Kỷ niệm 132 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2022)

Sáng tác về Bác Hồ dưới góc nhìn của nhạc sĩ trẻ

Bác Hồ là hình tượng xuất hiện nhiều nhất trong các sáng tác âm nhạc ở Việt Nam. Bác đã đi vào sáng tác âm nhạc của hầu hết các nhạc sĩ nổi tiếng ở thế kỷ XX. Còn với các nhạc sĩ trẻ hiện nay thì sao?

Kho tàng âm nhạc đồ sộ về Bác Hồ

Đất nước Việt Nam tươi đẹp tự hào có một kho tàng âm nhạc đồ sộ về Bác Hồ kính yêu. Lịch sử âm nhạc cách mạng nước nhà đã ghi nhận ngay từ buổi đầu tân nhạc đã sớm có những bài ca về Bác Hồ. Đó là "Nhớ ơn Cụ Hồ" của nhạc sĩ Lưu Bách Thụ và "Ca ngợi Hồ Chủ tịch" của các nhạc sĩ Văn Cao, Lưu Hữu Phước và Đỗ Nhuận. Hình tượng Bác Hồ trong ca khúc tiếp tục được bổ sung thêm nhiều tác phẩm thuộc nhiều màu sắc khác nhau, từ hành khúc "Bác vẫn cùng chúng cháu hành quân" của nhạc sĩ Huy Thục đến dân ca "Trông cây lại nhớ đến Người" của nhạc sĩ Ðỗ Nhuận, trong những bản tình ca "Những bông hoa trong vườn Bác" của nhạc sĩ Văn Dung hay trong những khúc tráng ca "Người là niềm tin tất thắng" của nhạc sĩ Chu Minh...

Sáng tác về Bác Hồ dưới góc nhìn của nhạc sĩ trẻ -0
Trung tá, nhạc sĩ An Hiếu.

Nếu coi nhạc sĩ Phạm Tuyên là người sáng tác nhiều ca khúc thành công nhất về Đảng thì nhạc sĩ Thuận Yến chính là người sáng tác nhiều ca khúc thành công nhất về Bác Hồ. Trong suốt cuộc đời mình, nhạc sĩ Thuận Yến đã sáng tác đến 26 ca khúc về Bác Hồ, trong đó có những ca khúc đã đi sâu vào tiềm thức của người dân Việt Nam, như: "Bác Hồ một tình yêu bao lao", "Người về thăm quê", "Miền Trung nhớ Bác", "Vầng trăng Ba Đình", "Miền Nam trong tim Bác"… Còn với riêng tôi, những ngày này đi làm qua Lăng Bác, nhìn dòng người xếp hàng dài vào Lăng viếng Bác, tôi lại bâng khuâng nhớ đến 2 ca khúc "Bên Lăng Bác Hồ" của nhạc sĩ Dân Huyền và "Chúng con canh giấc ngủ của Người" của nhạc sĩ Đăng Nước. Nếu như nhạc sĩ Dân Huyền đã nói lên tình cảm của người dân Việt Nam, nhất là người dân miền Nam được ra thăm Lăng Bác khi nước nhà thống nhất thì nhạc sĩ Đăng Nước đã nói về những người chiến sĩ "canh cho Bác ngủ" với tình cảm mến thương, nặng sâu.

Nhạc sĩ Hoàng Long, tác giả của 2 ca khúc về Bác Hồ rất nổi tiếng là "Bác Hồ - Người cho em tất cả" và "Từ rừng xanh cháu về thăm Lăng Bác". "Người nhạc sĩ của tuổi thơ" (biệt hiệu mà nhiều người đặt cho nhạc sĩ Hoàng Long) cho biết, có thể nói Bác Hồ là nhân vật vĩ đại, được cả dân tộc Việt Nam và bạn bè yêu chuộng hòa bình khắp 5 châu kính trọng, mến mộ. Vì thế, số lượng bài hát về Bác là không thể kể được. Riêng ca khúc viết cho thiếu nhi về Bác Hồ đã có hàng trăm bài hát.

Dưới góc nhìn nhận của một nhạc sĩ lão thành, một nhà sư phạm âm nhạc lão luyện, nhạc sĩ Hoàng Long nhận định: "Trong thời kỳ Bác Hồ còn sống đã có nhiều bài hát ca ngợi Người, khi Bác qua đời và nhiều năm  sau cũng có rất nhiều bài hát hay về Bác. Hiện nay các bài hát về Bác Hồ của các nhạc sĩ trẻ có ít hơn so với các thế hệ nhạc sĩ đi trước nhưng không phải vì thế mà không có tác phẩm đọng lại sâu đậm trong lòng công chúng.

