách nào khác xoá bỏ ứng dụng đã mua bằng con đường phi pháp, và bắt đầu mua lại ứng dụng ấy từ đầu, bằng chính tiền túi cũng như chính danh tài khoản của mình.

Suy cho cùng, từ câu chuyện kỹ thuật số của thời đại này, chúng ta có thể dễ nhìn thấy một thông điệp của hiện tại và tương lai lâu dài. Đó chính là để trở thành người cập nhật, người tiến bộ, chúng ta rất cần hành động một cách liêm chính, minh bạch, đường hoàng và hợp pháp. Xã hội văn minh ngày càng đòi hỏi cao hơn những phẩm chất ấy từ những công dân trong cộng đồng và chính những công dân như thế sẽ luôn có quyền ưu tiên được cập nhật, nâng cấp và trở thành một bộ phận hưởng thụ thành quả của sự tiến bộ. Bởi vậy, trở nên liêm chính sẽ là yêu cầu gắt gao hơn của hôm nay và ngày mai bởi đơn giản, liêm chính cũng chính là tiến bộ.

Hà Quang Minh

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.