Showbiz Việt thời loạn danh xưng

Câu chuyện của "Giáo sư âm nhạc" tự phong Ngọc Sơn vẫn nóng ran trên các mặt báo những ngày gần đây. Từ câu chuyện của nam ca sĩ Ngọc Sơn ngẫm ra mới thấy, showbiz Việt đang loạn danh xưng. Một câu hỏi đặt ra là, danh xưng có ảnh hưởng gì đến sự phát triển của showbiz hay không?. Liệu nó có tạo ra những giá trị ảo trong showbiz, làm cho showbiz Việt vốn đã "vàng thau lẫn lộn" càng trở nên lộn xộn?

Nở rộ những "ông hoàng", "bà chúa" của showbiz Việt

Có lẽ, không showbiz nào trên thế giới lại có nhiều ông hoàng, bà chúa, thần đồng, thánh nữ… như ở Việt Nam. Mỗi nghệ sỹ dường như đều tự phong hoặc được phong một danh hiệu nào đó. Danh hiệu này trở thành "thương hiệu" gắn liền với tên tuổi của họ khi được nhắc đến trên các phương tiện truyền thông.

Đàm Vĩnh Hưng được nhắc đến với danh xưng "Ông hoàng nhạc Việt", "Nữ hoàng giải trí" Hồ Ngọc Hà, "Vua nhạc sến" Ngọc Sơn, "Nữ hoàng phòng trà" Lệ Quyên, "MC quốc dân" Phan Anh, "Hoa hậu quốc dân" Phạm Hương, "Nữ hoàng khiêu vũ Khánh Thi", "Công chúa Châu Á và Việt Nam" Lý Nhã Kỳ…

Với những bức hình mặc bikini nóng bỏng, sexy, Ngọc Trinh nghiễm nhiên được gắn mác "Nữ hoàng nội y". Ngọc Trinh không lên tiếng phản đối, thậm chí còn tự hào với danh xưng này. Danh xưng "Nữ hoàng nội y" được ê kip của Ngọc Trinh sử dụng mọi nơi, mọi lúc và là "trang sức" để cô tiến thân vào showbiz. Sau nhiều lần phẫu thuật thẩm mỹ, Phi Thanh Vân được tặng danh xưng "Nữ hoàng dao kéo", Người mẫu Hạ Vi được biết đến với tên gọi "Mỹ nữ vạn người mê", ca sĩ Lâm Chí Khanh chuyển giới thành Lâm Khánh Chi được "phong" danh hiệu "Nữ hoàng chuyển giới"…

Báo giới lại một lần nữa gây tranh cãi về việc liệu Mỹ Tâm có phải là Diva thứ 5 của nhạc Việt.
Báo giới lại một lần nữa gây tranh cãi về việc liệu Mỹ Tâm có phải là Diva thứ 5 của nhạc Việt.

Ai là "Diva", "Divo" nhạc Việt cũng là câu chuyện được phân tích, mổ xẻ trên nhiều phương tiện truyền thông. Sự xuất hiện của Mỹ Tâm trong đêm nhạc "Nhớ mùa thu Hà Nội" tổ chức thời gian gần đây cùng với Mỹ Linh, Hồng Nhung, Thanh Lam, Hà Trần (bốn nữ ca sĩ được coi là Diva của Việt Nam) lại một lần nữa gây tranh cãi về việc liệu Mỹ Tâm có phải là Diva thứ 5 của nhạc Việt hay không.

Trước đó, đã có những bài báo phân tích, tranh luận về việc ai xứng đáng là Diva của Việt Nam trong số danh sách các nữ nghệ sỹ như Thu Phương, Thu Minh, Phương Thanh, Uyên Linh… Tranh luận thì tranh luận là vậy nhưng thú thực mà nói, không biết ai là người quyết định trao danh hiệu Diva cho các nghệ sỹ hay đó đơn thuần là sự tung hô của giới truyền thông?

Truyền hình thực tế nở rộ và những cuộc thi tìm kiếm tài năng trên các lĩnh vực nghệ thuật xuất hiện với tuần suất dày đặc trên các cánh sóng. Ngồi trên hàng ghế giám khảo, các nghệ sỹ không tiếc dùng những lời khen "có cánh" cho các thí sinh. Các danh hiệu như "Thần đồng", "Thiên tài", "Thánh nữ", "Hoàng tử", "Công chúa"… được sử dụng khá phổ biến. Nếu đúng như những gì giám khảo nhận xét thì có lẽ, showbiz Việt sẽ phát triển mạnh mẽ bởi có quá nhiều tài năng vượt trội được phát hiện.

Nhiều người cho rằng, danh xưng nghệ sỹ ở Việt Nam quá dễ dãi và ai cũng có thể khoác lên mình tấm áo nghệ sỹ dù chẳng có hoạt động nghệ thuật nào đáng chú ý. Người mẫu, diễn viên đổ xô đi hát cũng được gọi là ca sĩ, cho dù giọng hát cũng chỉ ở mức… karaoke. Chỉ cần xuất hiện theo kiểu "tráng men" ở một chương trình truyền hình thực tế nào đó, "hot boy kẹo kéo", nhân viên trông xe đạp, quán nét cũng có thể xuất hiện trên tấm poster chương trình ca nhạc với danh xưng nghệ sỹ. Đơn giản hơn, chỉ cần một vài bức ảnh gây sốc, video clip lố lăng, nhảm nhí… Tùng Sơn, Lệ Rơi, Bà Tưng, Kenny Sang, Quân Kun "sịp vàng" cũng "ngang nhiên" khoác lên mình danh xưng nghệ sỹ, ca sĩ để bước chân vào showbiz.

