Show diễn thực cảnh sẽ trở thành một trào lưu mới?

Đầu tháng 10 vừa qua, trong dịp kỷ niệm 520 năm ngày thành lập tỉnh Cao Bằng, chương trình nghệ thuật thực cảnh "Chuyện tình Bản Giốc" do đạo diễn Hoàng Công Trường dàn dựng đã gây được sự chú ý...

Tuy không nhiều người có khả năng tham dự và được trực tiếp xem chương trình ấy, song với những hình ảnh, video được truyền thông công bố, đã cho thấy đây là một chương trình nghệ thuật độc đáo, thành công và được kỳ vọng là sẽ mở ra một hướng đi mới cho nghệ thuật thực cảnh vốn còn mới mẻ ở Việt Nam.

Lộng lẫy "Chuyện tình Bản Giốc"

Đạo diễn Hoàng Công Trường cho báo chí biết, anh chỉ có 3 tháng để hoàn thành chương trình này, nhưng đây là giấc mơ anh đã ấp ủ suốt 10 năm trước. Cách đây 10 năm, khi được xem những show diễn thực cảnh của Trung Quốc, Hoàng Công Trường vô cùng thích thú và ngưỡng vọng.

Bản thân anh đã ao ước mình có thể làm được những show diễn thực cảnh như thế, song vì các điều kiện chưa thể hội tụ đủ nên mãi vẫn chưa thể làm được. Cho đến khi anh có duyên gặp được "Chuyện tình Bản Giốc".

Show diễn thực cảnh "Chuyện tình Bản Giốc" của đạo diễn Hoàng Công Trường được báo chí - truyền thông đánh giá cao.
Show diễn thực cảnh "Chuyện tình Bản Giốc" của đạo diễn Hoàng Công Trường được báo chí - truyền thông đánh giá cao.

Bởi vậy, bản thân anh đã nỗ lực hết mức, mất ăn mất ngủ, lao tâm khổ tứ để cho ra đời một show diễn nghệ thuật mang dấu ấn cá nhân và cũng là cách để hiện thực hóa giấc mơ của mình. Vì thế, bên cạnh những nguồn đầu tư đến từ tỉnh Cao Bằng, bản thân Hoàng Công Trường còn chấp nhận cả việc bỏ thêm tiền túi ra để thực hiện giấc mơ ấy.

Điều khác là của show diễn "Chuyện tình Bản Giốc"với các show thực cảnh  từng có trước đây của Việt Nam là nó được diễn ra ngay tại khu danh thắng Bản Giốc nổi tiếng. Đây vừa là cách tận dụng được những địa thế, bối cảnh đẹp như mơ của kỳ quan này và biến nó thành một phần quan trọng của show diễn nghệ thuật, nhưng đồng thời đây cũng là một thách thức lớn. Làm sao đạt hiệu ứng nghệ thuật mà lại không ảnh hưởng đến sự nguyên trạng của cảnh quan đã khiến đạo diễn khá đau đầu.

Hơn nữa, việc biểu diễn ngoài trời ở nơi có địa hình hiểm trở, cạnh thác nước là một khó khăn không nhỏ không chỉ cho diễn viên mà còn là sự an toàn về máy móc, thiết bị kỹ thuật, âm thanh, ánh sáng... Theo chia sẻ của đạo diễn Hoàng Công Trường, khi anh đến thác Bản Giốc đúng hôm trời vừa mưa to, nước xối mạnh toàn cảnh thác trông hoang tàn như vừa trải qua một trận lũ.

Cũng dự liệu đến những khó khăn cũng như vấn đề nan giải nếu gặp phải thời tiết không thuận lợi, thế nhưng anh vẫn quyết tâm phải làm kỳ được. Và thật may mắn, trận mưa ở Bản Giốc đã kết thúc trước giờ biểu diễn 30 phút, mọi việc diễn ra suôn sẻ, khán giả đã có những trải nghiệm tuyệt vời giữa khung cảnh vừa hùng vĩ vừa nên thơ của Bản Giốc hòa quyện trong âm thanh, ánh sáng, những vũ điệu chắc hẳn khiến ai may mắn có mặt trong buổi tối hôm đó sẽ đều cảm thấy "mãn nhãn".

