Chiều 21/8, sau khi làm việc tại hội trường, Quốc hội thảo luận tại Tổ về Dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp; Nội dung về cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển để tích hợp vào dự án Luật Phát triển đô thị; Việc tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập.
Đề xuất thiết kế 3 mức giảm thuế
Thảo luận về dự thảo Nghị quyết liên quan đến chính sách giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP Hồ Chí Minh) ghi nhận nỗ lực của Chính phủ và các cơ quan của Quốc hội. Theo đại biểu, trong bối cảnh thời gian rất gấp, Chính phủ đã “chạy đua với thời gian” để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội; Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng khẩn trương tiến hành thẩm tra. Quốc hội đã biểu quyết bổ sung nội dung vào chương trình kỳ họp để có thời gian thảo luận về chính sách tiếp tục giảm thuế, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp.
Đại biểu Trần Hoàng Ngân cho rằng, có thể cân nhắc dành thêm nguồn lực để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp, nhất là trong giai đoạn cần tiếp tục thúc đẩy phục hồi và tăng trưởng kinh tế. “Tôi đề nghị mở rộng đối tượng áp dụng. Không chỉ áp dụng cho doanh nghiệp siêu nhỏ, tức doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng, mà nên áp dụng cả với doanh nghiệp nhỏ. Doanh nghiệp nhỏ cũng đang chịu nhiều tác động từ chi phí đầu vào và sức ép của thị trường. Vì vậy, chính sách nên bao phủ cả nhóm doanh nghiệp nhỏ có doanh thu dưới 50 tỷ đồng ở một số lĩnh vực và dưới 100 tỷ đồng đối với lĩnh vực thương mại, dịch vụ. Nếu nguồn lực cho phép, có thể mở rộng chính sách tới cả doanh nghiệp vừa”, đại biểu Trần Hoàng Ngân nói.
Để bảo đảm chính sách vừa có trọng tâm, vừa mở rộng phạm vi hỗ trợ, đại biểu Trần Hoàng Ngân gợi ý phương án phân tầng theo quy mô doanh nghiệp. Theo đó, doanh nghiệp siêu nhỏ có thể được giảm 30% số thuế phải nộp; doanh nghiệp nhỏ giảm 20% và doanh nghiệp vừa giảm 10%.
Đại biểu cho rằng, cách thiết kế này sẽ giúp chính sách bao phủ rộng hơn khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời thể hiện sự chia sẻ của Nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp trong giai đoạn còn nhiều khó khăn. “Có như vậy thì chúng ta mới tiếp sức được cho doanh nghiệp trong bối cảnh rất cần thúc đẩy phục hồi và tăng trưởng kinh tế”, đại biểu nhấn mạnh.
Làm sao để gần 6 triệu hộ kinh doanh yên tâm quay trở lại thị trường
Nêu quan điểm, đại biểu Nguyễn Văn Thân (đoàn TP Hồ Chí Minh) cho rằng, chính sách thuế cần được nhìn từ thực tế hoạt động của hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ. Hiện nay, nhiều hộ kinh doanh đang đứng trước lựa chọn chuyển đổi lên doanh nghiệp hay tiếp tục duy trì mô hình hộ kinh doanh. Vì vậy, chính sách cần tạo điều kiện để khu vực này yên tâm hoạt động, thay vì lo ngại những nghĩa vụ và thủ tục phát sinh khi chuyển đổi.
"Bất cứ chính sách nào cũng có những tồn tại, nhưng những trường hợp hộ kinh doanh chia nhỏ hoạt động để giữ doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế là rất nhỏ, không đáng lo. Điều quan trọng là làm sao để gần 6 triệu hộ kinh doanh yên tâm quay trở lại thị trường. Họ không sợ thuế mà sợ các thủ tục, chi phí tuân thủ, chi phí phát sinh; có khi chi phí còn lớn hơn cả tiền thuế", đại biểu Nguyễn Văn Thân nhấn mạnh.
Từ thực tế này, đại biểu cho rằng, khi xây dựng chính sách cần nhìn vào tổng thể chi phí mà hộ kinh doanh phải bỏ ra để thực hiện các quy định, thay vì chỉ tập trung vào số thuế phải nộp. Nếu thủ tục, kế toán và các yêu cầu liên quan được thiết kế đơn giản, phù hợp với quy mô, hộ kinh doanh sẽ có thêm động lực chính thức hóa hoạt động và từng bước mở rộng sản xuất.
