Sách thật – sách giả: Cuộc chiến chưa có hồi kết

Vấn nạn sách lậu, sách giả đã trở nên nhức nhối trong ngành Xuất bản từ nhiều năm nay, nhưng cho đến nay vẫn chưa tìm được giải pháp nào xử lý triệt để. Sách giả công khai chèn ép sách thật; những kẻ làm sách giả ngang nhiên "cướp công", "cướp cơm" của những doanh nghiệp làm ăn chân chính, đã làm cho bức tranh tổng thể của hoạt động xuất bản thời gian gần đây trở nên u ám...

Thuốc đắng mới giã tật!

Ngày 8-1-2021, Phòng An ninh chính trị nội bộ - Công an thành phố Hà Nội phối hợp với Thanh tra Sở Thông tin và Truyền thông thành phố Hà Nội tiến hành kiểm tra ngôi nhà số 3 ngõ 89 Ngô Thì Sỹ và kho thuê ở Nhà văn hóa tổ dân phố 9 thuộc phường Vạn Phúc, Hà Đông, Hà Nội. 

Tại đây cơ quan chức năng đã thu giữ hơn 50 đầu sách với số lượng khoảng 40.000 cuốn sách thuộc các công ty phát hành sách nổi tiếng như: First News - Trí Việt, Alpha Books, NXB Trẻ, Nhã Nam… Ước tính toàn bộ số tang vật gần 15 tấn nên phải dùng đến 4 xe tải lớn để vận chuyển.

Trong số tang vật bị thu giữ có nhiều đầu sách nổi tiếng như "Muôn kiếp nhân sinh", "Bí mật tư duy triệu phú", "Hành trình về phương Đông", cả bộ sách "Hạt giống tâm hồn", "Đắc nhân tâm", "Quẳng gánh lo đi và vui sống", "Nghĩ giàu - Làm giàu", "Đi tìm lẽ sống", "Sức mạnh tiềm thức"... đến từ các đơn vị xuất bản và NXB uy tín như First News - Trí Việt (NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh), NXB Trẻ, Nhã Nam, Văn học, Kim Đồng… Theo cơ quan chức năng, điều hành và quản lý 2 địa điểm này là bà Nguyễn Thị Khoái (sinh năm 1971, quê ở Thanh Oai, Hà Nội). 

Cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra, thu giữ tang vật vi phạm có số lượng lên đến 40.000 cuốn sách tại Hà Nội.
Cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra, thu giữ tang vật vi phạm có số lượng lên đến 40.000 cuốn sách tại Hà Nội.

Tại thời điểm kiểm tra, bà Khoái không xuất trình được bất cứ giấy tờ gì liên quan điều kiện hoạt động, gia công in ấn xuất bản phẩm và hồ sơ, tài liệu cũng như chứng minh nguồn gốc hợp pháp của số sản phẩm này.

Đây chỉ là một trong rất nhiều cuộc kiểm tra, phát hiện sai phạm và thu giữ tang vật của các đoàn thanh tra, kiểm tra liên ngành diễn ra hằng năm. Theo thống kê, mỗi năm các đoàn kiểm tra liên ngành phòng chống in lậu ở Trung ương và các đội kiểm tra liên ngành phối hợp với Thanh tra Sở Thông tin Truyền thông ở các địa phương tiến hành hàng ngàn cuộc kiểm tra, xử lý sai phạm với số tiền vi phạm hành chính lên đến hàng tỉ đồng. 

Đặc biệt, vào đầu năm 2020, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Bình Định đã khởi tố các bị can trong vụ án "buôn bán hàng giả" sau khi phát hiện một khối lượng lớn sách (trên 72 ngàn cuốn) có giá trị trên 1 tỉ đồng được dán tem mác là sách của NXB Giáo dục Việt Nam tại nhà sách Mỹ Huyền của ông Lê Văn Hải (thị trấn Bồng Sơn, Hoài Nhơn, Bình Định) vào tháng 6-2019. Số sách này sau đó được xác định là sách giả. 

Vụ việc này được xem là tạo ra một "án lệ" tốt khiến các cơ sở làm giả sách, các đối tượng buôn bán, tiếp tay cho sách giả phải "chùn tay".

Vụ việc phát hiện một số lượng sách giả lớn ở Hà Nội do bà Nguyễn Thị Khoái điều hành như đã nói ở trên, trong đó có rất nhiều đầu sách thuộc bản quyền của Công ty First News - Trí Việt. 

Vì thế, trao đổi với phóng viên Văn nghệ Công an, ông Nguyễn Văn Phước, Giám đốc Công ty First News - Trí Việt cho biết: "Tôi, First News - Trí Việt đã có đơn đề nghị cơ quan chức năng khởi tố hình sự vụ việc nghiêm trọng này thì mới có tính chất răn đe. Bao nhiêu năm rồi cứ phạt vài chục triệu xong mọi việc lại vẫn như thế, thì rất thiệt thòi và đau khổ cho những người làm ăn chân chính như chúng tôi. Chỉ có "thuốc đắng mới giã tật", những kẻ bất lương cần phải được trừng trị thích đáng, trả lại công bằng cho các đơn vị xuất bản. Họ còng lưng làm để nuôi một đội quân in lậu đi sau. Theo tính toán của chúng tôi, mỗi cuốn sách First News - Trí Việt bán được ra thị trường thì có khoảng 10 đến 15 cuốn sách giả được bán "ăn theo", thì doanh nghiệp nào tồn tại nổi. Trong khi đó, Nhà nước bị thất thu thuế, còn người tiêu dùng thì mua phải sách kém chất lượng!".