Thực sự, còn gì hay hơn là được xem nghệ thuật giữa một khung cảnh hùng vĩ, nên thơ, có tiếng thác nước chảy tiếng lẫn với tiếng đàn kể câu chuyện về mảnh đất, con người và văn hóa một vùng non nước Cao Bằng.

Thế nhưng, vì diễn ra ở Bản Giốc, đường từ TP. Cao Bằng đến đó cũng đã xa xôi chứ chưa nói đến các địa bàn khác, nên chắc hẳn đây là một chương trình để lại nhiều nỗi niềm tiếc nuối. Dù hoành tráng, lộng lẫy nhưng vì sân khấu thực cảnh được tổ chức ở một nơi như Bản Giốc thì cũng sẽ khá khó khăn để có lại lần biểu diễn thứ hai, cho dù công sức sáng tạo, cũng như tiền của bỏ ra ắt hẳn là không nhỏ (cho dù nó không được tiết lộ là tiêu hết bao nhiêu tiền!).

Tuy vậy, khi kết thúc buối biểu diễn thành công của mình, chia sẻ với giới truyền thông, đạo diễn Hoàng Công Trường kỳ vọng, "Chuyện tình Bản Giốc" ngoài việc là dấu mốc trong cuộc đời làm nghệ thuật của anh, đạo diễn còn hi vọng nó sẽ mở ra một hướng đi mới trong việc đầu tư, dàn dựng những chương trình nghệ thuật diễn ra tại các khu du lịch, danh lam thắng cảnh nổi tiếng như Hạ Long, Tràng An hay miền sông nước Cửu Long...

Những "cuộc chơi" tốn kém của các "ông lớn"?

Trước đạo diễn Hoàng Công Trường, đạo diễn Việt Tú cũng là người say mê với sân khấu thực cảnh. Việt Tú cũng là người sớm có nhiều chuyến đi xem biểu diễn nghệ thuật thực cảnh ở nước ngoài và mong muốn xây dựng các chương trình nghệ thuật thực cảnh ở Việt Nam. Anh cũng từng chia sẻ với báo chí - truyền thông rằng vở diễn thực cảnh "Ngày xưa" của anh hợp tác với tập đoàn Tuần Châu từng ra mắt  khán giả lần đầu năm 2016 cũng là "giấc mơ ấp ủ suốt 10 năm" của anh.

Nhưng sau này, sự hợp tác giữa đạo diễn Việt Tú và tập đoàn Tuần Châu đổ bể, phía chủ đầu tư thay đạo diễn, chuyển thể "Ngày xưa" thành "Tinh hoa Bắc Bộ" với đạo diễn mới là Hoàng Nhật Nam, dẫn đến vụ "đáo tụng đình" diễn ra trong một thời gian khá dài và tốn không ít giấy mực của báo chí.

Ở các nước láng giềng như Trung Quốc, Thái Lan, Singarore... thì những show diễn thực cảnh với sân khấu ngoài trời quy mô, hoành tráng đã trở nên quen thuộc với khán giả, gắn với tên tuổi những đạo diễn lớn như Trương Nghệ Mưu, Lý An. Khi đến Trung Quốc xem sân khấu thực cảnh, người ta đều ngỡ ngàng, choáng ngợp trước vẻ đẹp của đất nước, con người, văn hóa, lịch sử qua các tác phẩm thực cảnh của những tên tuổi lớn.

Đạo diễn Hoàng Công Trường sau khi thành công với show thực cảnh "Chuyện tình Bản Giốc" đã không ngần ngại bày tỏ tham vọng được góp phần xây dựng cũng như đưa nghệ thuật thực cảnh Việt Nam ''lên tầm quốc tế''. Thế nhưng, để làm được điều này, chắc hẳn phải có một sự sáng tạo, đầu tư công phu và ở quy mô lớn đầy tốn kém.