Một vấn đề khác được đại biểu Nguyễn Văn Thân đặc biệt lưu ý là ngưỡng doanh thu áp dụng chế độ kế toán đơn giản hiện còn tranh luận giữa mức 3 tỷ đồng và 10 tỷ đồng. Bộ Tài chính đang nghiên cứu ở mức 3 tỷ đồng, trong khi đại biểu cho biết thiên về phương án 10 tỷ đồng, bởi phương án đó sẽ bao phủ rộng hơn, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp nhỏ trong quá trình chuyển đổi và phát triển.
Cần làm rõ cách xác định doanh thu đối với doanh nghiệp thành lập mới
Tại cuộc họp, đại biểu Lê Thị Thanh Lam, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Cần Thơ bày tỏ thống nhất cao với chủ trương đề xuất giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong các năm 2026, 2027 dành cho nhóm có doanh thu dưới 10 tỷ đồng/năm. Đại biểu nêu rõ, đây là chính sách rất kịp thời của Nhà nước, tạo nguồn lực tài chính trực tiếp giúp các doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh tái đầu tư và khôi phục sản xuất.
Để hoàn thiện nghị quyết, đại biểu Lê Thị Thanh Lam đề nghị tiếp tục rà soát, bổ sung một số quy định nhằm nâng cao tính khả thi, bảo đảm công bằng và tối ưu hóa hiệu quả kinh tế của chính sách. Theo đó, đại biểu đề nghị quy định rõ cách xác định “doanh thu hằng năm” đối với các doanh nghiệp thành lập mới trong năm 2026 hoặc 2027. Việc này nhằm tránh trường hợp doanh nghiệp chỉ hoạt động 1 hoặc 2 tháng cuối năm, có doanh thu thấp nhưng trên thực tế quy mô lớn vẫn được hưởng chính sách ưu đãi.
Về đối tượng chịu thuế thu nhập cá nhân, đại biểu cho rằng dự thảo nghị quyết hiện tại mới chỉ tập trung giảm 30% thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú. Do vậy, đại biểu đề nghị Ban soạn thảo xem xét giảm thuế thu nhập cá nhân hoặc nâng mức giảm trừ gia cảnh đối với cả nhóm cá nhân làm công ăn lương có thu nhập chịu thuế ở bậc thấp, từ bậc 1 đến bậc 3. Theo đại biểu, nhóm đối tượng này cũng chịu ảnh hưởng nặng nề bởi lạm phát và chi phí sinh hoạt tăng cao. Việc giảm bớt gánh nặng thuế sẽ góp phần kích cầu tiêu dùng nội địa trực tiếp.
Cũng quan tâm đến tính thiết thực của chính sách giảm thuế trong bối cảnh doanh nghiệp và hộ kinh doanh đang gặp nhiều khó khăn, đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng (đoàn Cần Thơ) đề nghị Chính phủ làm rõ hơn ý nghĩa, hiệu quả và tính khả thi khi ban hành chính sách giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân theo mức doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng trong 2 năm 2026 và 2027. Theo đại biểu, việc xây dựng chính sách thuế gắn với doanh thu cần được xem xét trong mối tương quan với khả năng sinh lời thực tế của doanh nghiệp. “Chúng ta đang đánh thuế gắn với doanh thu nhưng phải đánh giá rộng hơn là với doanh thu như vậy thì doanh nghiệp có lãi không. Nếu doanh nghiệp có lãi thì việc đóng thuế là bình thường. Nhưng nếu doanh nghiệp gặp khó khăn và không có lãi thì cũng rất khó”, đại biểu cho biết.
Không chỉ tập trung vào chính sách giảm thuế, đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng cũng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm sự cân bằng giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ. Theo đại biểu, việc giảm thuế ở góc độ chính sách tài khóa là một giải pháp hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách cần được đặt trong tổng thể các chính sách kinh tế vĩ mô, nhất là trong mối quan hệ với chính sách tiền tệ và mặt bằng lãi suất.
