Xác lập quy định pháp luật về phòng ngừa vũ khí hủy diệt hàng loạt

Với 473/474 đại biểu tham dự biểu quyết tán thành, chiếm 94,6%, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Luật gồm 4 chương, 36 điều, có hiệu lực từ 1/7/2027.

Trước khi tiến hành biểu quyết, Quốc hội đã nghe Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phan Văn Giang thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Việc ban hành luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; hoàn thiện cơ sở pháp lý đồng bộ, thống nhất cho công tác phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; khắc phục khoảng trống, bất cập của pháp luật hiện hành; bảo đảm thực hiện đầy đủ các cam kết quốc tế của Việt Nam.

Qua đó, nâng cao năng lực chủ động phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn các hành vi phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh và môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước.

Dự thảo luật đã được chỉnh lý theo hướng quy định nguyên tắc kế thừa pháp luật chuyên ngành, không đặt ra thủ tục quản lý, cấp phép, khai báo, báo cáo, kiểm tra, thanh tra, giám sát trùng lặp; thông tin, dữ liệu đã có được kế thừa, sử dụng và chỉ yêu cầu bổ sung khi chưa đầy đủ, không chính xác hoặc cần xác minh.

Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt quy định về nguyên tắc, biện pháp, nguồn lực và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam; cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động, cư trú trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Luật quy định các nguyên tắc phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Trong đó có nguyên tắc tuân thủ Hiến pháp, pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế mà nước CHXHCN Việt Nam là thành viên; bảo đảm lợi ích quốc gia, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, tính mạng, sức khỏe con người; đặt dưới sự quản lý thống nhất của Nhà nước và phát huy trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Lấy phòng ngừa là chính; chủ động phát hiện, cảnh báo sớm, ngăn chặn, xử lý kịp thời nguy cơ, hành vi phổ biến, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; thực hiện quản lý, kiểm soát trên cơ sở đánh giá rủi ro; bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phòng, chống phổ biến, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt với thúc đẩy nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội.

Hoàn thiện thể chế quân sự, quốc phòng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới

Quốc hội đã chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng với 472/ 474 đại biểu tham dự biểu quyết tán thành, chiếm 94,4%. Luật gồm 10 điều, có hiệu lực từ ngày 1/9/2026.

Trước đó, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phan Văn Giang thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ đã trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng.

Việc sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; với yêu cầu xây dựng quân đội tinh, gọn, mạnh, cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng trong tình hình mới.

Luật đã sửa đổi, bổ sung quy định về Ban chỉ huy quân sự cấp xã. Theo đó, Ban chỉ huy quân sự cấp xã là cơ quan quân sự địa phương trực thuộc Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh, Bộ chỉ huy quân sự cấp tỉnh; là cơ quan thường trực công tác quốc phòng ở cấp xã; có con dấu, tài khoản, trụ sở riêng.

Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, mối quan hệ công tác, tổ chức, biên chế của Ban chỉ huy quân sự cấp xã; mẫu con dấu, tổ chức khắc dấu, đăng ký, quản lý, sử dụng con dấu của Ban chỉ huy quân sự cấp xã thực hiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.

Kinh phí bảo đảm cho việc tổ chức và hoạt động của Ban chỉ huy quân sự cấp xã từ nguồn ngân sách nhà nước và nguồn tài chính hợp pháp khác theo quy định của pháp luật; ngân sách địa phương bảo đảm nguồn kinh phí xây dựng trụ sở làm việc, thao trường, bãi tập; ngân sách trung ương hỗ trợ kinh phí thực hiện cho các địa phương có khó khăn về ngân sách.

Luật cũng bổ sung quy định Thôn đội trưởng có nhiệm vụ tham mưu cho cấp ủy, chi bộ thôn lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự ở thôn; quản lý, chỉ huy trực tiếp dân quân thuộc quyền; phối hợp thực hiện chính sách hậu phương quân đội, chính sách ưu đãi người có công với cách mạng.

Siết chặt trách nhiệm và bảo đảm kinh phí bồi thường của Nhà nước

Tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Với 470/471 đại biểu tham dự biểu quyết tán thành, chiếm 94%, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. Luật gồm 4 chương, 36 điều, có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.

Luật quy định việc giải quyết yêu cầu bồi thường được thực hiện kịp thời, công khai, bình đẳng, thiện chí, trung thực, đúng pháp luật; được tiến hành trên cơ sở thương lượng giữa cơ quan giải quyết bồi thường và người yêu cầu bồi thường.

Công dân có quyền phát hiện, phản ánh, tố cáo, tố giác, báo tin về hành vi tham nhũng, được bảo vệ, khen thưởng theo quy định của pháp luật và được bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; có quyền kiến nghị với cơ quan nhà nước hoàn thiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng và giám sát việc thực hiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng.

Luật quy định Nhà nước có trách nhiệm bảo đảm kinh phí cho công tác bồi thường nhà nước, bao gồm: kinh phí cho công tác quản lý nhà nước về bồi thường nhà nước; kinh phí chi trả cho người bị thiệt hại và chi phí cho việc định giá tài sản, giám định thiệt hại.

Trường hợp cơ quan trực tiếp quản lý người thi hành công vụ gây thiệt hại và cơ quan quản lý nhà nước về công tác bồi thường nhà nước được bảo đảm kinh phí hoạt động từ ngân sách trung ương thì kinh phí bồi thường được bảo đảm từ ngân sách trung ương.

Còn trong trường hợp cơ quan trực tiếp quản lý người thi hành công vụ gây thiệt hại và cơ quan quản lý nhà nước về công tác bồi thường nhà nước được bảo đảm kinh phí hoạt động từ ngân sách địa phương thì kinh phí bồi thường được bảo đảm từ ngân sách địa phương.