Sự cần thiết xây dựng Luật Cảnh sát cơ động

Luật Cảnh sát cơ động (CSCĐ) đã được thông qua tại Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2023. Đảm bảo tuân thủ Hiến pháp 2013, luật hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước về xây dựng lực lượng CSCĐ cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, phù hợp với tính chất đặc thù của CSCĐ và yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trong tình hình mới, khắc phục những bất cập của Pháp lệnh CSCĐ là những căn cứ cần thiết để xây dựng Luật CSCĐ.

Trước hết, việc xây dựng Luật CSCĐ nhằm đảm bảo tuân thủ quy định của Hiến pháp năm 2013 về việc luật hóa các quy định hạn chế các quyền con người, quyền công dân, thống nhất với các quy định của pháp luật liên quan đến chức năng, nhiệm vụ và xây dựng lực lượng CSCĐ. Tại khoản 2, Điều 14 Hiến pháp năm 2013 quy định “Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng”.

Sự cần thiết xây dựng Luật Cảnh sát cơ động -0
Cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh CSCĐ diễn tập phương án xử lý tình huống tập trung đông người gây rối an ninh, trật tự, bạo loạn. Ảnh: Chiến Thắng

Pháp lệnh CSCĐ năm 2013 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của CSCĐ được thực hiện nhiều hoạt động liên quan tới hạn chế quyền con người, quyền công dân. CSCĐ là lực lượng nòng cốt áp dụng biện pháp vũ trang để đấu tranh chống khủng bố, trấn áp, giải quyết các vụ bạo loạn, biểu tình, tụ tập đông người gây rối an ninh trật tự… trực tiếp tác động đến sức khỏe, tính mạng của các đối tượng phạm tội. Để thực hiện nhiệm vụ trong những trường hợp cấp bách, CSCĐ được quyền huy động người, phương tiện, trưng dụng tài sản, yêu cầu các cơ quan cung cấp sơ đồ, thiết kế, bản vẽ công trình và được vào nơi ở của cá nhân, trụ sở cơ quan, tổ chức… Vì vậy, để đảm bảo tuân thủ quy định của Hiến pháp năm 2013, các quy định trên cần thiết phải được thể hiện ở văn bản luật.

Trong những năm gần đây, Quốc hội đã ban hành nhiều luật chuyên ngành, trong đó có những quy định liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn và xây dựng CSCĐ nhưng mới dừng ở các nguyên tắc chung, chưa được quy định cụ thể. Do vậy, cần thiết phải luật hóa các quy định của Pháp lệnh CSCĐ và quy định cụ thể các vấn đề liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn và xây dựng lực lượng CSCĐ để đảm bảo tuân thủ Hiến pháp, tính thống nhất của hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả hoạt động của CSCĐ.

Cùng với đó, việc xây dựng Luật CSCĐ cũng chính là việc luật hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước về xây dựng lực lượng CSCĐ cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh đối với lực lượng CAND nói chung, CSCĐ nói riêng.

Ngày 31/3/2021, Chính phủ đã ban hành quyết định số 31/QĐ-TTg phê duyệt Đề án hiện đại hóa lực lượng CSCĐ đến năm 2025, tầm nhìn năm 2030. Do vậy, việc xây dựng Luật CSCĐ là một bước quan trọng để thế chế hóa các chủ trương, quan điểm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước nhằm xây dựng lực lượng CSCĐ cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; là lực lượng nòng cốt thực hiện biện pháp vũ trang bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Xây dựng Luật CSCĐ còn nhằm đảm bảo phù hợp với tính chất đặc thù của CSCĐ và yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trong tình hình mới.

CSCĐ là lực lượng có tính chất đặc thù so với các lực lượng khác trong CAND, được thể hiện ở một số điểm nổi bật như có chức năng nòng cốt áp dụng biện pháp vũ trang bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Nhiệm vụ chính của CSCĐ là xây dựng các dạng phương án, thường xuyên tổ chức huấn luyện, ứng trực, đảm bảo quân số, vũ khí, trang bị sẵn sàng giải quyết các vụ việc phức tạp về an ninh trật tự, biểu tình, bạo loạn, khủng bố, bắt cóc con tin, trấn áp các đối tượng có hành vi phạm tội nguy hiểm…

Quá trình thực hiện nhiệm vụ, CSCĐ tác chiến theo đội hình, cơ động nhanh, đấu tranh vũ trang trực diện, xử lý những vụ việc, tình huống phức tạp mà nếu chỉ sử dụng biện pháp, lực lượng khác trong CAND thì không giải quyết được. Đối tượng đấu tranh của CSCĐ đa dạng, phức tạp, số lượng đông. Hoạt động vũ trang bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội theochức năng, nhiệm vụ của CSCĐ có liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp, đến đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và được dư luận trong nước và quốc tế quan tâm. CSCĐ ở Trung ương và địa phương được tổ chức theo mô hình đơn vị vũ trang chiến đấu tập trung, quân số đông, được trang bị nhiều loại vũ khí, công cụ hỗ trợ, phương tiện, thiết bị kỹ thuật hiện đại, đặc chủng.

