“See First” và vấn đề an ninh thông tin

“See First” - sẽ nhiều người thắc mắc tại sao bài báo này lại bắt đầu bằng hai chữ tiếng Anh. Rất dễ hiểu, đó chính là khẩu hiệu của Facebook cho chiến lược kinh doanh mới của họ, một chiến lược tổng tấn công vào đối thủ lớn là Google và Youtube ở lãnh địa video nội dung số. 

“See First” nghĩa là “Cứ xem trước đã”, với hàm ý ám chỉ rằng nội dung video của Facebook sẽ khác với của Youtube ở chỗ không có quảng cáo ở đầu video (pre-rolls) mà thay vào đó, sẽ chỉ tồn tại các quảng cáo chèn giữa video (mid-rolls) mà thôi. Đó chính là khác biệt mà Facebook tạo ra để cạnh tranh với Youtube khi họ “đọc” ra rằng độc giả nôn nóng thường không thích chờ đợi dù chỉ là vài giây quảng cáo để được xem 1 nội dung video nhưng họ có thể nhẫn nại đợi qua quảng cáo để xem tiếp sau khi đã hứng thú với đoạn đầu của “see first”.

Ngay sau lần ra mắt chiến lược cạnh tranh video toàn cầu của mình (vốn là chiến thuật kéo theo ứng dụng cho livestream video trên facebook), Facebook công bố sẽ livestream trực tiếp các trận bóng đá Champions League mùa giải 2018/2019 chỉ riêng ở thị trường Hoa Kỳ. Rất có thể, đây sẽ là thử nghiệm của họ, với mục tiêu nếu tiền quảng cáo có thể bù đắp được phí bản quyền, họ sẽ mở rộng ra ở các thị trường khác như châu Á, châu Âu và châu Phi.

Đúng 4 tháng trước, khởi đầu từ Vương quốc Anh, sau một cam kết với Chính phủ Anh, sáu đại lý quảng cáo lớn nhất toàn cầu đã rút mọi quảng cáo trên Google và Youtube ở vùng lãnh thổ Anh. Sau quyết định của 6 đại lý lớn nhất kể trên, 240 nhãn hàng đã không hợp tác quảng cáo trên Youtube nữa. Điều đó có thể mang lại thiệt hại hàng tỷ bảng Anh mỗi năm cho Google và Youtube.

Đơn cử, chỉ một mình đại lý Havas với hai nhãn hàng Hyundai và Dominos thôi đã mang lại 175 triệu bảng Anh mỗi năm tiền quảng cáo cho Youtube rồi. Lý do mà chính phủ Anh yêu cầu cam kết này là rất cụ thể. Rất nhiều quảng cáo đã được chèn máy móc theo thuật toán vào các nội dung video độc hại.

Ví dụ, một quảng cáo cho dịch vụ an sinh công cộng của chính phủ đã được chèn vào một video kêu gọi “thánh chiến ngay tại London”. Điều đó quả thực tạo nên một nghịch cảnh trớ trêu không chỉ mai mỉa cả người xem lẫn cơ quan công quyền nước Anh.

Kinh doanh trên Facebook hiện đang rất được mọi người quan tâm.
Kinh doanh trên Facebook hiện đang rất được mọi người quan tâm.

Ngay sau nước Anh, Đức và Pháp cũng bắt đầu chiến dịch thắt chặt thông tin trên youtube, nhất là khi youtube đang là công cụ tuyên truyền rất mạnh mẽ của các đối tượng khủng bố cực đoan. Và ở Việt Nam, sau đó chừng 10 ngày, Bộ Thông tin – Truyền thông cũng đã họp lại với các tập đoàn truyền thông để yêu cầu cam kết ngưng quảng cáo trên Youtube khi mà Youtube không có biện pháp cũng như công cụ để thanh lọc triệt để các video tuyên truyền chống phá nhà nước.

Kết quả thực sự khả quan, với việc doanh thu qúy II năm 2017 của nhiều kênh Youtube tại Việt Nam sụt giảm đáng kể (do mất nhiều quảng cáo), phía Youtube bắt đầu có những động thái (nhưng còn khá chậm) để cho thấy sự hợp tác với chính phủ tại khu vực mà mình đang khai thác. Nhưng việc Facebook tung sản phẩm video với cái gọi là “see first” cùng công cụ livestream tiện dụng, mạnh mẽ hơn nhiều lại đang là mối đe dọa thứ hai, thậm chí nghiêm trọng hơn với an ninh truyền thông.

Ai cũng biết khả năng dẫn dụ người dùng của Facebook tốt hơn Youtube rất nhiều. Ở Youtube, phân loại nội dung còn khá lộn xộn nên thuật toán dẫn dụ người dùng của họ còn thiếu hoàn thiện. Còn với Facebook, cách lọc vấn đề người dùng quan tâm; tính toán tài khoản người dùng thường xuyên theo dõi được áp dụng bằng một thuật toán thông minh hơn nhiều. Và vì thế, nguy cơ quảng cáo xuất hiện trên các video độc hại cũng sẽ lớn hơn một cách đáng kể.

Không chỉ vậy, ở Facebook, chức năng truyền tin mạnh mẽ gấp bội Youtube với các dạng “like”; “comment”; “share” sẽ xuất hiện ngay trên dòng tin cập nhật của người dùng rất dễ giúp người dùng tạo nên các tin giả (fake news).

Đơn cử, mới nhất là tin giả mà một tài khoản Facebook gần đây dựng lên câu chuyện 2 cô gái “hiếp dâm đến chết nạn nhân” đã khiến nạn nhân thực sự khổ sở, thậm chí là hoảng loạn vì những điều tiếng liên quan đến mình. Và những dạng tin giả câu khách dễ thu hút sự tò mò của người dùng như thế luôn là cái phao chất lượng để các quảng cáo bám víu vào nó nhằm lan tỏa trong cộng đồng.