Danh xưng người mẫu có lẽ còn đơn giản hơn nhiều. Chỉ cần có chút sắc vóc, vài hoạt động trình diễn thời trang nhỏ lẻ, một chàng trai, cô gái có thể trở thành người mẫu, thậm chí còn được gọi là siêu mẫu. Có người còn nói vui rằng, số lượng siêu mẫu của Việt Nam nhiều bằng cả thế giới cộng lại?

Giá trị ảo không tạo nên sự phát triển của showbiz

Ai là người "phong tặng" danh xưng "ông hoàng", "bà chúa"… cho các nghệ sỹ? Thực tế cho thấy, những danh xưng này do truyền thông, người hâm mộ trên mạng xã hội phong tặng hay do chính nghệ sỹ tự phong để đánh bóng tên tuổi của mình. Đó không phải là các danh hiệu chính thống do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền phong tặng cho nghệ sỹ.

Suy cho cùng thì bản thân danh xưng không có lỗi và báo chí, người hâm mộ dành tặng danh xưng cho các nghệ sỹ cũng không có lỗi nếu sự tôn vinh "đúng người, đúng việc". Xét ở một góc độ nào đó, danh xưng là cách thể hiện tình yêu, sự ngưỡng mộ của khán giả đối với nghệ sỹ mà mình yêu thích.

Được công chúng đón nhận bằng những danh xưng, điều đó cũng có nghĩa là, nghệ sỹ đã có được chỗ đứng nhất định trong lòng công chúng. Là nghệ sỹ, ai cũng muốn được công chúng yêu mến và càng tuyệt vời hơn nếu những đóng góp, cống hiến nghệ thuật nghiêm túc của nghệ sỹ được công chúng ghi nhận. Ở góc độ này, danh xưng là nguồn động viên tinh thần rất lớn đối với nghệ sỹ trên con đường sáng tạo nghệ thuật.

Nhìn ở một góc độ khác, tình trạng loạn danh xưng đã góp phần làm cho showbiz Việt thêm lộn xộn, lẫn lộn những giá trị nghệ thuật, tạo ra giá trị ảo. Tình trạng lạm dụng danh xưng ca sĩ làm ảnh hưởng không nhỏ tới giá trị cũng như thương hiệu "ca sĩ". Trở thành ca sĩ đâu phải chỉ là việc xuất hiện trên sân và cầm mic hát. Hành trang của người nghệ sỹ chân chính đòi hỏi tài năng, niềm đam mê nghệ thuật, quá trình khổ luyện và sự lao động nghệ thuật nghiêm túc.

"Nữ hoàng giải trí" Hồ Ngọc Hà và "Ông hoàng nhạc Việt" Đàm Vĩnh Hưng xuất hiện trong một chương trình ca nhạc.
"Nữ hoàng giải trí" Hồ Ngọc Hà và "Ông hoàng nhạc Việt" Đàm Vĩnh Hưng xuất hiện trong một chương trình ca nhạc.

Những danh hiệu ảo do nghệ sỹ "tự sướng" được tung hô mọi nơi, mọi lúc có thể làm cho  nghệ sỹ ảo tưởng và ngộ nhận về khả năng của bản thân. Kèm theo danh xưng đó, người nghệ sỹ có thể đường hoàng tiến thân vào showbiz, nhận được nhiều show diễn, cát xê cũng vì danh hiệu ảo đó mà tăng lên gấp nhiều lần. Sự phát triển của showbiz cần tài năng đích thực chứ không phải giá trị ảo được tạo ra từ những danh xưng ảo.

Một vấn đề nữa cũng cần phải bàn luận trong khuôn khổ bài viết này là những danh xưng, lời khen "lên tận cung mây" mà các huấn luyện viên, ban giám khảo giành tặng cho các thí sinh tham gia chương trình tìm kiếm tài năng trên truyền hình thực tế. Chỉ thể hiện một bài hát, diễn một tiểu phẩm hài hay trình diễn một tài năng nào đó trong vài phút ngắn ngủi, thí sinh đã trở thành "thần đồng", "thiên tài"… liệu có phải là sự "thái quá". Điều đáng quan tâm hơn là không ít thí sinh nhỏ tuổi được "gắn" với danh hiệu này trong khi tài năng của các em cũng mới chỉ khá hơn mặt bằng chung của các thí sinh khác một chút.

Những lời khen tưởng chừng như "vô thưởng vô phạt" ấy sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến suy nghĩ, nhận thức của các thí sinh, trong đó có các em nhỏ. Kèm theo đó là sự "vào cuộc", tung hô của các phương tiện truyền thông. Sự tự mãn, tự cao của một bộ phận nghệ sỹ trẻ có thể cũng "khởi nguồn" từ những lời khen tặng, danh xưng "ảo" như thế.

Showbiz nói chung và showbiz Việt nói riêng không thể thiếu những danh xưng. Dẹp "loạn" danh xưng là câu chuyện không hề dễ dàng. Với truyền thông, người hâm mộ, cần quan điểm rõ ràng, công tâm, khách quan khi gọi ai đó bằng một danh xưng, tránh tình trạng tung hô tràn lan. Với các nghệ sỹ, điều quan trọng nhất là cần sự tỉnh táo, biết cái gì là của mình và cái gì chỉ là bọt bèo, phù du không cần phải quá bận tâm. Nhạc sĩ, ca sĩ Thanh Bùi từng chia sẻ với báo giới rằng, chúng ta không nên tập trung vào những danh xưng, những tranh cãi mà hãy tập trung vào chiều sâu của âm nhạc. Phải làm sao để thế hệ sau nhìn vào và thấy được những điều tích cực. Có như thế mới xứng đáng là nghệ sỹ chân chính. Thiết nghĩ, đây là quan điểm mà các nghệ sỹ cần phải suy nghĩ một cách nghiêm túc…

Phạm Thiên Giang

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.