Để thực hiện nhiệm vụ đòi hỏi lực lượng CSCĐ phải được tổ chức huấn luyện thường xuyên, chuyên sâu về võ thuật, quân sự, kỹ chiến thuật chiến đấu ở cường độ cao, trong mọi điều kiện địa hình, địa bàn, thời tiết, khí hậu khắc nghiệt. Hiện nay, tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Các loại tội phạm có tổ chức, tội phạm ma túy, hình sự, tội phạm sử dụng công nghệcao vẫn là thách thức lớn cho công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm bảo đảm an ninh trật tự của CSCĐ. Với tính chất đặc thù và yêu cầu trong tình hình mới, đòi hỏi phải xây dựng các quy định ở tầm luật để điều chỉnh về hoạt động, tổ chức, trang bị, chế độ, chính sách của CSCĐ.

Ngoài ra, việc xây dựng Luật CSCĐ còn nhằm giải quyết một số vấn đề bất cập của pháp lệnh CSCĐ như quy định thực hiện chế độ một người chỉ huy gắn với chế độ chính ủy, chính trị viên ở Bộ Tư lệnh CSCĐ; quy định thẩm quyền điều động của CSCĐ thực hiện nhiệm vụ...

Như vậy, việc xây dựng Luật CSCĐ là cần thiết, phù hợp với yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội trong tình hình mới.

Ths. Vương Thế Mạnh (Giảng viên Khoa Cảnh sát vũ trang- Học viện CSND)

Các tin khác

Bộ Công an lý giải đề xuất mở rộng đối tượng, nâng mức phạt hành chính

Bộ Công an lý giải đề xuất mở rộng đối tượng, nâng mức phạt hành chính

Tại dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), Bộ Công an đã đề xuất bổ sung đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính; đồng thời nâng mức phạt tiền nhằm khắc phục những khó khăn trong thực tiễn thi hành và tình trạng chế tài tiền phạt không bảo đảm tính răn đe, phòng ngừa, không tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm.

TP Hồ Chí Minh đẩy mạnh chuyển đổi số chống tham nhũng, tiêu cực

TP Hồ Chí Minh đẩy mạnh chuyển đổi số chống tham nhũng, tiêu cực

Đẩy mạnh số hóa hồ sơ, công khai dữ liệu quy hoạch, đất đai, xây dựng; tăng cường giải quyết công việc trên môi trường điện tử có khả năng giám sát, lưu vết toàn bộ quy trình là những giải pháp TP Hồ Chí Minh đang triển khai nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới.

Tăng cường nguồn lực cho công tác xây dựng pháp luật

Tăng cường nguồn lực cho công tác xây dựng pháp luật

Quỹ hỗ trợ xây dựng chính sách, pháp luật là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, có tư cách pháp nhân, trực thuộc Bộ Tư pháp, hoạt động không vì mục đích lợi nhuận. Quỹ huy động, tiếp nhận và quản lý các nguồn lực hợp pháp nhằm hỗ trợ hoạt động nghiên cứu, xây dựng chính sách, pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật.

Sửa đổi luật đáp ứng yêu cầu đổi mới, đảm bảo hiệu quả thực thi pháp luật

Thiết lập khuôn khổ pháp lý toàn diện về xử lý vi phạm hành chính

Bộ Công an đã hoàn thành dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) để lấy ý kiến góp ý của nhân dân. Nhiều quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính được Bộ Công an đề xuất nhằm thiết lập khuôn khổ pháp lý toàn diện, hiện đại, phù hợp với yêu cầu cải cách tổ chức bộ máy nhà nước, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số.

Sự tử tế của người cầm bút vẫn là những giá trị bất biến

Sự tử tế của người cầm bút vẫn là những giá trị bất biến

Theo nhà báo Hồ Quang Lợi, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, hiện là Phó Chủ tịch Hội Truyền thông số, dù công nghệ có xoay vần, phát triển đến đâu, sự tử tế của người cầm bút vẫn là những giá trị bất biến để báo chí khẳng định vị thế trước "cơn lốc" mạng xã hội.

Báo chí cách mạng trước thử thách an ninh thông tin trong thời đại số

Báo chí cách mạng trước thử thách an ninh thông tin trong thời đại số

Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), bài viết “Báo chí cách mạng Việt Nam trong thời đại số” của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ là lời nhắn gửi sâu sắc tới đội ngũ những người làm báo, mà còn đặt ra một yêu cầu có ý nghĩa chiến lược: báo chí cách mạng phải giữ vững sự thật, kiến tạo niềm tin, làm chủ công nghệ, góp phần bảo vệ an ninh thông tin, an ninh tư tưởng và trật tự, an toàn xã hội trong kỷ nguyên số.