Rõ ràng, đây là lúc các cơ quan quản lý ở Việt Nam cần phải làm việc ngay với Facebook để yêu cầu một cam kết nghiêm túc với chính phủ. Đơn giản, khi mạng xã hội đã tiến hoá thành một dạng “báo chí tự do” và có khả năng khai thác lợi nhuận cực lớn dựa vào đó, những chủ đầu tư của nó cần phải thực hiện nghiêm túc các quy định của pháp luật sở tại để đảm bảo môi trường kinh doanh của họ thực sự lành mạnh chứ không phải sẽ trở thành một môi trường hỗn loạn và gây mất ổn định tình hình kinh tế, chính trị và xã hội một cách vô trách nhiệm.

Hà Quang Minh

Các tin khác

Khi trẻ em đang nhìn về phía chúng ta

Khi trẻ em đang nhìn về phía chúng ta

Trong lễ tốt nghiệp chương trình thạc sĩ ngành Quản trị - Phân tích định lượng, Đại học Duke, chàng trai Nguyễn Huỳnh Nhật Tiến (TP. Hồ Chí Minh) đã được chọn đại diện phát biểu.

Hai vạch nhân phẩm

Hai vạch nhân phẩm

Mỗi thời đại đều có nghi lễ chứng minh sự trong sạch của mình. Có thời người ta kê khai lý lịch, có thời là thú tội trước đám đông. Showbiz Việt Nam năm 2026 chọn phương thức khác: nước tiểu.

Kiên quyết loại bỏ những hành vi phi pháp trong hoạt động văn hóa

Kiên quyết loại bỏ những hành vi phi pháp trong hoạt động văn hóa

Ngay sau khi triển khai thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ, các cơ quan chức năng đã tập trung triển khai đồng bộ các biện pháp nhằm phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn, xử lý vi phạm và tội phạm liên quan đến sở hữu trí tuệ.

Cái gốc vẫn từ con người

Cái gốc vẫn từ con người

Việc khởi tố các cá nhân, đơn vị vi phạm bản quyền mới đây đã thực sự tạo ra địa chấn trong làng giải trí. Những sai lầm của họ có thể có tính chất hệ thống hoặc cũng có thể do chưa hiểu biết tường tận về Luật Sở hữu trí tuệ. Nhưng, dù gì đi nữa, đó cũng là bài học đắt giá không chỉ đối với những cá nhân ấy mà còn đối với tất cả những ai đang hoạt động trong ngành sáng tạo ở Việt Nam.

Hành động mạnh mẽ để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Hành động mạnh mẽ để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Không chỉ nhà đầu tư hay doanh nhân trong các lĩnh vực xuất bản, điện ảnh, âm nhạc, chương trình truyền hình... mà văn nghệ sĩ hẳn cũng sẽ phấn khởi trước việc cả nước ra quân thực hiện cao điểm ngăn chặn, xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tại Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026.

Thành nhân không hề dễ dàng

Thành nhân không hề dễ dàng

“Harmony (hòa âm) là nền móng của âm nhạc Homophonic (kết cấu âm nhạc đồng âm) và hơn thế nữa. Kiến thức môn học này gần như là quá lớn để quãng đời của những sinh viên chăm chỉ và có năng khiếu bẩm sinh có thể học hết. Lịch sử hòa âm trải dài từ tiền cổ điển, cổ điển, lãng mạn, hiện đại, jazz, rock... cho tới nay mai vẫn còn liên tục phát triển. Ảnh chụp từ buổi học mà 100% người tới lớp là những bạn xin vào dự thính”.

Văn hóa Việt Nam, tầm nhìn phát triển

Văn hóa Việt Nam, tầm nhìn phát triển

Tháng 5, tháng của những sự kiện lịch sử trọng đại, đó cũng là dấu mốc quan trọng để chúng ta ứng chiếu quá khứ với thực tại để thấy được bước tiến cũng như tầm nhìn và cơ hội phát triển của đất nước. Cảm quan của từng cá nhân trước thời đại sẽ nói lên nhận thức chính trị và nền tảng văn hóa đó.

Từ lao động số tạo nên nét đẹp văn hóa số

Từ lao động số tạo nên nét đẹp văn hóa số

Ngày Quốc tế Lao động 1/5 là dịp tôn vinh người lao động với những đóng góp xây dựng cộng đồng, quốc gia và thế giới. Đây cũng là dịp để suy ngẫm sâu sắc hơn về những thay đổi của lao động trong bối cảnh mới.

Một góc nhìn khác về bạo lực học đường

Một góc nhìn khác về bạo lực học đường

Vụ việc một nam sinh trung học cơ sở ở Ninh Bình bị bạn học đánh hội đồng gần đây tiếp tục đặt ra một câu hỏi lớn cho phụ huynh và những người làm giáo dục: “Chúng ta cần phải làm gì?”. Và, lại như những vụ việc tương tự đã diễn ra, luôn là những đáp án quen thuộc được nhắc đến, từ chuyện phải chế tài thật nặng cho tới những đề xuất về vai trò của ngành giáo dục...

Văn hóa, nghệ thuật có thêm nhiều cơ hội

Văn hóa, nghệ thuật có thêm nhiều cơ hội

Dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5 năm nay, giới sản xuất, biên tập kênh chương trình nước ngoài trên dịch vụ phát thanh, truyền hình trả tiền hoặc sản xuất kênh chương trình chuyên quảng cáo, cung cấp dịch vụ mạng xã hội... đón nhận tin vui từ việc Chính phủ cắt giảm, đơn giản hóa nhiều thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL).

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.