Sốc hay thức tỉnh với “Cát hay là ngọc”?

"Cát hay là ngọc" là tự truyện kể về cuộc đời đầy nước mắt cũng như nghị lực phi thường của Nguyễn Thị Bích Ngọc - cô gái 28 tuổi từng bị lạm dụng tình dục từ năm 8 tuổi. Sách do nhà báo, nhà văn Hòa Bình và Cỏ - một cây bút trẻ chấp bút. Chưa cần mở sách, người đọc đã sốc bởi một cô gái dám công khai mình từng bị người lớn lạm dụng tình dục đã khó huống hồ là kể tường tận, chi li câu chuyện đó với công chúng như Bích Ngọc. Xới lại vết đau đâu có dễ. Quên được rồi thì nói ra để làm gì? 

Ngọc thành thật: "Quên được hay là cố quên, giả vờ quên? Tôi kể lại câu chuyện cũ đau đớn này để thà giết chết chính mình trong đó với hy vọng hồi sinh một con người mới chứ không thể dễ dãi với bản thân, sống chung với mớ ung nhọt và chìm mãi xuống bùn lầy. Tôi chấp nhận sóng gió hiện tại, thay đổi bản thân và nhìn về tương lai, học hỏi để sống tốt hơn".

Tôi biết Ngọc từ hồi cô còn là chủ nhân của chuỗi chương trình mang tên "Vũ điệu đường phố". Ngọc ngày ấy là một cô gái điệu đà, hết lòng vì bạn bè bởi những chuyến rong ruổi thiện nguyện bằng bước nhảy của mình. Cô tập hợp những thanh thiếu niên lang thang cơ nhỡ để lập nên nhóm nhảy. Nhóm đi khắp nơi, có khi còn sang tận Thái Lan để truyền thông điệp yêu thương.

Hồi đó, Ngọc cười nhiều vì nhóm của mình được đón nhận, xúc động với những đứa em không mang cùng dòng máu nhưng chung số phận và niềm đam mê. Nhưng chuyện gia đình, chuyện ấu thơ của mình, Ngọc chỉ kể qua loa. Tôi chỉ biết, Ngọc có tuổi thơ bất hạnh, mang tiếng con hoang để rồi tuổi thiếu nữ, cô bị nhà nội ngoại đuổi ra đường trong khi không xu dính túi.

Bích Ngọc (giữa) tại buổi ra mắt tự truyện.
Bích Ngọc (giữa) tại buổi ra mắt tự truyện.

Bây giờ biết chuyện Ngọc, tôi thật sự choáng váng. Chẳng ngờ cô gái hay cười ấy lại có một quá khứ khủng khiếp đến vậy. Chính nhà văn Hòa Bình cũng không thể ngủ được nhiều đêm liền khi bắt đầu viết câu chuyện này.

Câu chuyện khiến người đọc bàng hoàng bởi cảnh sống như địa ngục của một cô bé bị người thân ruồng bỏ, xâm hại tình dục. Chính nơi gọi là mái ấm lại đạp cô xuống bùn đen nhơ nhớp của cuộc đời. Từ nhỏ đến lớn, Bích Ngọc có những cái tên như: Út ở tuổi ấu thơ, Ruby (nghĩa là ngọc) ở tuổi thiếu nữ và Sandy (cát) sau này. Mỗi cái tên như một cuộc hóa kiếp, mà kiếp nào cũng nhọc nhằn, cũng cháy rát để cuối cùng giữa biển cát mọc lên loài xương rồng nở hoa.

Mẹ cô có thai khi người tình hứa sẽ trở về sớm để cưới. Nhưng ông ta đi biền biệt. Rồi mẹ Ngọc hay tin người tình đã chết ở quê nhà. Tủi nhục vì không chồng mà chửa, sinh xong, mẹ bỏ lại cô bé cho nhà ngoại để đi làm ăn xa. Mang tiếng "con hoang" nên suốt năm tháng ấu thơ của Ngọc chỉ có roi vọt và xỉ vả. Bà ngoại bắt Út đi mót trứng, bắt cháu ăn cơm với nước muối.