Nâng cao hiệu quả trong phòng, chống tội phạm xâm phạm sở hữu

Nâng cao hiệu quả trong phòng, chống tội phạm xâm phạm sở hữu

Trong bối cảnh tội phạm xâm phạm sở hữu còn diễn biến phức tạp, việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật hình sự và nâng cao hiệu quả áp dụng Bộ luật Hình sự là yêu cầu cấp thiết. Từ đó, góp phần bảo vệ quyền sở hữu hợp pháp của công dân, giữ vững an ninh, trật tự và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Ngăn chặn hiệu quả tội phạm trong lĩnh vực kinh tế

Ngăn chặn hiệu quả tội phạm trong lĩnh vực kinh tế

Thực tiễn đấu tranh với tội phạm trong lĩnh vực kinh tế cho thấy việc sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự và các văn bản hướng dẫn thi hành là yêu cầu cấp thiết nhằm đáp ứng yêu cầu phòng, chống tội phạm trong tình hình mới. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả ngăn chặn các loại tội phạm ẩn danh, tội phạm tài chính, công nghệ cao và tội phạm do pháp nhân thương mại thực hiện.

Tài khoản mạng xã hội " Ôn thi cùng Linhteacher 99" thu hút nhiều học sinh

Kỳ cuối: Phát huy sức mạnh cộng đồng mạng

Với tỷ lệ trên 70% dân số sử dụng Internet, khoảng 80 triệu tài khoản mạng xã hội, sức mạnh của cộng đồng mạng ngày càng được minh chứng rõ nét. Phát huy được sức mạnh của cộng đồng mạng, chính là phát huy được sức mạnh toàn dân trên môi trường số, tạo nên "lá chắn mềm", có ý nghĩa đối với nhiệm vụ đảm bảo trật tự an toàn xã hội; phòng ngừa, đấu tranh với các nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia.

Gian hàng 0 đồng của Công an xã Trung Thành, tỉnh Thanh Hóa .

Xây dựng môi trường an toàn trên không gian số

Không gian mạng ngày nay là một mặt trận phức hợp đặc biệt quan trọng, nơi hình thành, tác động trực tiếp đến nhận thức, cảm xúc và niềm tin xã hội. Xây dựng môi trường an toàn trên không gian mạng nhằm cụ thể hóa nhận thức, hành động trong việc đảm bảo an ninh toàn diện, đặt an ninh xuyên suốt mọi lĩnh vực phát triển của đất nước. 

Tạo cơ chế đặc thù để xử lý nhà đất dôi dư

Tạo cơ chế đặc thù để xử lý nhà đất dôi dư

Trong khi chủ trương thực hành tiết kiệm chống lãng phí đang được thực hiện triệt để, thì bài toán giải quyết nhà đất dôi dư sau sáp nhập tiếp tục được đặt ra riết róng, với một cơ chế đặc thù để đẩy nhanh tiến độ xử lý.

Chủ động ngăn chặn gian lận bằng AI trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT

Chủ động ngăn chặn gian lận bằng AI trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT

Năm 2026 là năm đầu tiên Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông (THPT) được tổ chức sau khi sáp nhập tỉnh, thành. Đặc biệt, kỳ thi năm nay có hơn 1,2 triệu thí sinh trên toàn quốc đăng ký dự thi, tăng hơn 61.000 em so với năm 2025 và là kỳ thi có số lượng thí sinh dự thi cao kỷ lục.

Tinh thần ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước: Kim chỉ nam cho khát vọng vươn mình

Tinh thần ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước: Kim chỉ nam cho khát vọng vươn mình

Ngày 5/6/1911, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành bước chân lên con tàu Amiral Latouche Tréville tại Bến cảng Nhà Rồng, bắt đầu cuộc hành trình vạn dặm tìm đường cứu nước. Quyết định ấy không chỉ thay đổi số phận của một con người, mà còn xoay chuyển toàn bộ bánh xe lịch sử của một dân tộc.

Tháo gỡ các điểm nghẽn để khoa học cơ bản phát triển

Tháo gỡ các điểm nghẽn để khoa học cơ bản phát triển

Để tháo gỡ các điểm nghẽn, trước hết cần đổi mới mạnh mẽ cơ chế đầu tư và quản trị khoa học theo hướng trao quyền tự chủ cao hơn cho các cơ sở nghiên cứu và nhà khoa học. Cùng với đó, cần xây dựng chiến lược quốc gia dài hạn về phát triển khoa học cơ bản, tập trung vào các lĩnh vực nền tảng có ý nghĩa chiến lược.