Vở diễn thực cảnh được khán giả Việt cũng như khách du lịch nước ngoài yêu thích nhưng lại có địa điểm biểu diễn cách xa trung tâm thành phố hơn 20km
Vở diễn thực cảnh được khán giả Việt cũng như khách du lịch nước ngoài yêu thích nhưng lại có địa điểm biểu diễn cách xa trung tâm thành phố hơn 20km

Tuy không có con số công bố chính xác nhưng với 3 show nghệ thuật thực cảnh đã ra mắt công chúng Việt Nam là "Tinh hoa Bắc Bộ", "Ký ức Hội An" và "Chuyện tình Bản Giốc" đều được cho là có mức kinh phí "triệu đô". Chỉ có "Chuyện tình Bản Giốc" do không phải đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật và sân khấu biểu diễn ngoài trời cố định nên có kinh phí ít hơn, còn 2 show thực cảnh trước đó đều có mức đầu tư "khủng" mà nếu không phải là các doanh nghiệp lớn thì không thể đầu tư được. Nhất là việc đầu tư cho văn hóa nghệ thuật ở Việt Nam vẫn được các nhà kinh doanh cho rằng khá "hên sui", độ rủi ro lớn hơn các lĩnh vực khác. Tuy nhiên, giờ đây các nếu đạo diễn đem các kịch bản chương trình nghệ thuật thực cảnh đi "chào hàng", chắc hẳn sẽ không khó khăn như khi trước Việt Tú ôm ấp ý tưởng về kịch bản thực cảnh "Ngày xưa" nữa.

Nói như đạo diễn Hoàng Công Trường đã chia sẻ thì, rất có thể các kịch bản sân khấu thực cảnh gắn với các địa điểm du lịch, danh lam thắng cảnh nổi tiếng như Hạ Long, Tràng An, xứ dừa Bến Tre... rất có thể sẽ trở thành hiện thực trong nay mai. Nhưng dù thế nào thì, sân khấu thực cảnh đối với Việt Nam vẫn là những cuộc chơi vô cùng tốn kém của các "ông lớn".

Trở lại với câu chuyện tại sao khi người Việt hay khách du lịch quốc tế khi đến Trung Quốc xem các vở diễn thực cảnh lại thích thú, choáng ngợp vì sự đẹp đẽ, lộng lẫy và đa tầng văn hóa của họ đến thế? Câu trả lời mà nhiều người đã biết đó là nhà nước họ có những sự đầu tư vô cùng bài bản, chi tiết và "tính dân tộc", "tư tưởng nước lớn" của người Trung Quốc lại vô cùng cao.

Vì thế, những đạo diễn tài năng như Trương Nghệ Mưu, Lý An mới có cơ hội được tỏa sáng ở tầm cao đến thế. Trở lại với câu chuyện của Việt Nam thì lại khác. Cho đến nay, cho dù nghệ thuật thực cảnh đã trở nên phổ biến ở các nước và nó trở thành một kênh quảng bá về văn hóa - lịch sử vô cùng hiệu quả, song ở Việt Nam vẫn chưa có một vở diễn thực cảnh nào được nhà nước đầu tư hoặc có kế hoạch đầu tư ở tầm chiến lược quốc gia.

Chương trình "Tinh hoa Bắc Bộ" và "Ký ức Hội An" do 2 tập đoàn kinh tế tư nhân đầu tư và khai thác, còn "Chuyện tình Bản Giốc" tuy giá trị nghệ thuật có thể đánh giá vượt lên quy mô địa phương, phục vụ cho một dịp kỷ niệm cụ thể, song nó vẫn là một tác phẩm mang màu sắc địa phương chứ chưa thể đại diện cho quốc gia.

Công bằng mà nói, hiện nay nếu show thực cảnh mang đậm màu sắc văn hóa Việt, được nhiều người nước ngoài và khán giả Việt Nam yêu thích đó chính là "Tinh hoa Bắc Bộ". Chỉ có điều, địa điểm biểu diễn các hơi xa Hà Nội nên không thể đông khách được. Nên chăng, các cơ quan chủ quản về văn hóa - du lịch cần đặc biệt có những lưu tâm về vấn đề này.

Nguyệt Hà

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.