Nhỏ Út lớn lên xanh xao, còm cõi. Có lần thèm trứng quá, Út đánh liều lấy gáo dừa luộc trứng. Nhưng gần chục cái gáo dừa cháy khét mà quả trứng chỉ mới hơi âm ấm. Út đánh bạo nuốt luôn trứng sống. Biết chuyện ăn vụng, bà ngoại đánh Út thừa sống thiếu chết. Năm lên 8 tuổi, nhà nội đón cô về. Từ đây, cuộc đời Ngọc bắt đầu 10 năm bị xâm hại tình dục, đòn roi, hắt hủi và khinh bỉ từ những người bà con bên nội. Không thể chịu đựng nổi, cô bỏ Đồng Tháp lên TP Hồ Chí Minh, sống bờ bụi vỉa hè. Cô đi bán vé số rồi sang Thái Lan làm công việc chân tay. Ngọc lại bị những đàn ông lợi dụng làm món đồ chơi tình dục rẻ tiền. Một cô gái mới đôi mươi nhưng từng xuống tóc cửa Phật, bao phen ngồi trên thành cầu nhìn dòng nước xoáy.

Nhưng cuộc sống còn lắm mảnh đời nghiệt ngã mà trên bước bụi trần của mình, Ngọc đã chứng kiến: thằng bé bán vé số chỉ có ổ mì khô queo làm bữa ăn cả ngày, những đứa bé mồ côi luôn rớm máu để giành giật địa bàn bán vé số… Cô cũng nhận được tấm lòng đôn hậu của người dân thành phố như bác bảo vệ ở Công viên Gia Định sẵn sàng cho Ngọc ngủ trong chốt trực rồi còn cho tiền để đi xe, hay chị bán vé số giúp Ngọc có công việc ở xứ lạ…

Nhiều người rủ đi làm từ thiện, đi chùa, Ngọc cũng đi và những hoạt động ấy giúp cô thêm yêu kiếp người. Chương trình "Vũ điệu đường phố" là một trong những tâm huyết của Ngọc, nhưng buồn thay nó dần tan rã. Bây giờ, ít ai ngờ, con bé Út đen nhẻm, gầy gò ngày đó đã trở thành cô giáo dạy tiếng Anh cho học sinh, sinh viên. Đây là thành quả của nhiều năm Ngọc mày mò tự học tiếng Anh trên mạng trong những ngày mưu sinh ở xứ người. Cô còn cùng các bạn trong nhóm Amazing Home xây dựng Câu lạc bộ Tiếng Anh, hướng dẫn kỹ năng sống cho các thành viên.

Bìa cuốn tự truyện "Cát hay là ngọc".
Bìa cuốn tự truyện "Cát hay là ngọc".

Được chấp bút bởi một nhà văn, nên cuốn sách không phải là một cuốn truyện kể lể chuyện đời tư thông thường mà nó giàu chất văn chương. Mỗi phần của cuốn sách tựa như những thước phim đẫm chất điện ảnh với cảnh cận, cảnh toàn, tô đậm vào xung đột kịch tính. Hơn hết, nó đi sâu phân tích nội tâm để người đọc thấu được cái kiệt cùng đớn đau và nghị lực vươn lên của nhân vật. Đồng thời, tự truyện mang tính thời sự khi xoáy sâu vào những vấn đề nhức nhối hiện nay: nạn xâm hại tình dục trẻ em, tệ nạn mại dâm, làn sóng lấy chồng Hàn Quốc của thiếu nữ miền Tây…

Sẽ có người hoài nghi về tính chân thật của câu chuyện, bởi nó quá khủng khiếp. Lẽ nào lại có chuyện ông bà, dòng tộc bên nội lẫn bên ngoại, máu mủ  ruột rà như vậy mà lại đối xử với cháu gái còn tồi tệ hơn súc vật, coi tiền hơn tình thâm? Mẹ ruột lại sẵn sàng bán con mình vào động mại dâm để có tiền thỏa thuê ăn xài?

Người chồng lạm dụng đứa cháu của mình ngay trước mặt vợ mà họ vẫn thản nhiên và chửi át đi? Dự đoán được điều này, chính những người chấp bút và làm sách cũng thừa nhận như vậy. Nhưng sốc hay đồng cảm, tò mò hay khâm phục, tin hay không tin đều tùy vào bạn đọc. Quan trọng, họ tìm thấy cho mình bài học gì, thông điệp gì từ câu chuyện này? Hay ít ra sự can đảm của Ngọc có cứu vớt, có dẫn lối cho ai từng có tuổi thơ bị lạm dụng, cảnh tỉnh những bậc làm cha mẹ, báo động cho cả xã hội như mong muốn của cô: "Với các bạn khác không may gặp cảnh ngộ như tôi, mong các bạn dũng cảm, dám nhìn thẳng và vượt qua nỗi đau để làm được những điều mình yêu thích, để sống tốt hơn. Và quan trọng, tôi nghĩ, là học được cách yêu thương". Còn tính chân thật của cuốn sách, hãy để chính nhân vật là người chịu trách nhiệm.

Nguyễn Trang

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.