Sáng tác về Bác trẻ trung, năng động hơn

Là tác giả của 2 sáng tác về Bác Hồ rất đáng chú ý là "Vâng lời Bác dạy" và "Làm theo lời Bác" (các bài hát chính thức của Đại hội Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác vào các năm 2019, 2021), Trung tá, nhạc sĩ An Hiếu (Phó Trưởng khoa Quản lý văn hóa, Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội) cho biết: Viết về Bác Hồ, đối với bất kỳ nhạc sĩ nào cũng là đề tài khó, bởi vì đã có quá nhiều những bài hát hay, ca từ đẹp ca ngợi Người của các nhạc sĩ thế hệ trước. Do vậy, anh luôn phải tìm những cách nói riêng để tiếp cận với người nghe, nhất là với thanh niên, sinh viên. Không cần phải "lên gân", hô khẩu hiệu hoặc quá chú trọng về tính chính trị mà phải có ngôn ngữ phù hợp với tuổi trẻ, âm nhạc phải mới mẻ, hiện đại.

"Mục đích của tôi là hy vọng sau khi nghe bài hát của mình các bạn trẻ sẽ học tập được những nét đẹp của tấm gương, đạo đức và lối sống của Bác với cách thẩm thấu thật nhẹ nhàng, nhớ lâu. 2 ca khúc "Vâng lời Bác dạy" và "Làm theo lời Bác" viết cho đối tượng trẻ, năng động nên tôi muốn họ vừa hát, vừa nhảy. Có thể biểu diễn đông người trên sân khấu trong các sự kiện chính trị. Nó có thể hòa chung không khí âm nhạc cùng các ca khúc nhạc trẻ mà không bị lạc lõng, vẫn được bạn trẻ đón nhận đồng thời vẫn đảm bảo được tính tuyên truyền, tính chính trị cao", nhạc sĩ An Hiếu tâm sự.

Suy nghĩ về những ca khúc về Bác Hồ của các nhạc sĩ lớn tuổi, nhạc sĩ An Hiếu cho biết đó là những bài học lớn về kỹ thuật viết, cách triển khai đề tài. Mọi thứ đều rất tự nhiên, sự kết hợp giữa ca từ và giai điệu thật hài hòa. "Tôi đã lớn lên, đã đến với con đường nghệ thuật thông qua các ca khúc, như: "Những bông hoa trong vườn Bác" của nhạc sĩ Văn Dung, "Đêm nghe hát đò đưa nhớ Bác" của nhạc sĩ An Thuyên, "Giữa Mạc Tư Khoa nghe câu hò Ví Giặm" của nhạc sĩ Trần Hoàn hay "Bác Hồ - một tình yêu bao la" của nhạc sĩ Thuận Yến... Tôi trân trọng, nể phục về bút pháp, tài năng và sự tâm huyết cũng như tình cảm của các nhạc sĩ gạo cội đã dành cho Bác thông qua các ca khúc đó", nhạc sĩ An Hiếu nhấn mạnh.

Sáng tác về Bác Hồ dưới góc nhìn của nhạc sĩ trẻ -0
Thiếu tá, nhạc sĩ Tạ Duy Tuấn.

Cũng là gương mặt nhạc sĩ trẻ trong quân đội có sáng tác về Đảng, về Bác Hồ thời gian qua, Thiếu tá, nhạc sĩ Tạ Duy Tuấn (Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội) cho biết, điều thôi thúc anh khi viết ca khúc "Chúng em yêu Bác Hồ Chí Minh" là xuất phát từ sự kính trọng, lòng biết ơn và sự khâm phục dành cho Bác Hồ kính yêu, một vĩ nhân của nhân loại. "Các thế hệ đi trước đã có rất nhiều tác phẩm rất hay về Bác, mang cả tính nghệ thuật và ý nghĩa lịch sử to lớn. Là một nhạc sĩ trẻ trong quân đội, tôi rất vinh dự và tự hào khi được viết tiếp những trang sử hào hùng của các lớp nhạc sĩ đi trước nhưng với một góc nhìn và cảm nhận của thế hệ trẻ bây giờ", nhạc sĩ Tạ Duy Tuấn bộc bạch.

Cũng theo nhạc sĩ Tạ Duy Tuấn, điều anh mong muốn là tiếp tục truyền tải hình ảnh, gương sáng chói ngời và lòng biết ơn đối với Bác Hồ kính yêu cho thế hệ trẻ bây giờ luôn học tập, phấn đấu và noi theo. Và để các bạn trẻ đón nhận những ca khúc về Đảng và Bác như vậy, anh đã cố gắng thổi những sự mới mẻ vào các ca khúc, ví dụ như những giai điệu hiện đại, trẻ trung, bắt tai phù hợp với xu hướng nghe hiện đại bây giờ kết hợp với các dòng nhạc đương thời để tạo sự hấp dẫn.

Ngô Khiêm

Các tin khác

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Điện ảnh CAND sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo CAND, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của điện ảnh Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.