Cần sự đoàn kết và những biện pháp mạnh tay

Ông Nguyễn Văn Phước, Giám đốc Công ty First News - Trí Việt cho biết thêm, Trong suốt những năm qua, công ty ông đã cùng các cơ quan chức năng tích cực truy tìm những đường dây in sách giả và phát hiện nhiều địa điểm in và bán sách giả tại Hà Nội (Đường Láng, Trần Quốc Hoàn, Phạm Văn Đồng…). 

Bên cạnh đó, sách giả còn được rao bán công khai, tiêu thụ với số lượng lớn trên một số sàn thương mại điện tử và các fanpage, các nhóm cộng đồng của Facebook mà chưa có biện pháp hữu hiệu để xử lý. 

Tháng 9-2020, First News - Trí Việt đã chính thức khởi kiện sàn thương mại điện tử Lazada vì hành vi tiếp tay tiêu thụ sách giả. Đồng thời, First News - Trí Việt cùng Alpha Books cũng đã công bố danh sách 45 fanpage chuyên bán sách giả, sách in lậu kém chất lượng với số lượng lớn.

Cơ quan chức năng kiểm tra, thu giữ sách giáo khoa giả ở Bình Định với số lượng lên tới 72.000 cuốn, có giá trị trên 1 tỉ đồng.
Cơ quan chức năng kiểm tra, thu giữ sách giáo khoa giả ở Bình Định với số lượng lên tới 72.000 cuốn, có giá trị trên 1 tỉ đồng.

Cho đến nay, với trình độ in ấn và làm giả sách ngày càng được nâng lên, nhiều cuốn sách bị làm giả rất giống sách thật, khiến chính những người làm trong nghề còn khó phân biệt chứ chưa nói gì đến độc giả. Hàng chục đơn vị làm xuất bản danh tiếng thường xuyên có sách bị làm giả, bị in lậu như NXB Trẻ, NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh, NXB Thời đại, NXB Kim Đồng, NXB Văn học, NXB Phụ nữ, NXB Văn hóa Thông tin, NXB Thế giới, Nhã Nam, Đông A... 

Các đầu sách bị in lậu đều nhằm vào các cuốn best-seller mới ra lò hoặc những cuốn đã trở thành nguồn "thâm canh" lâu năm. Vì thế, các đơn vị xuất bản đều bị ảnh hưởng nặng nề khi phải "chia" thị trường cho những kẻ buôn gian bán lận chuyên "đón lõng" để ăn chặn công sức của những đơn vị làm ăn chân chính. 

Trong khi nhiều đơn vị xuất bản gặp khó khăn, thì các "ông trùm" in lậu ở 2 thành phố lớn là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh lại "sống khỏe" bằng việc ăn theo cách đầu sách best-seller của các NXB hết năm này qua năm khác. 

Hiện giờ, "vòi bạch tuộc" này đã vươn về đến các tỉnh, thành khác. Còn độc giả văn minh, mặc dù muốn ủng hộ sách thật nhưng cũng "chẳng biết đường nào mà lần", khi sách giả trà trộn vào các hiệu sách lớn, có mặt trên cả các sàn giao dịch điện tử uy tín mà chưa có biện pháp nào ngăn chặn.

Có thể nói, cho đến nay việc thẳng tay "tuyên chiến" với sách lậu, sách giả một cách mạnh mẽ nhất, không khoan nhượng, và cũng "tốn công tốn của" nhất chính là ông Nguyễn Văn Phước. 

Ông Phước cho hay, những cuốn sách best-seller của công ty  bị nhiều cơ sở làm giả như "Đắc nhân tâm", "Hạt giống tâm hồn", "Hành trình về phương Đông"... thường xuyên có từ 10 đến 16 nơi in lậu. Như cuốn "Muôn kiếp nhân sinh" do công ty ông vừa phát hành trong vòng 2 tháng với số lượng bán ra lên tới 180 ngàn bản, thì ngay sau đó đã có sách in lậu bán trên các sàn điện tử. Trong đó First News - Trí Việt đã đặt mua thử sách trên sàn thương mại điện tử Lazada và hàng nhận được là sách giả. 

"Vì thế, tôi và các cộng sự của mình phối hợp với một số đơn vị bạn phải công khai tuyên chiến với sách lậu, sách giả để cứu lấy ngành Xuất bản và cũng là tự cứu lấy mình. Hành vi sản xuất, tiêu thụ sách lậu, sách giả sẽ giết chết ngành Xuất bản nếu như cơ quan chức năng không vào cuộc và không bị nghiêm trị!" - ông Nguyễn Văn Phước bức xúc bày tỏ.

Cũng trong năm ngoái, để tự cứu mình, công ty này đã  từng "tấn công" trực diện, công khai vào các trang bán hàng trực tuyến có bán sách giả. Nhờ hành động mạnh mẽ đó, công ty đã nhận được lời xin lỗi công khai từ Tiki cùng với văn bản cam kết rất nghiêm túc về việc không tái phạm.

Quả thực, trong cuộc chiến sách thật - sách giả này, rất cần có sự quyết liệt, chung tay góp sức, sự mạnh mẽ của các đơn vị làm xuất bản trong cuộc đấu tranh này. Sách giả tràn ngập thị trường là điểm nóng nhức nhối nhiều năm qua của ngành Xuất bản, không chỉ gây thiệt hại lớn cho người làm sách, tác giả và các đơn vị xuất bản mà còn khiến ngân sách Nhà nước bị thất thu thuế. Còn độc giả phải chịu thiệt thòi khi bỏ "tiền thật ra mua sách giả".

Nguyệt Hà

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.