Nhận định trên là quan điểm chung của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý tại Hội thảo khoa học quốc gia “Đổi mới tuyên truyền, phổ biến lý luận chính trị trên không gian mạng”.
Hội thảo do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Học viện Báo chí và Tuyên truyền tổ chức vào ngày 20/8 tại Hà Nội nhằm tạo diễn đàn khoa học, trao đổi các vấn đề lý luận, tổng kết thực tiễn, làm rõ những vấn đề đang đặt ra và đề xuất các giải pháp nhằm đổi mới và thực hiện hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến lý luận chính trị trong môi trường số.
Phát biểu đề dẫn Hội thảo, PGS.TS Vũ Trọng Lâm, Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật khẳng định, trong thời gian qua, công tác tuyên truyền, phổ biến lý luận chính trị trên không gian mạng đã có những chuyển biến tích cực. Cùng với quá trình chuyển đổi số quốc gia, các ngành tuyên giáo, cơ quan báo chí, xuất bản, cơ sở đào tạo, nghiên cứu đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong hoạt động tuyên truyền, mở rộng phạm vi thông tin, đa dạng hóa hình thức truyền tải và nâng cao khả năng tương tác với công chúng.
Nội dung tuyên truyền được thực hiện theo hướng gắn với những vấn đề thực tiễn của đất nước, kịp thời phản ánh chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và những vấn đề xã hội quan tâm. Hoạt động xuất bản lý luận, chính trị, truyền thông chính sách, phổ biến pháp luật và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng được triển khai với nhiều hình thức phong phú..
Tuy nhiên, theo PGS.TS Vũ Trọng Lâm, công tác tuyên truyền, phổ biến lý luận chính trị trên không gian mạng đang đứng trước những yêu cầu mới. Môi trường truyền thông số thay đổi nhanh chóng về công nghệ, phương thức phân phối thông tin; sự phát triển của trí tuệ nhân tạo tạo sinh, dữ liệu lớn và các hệ thống đề xuất nội dung dựa trên thuật toán đang làm biến đổi môi trường truyền thông.
Nhu cầu và thói quen tiếp nhận thông tin của công chúng thay đổi, đòi hỏi công tác tuyên truyền, phổ biến lý luận chính trị phải có những cách tiếp cận phù hợp hơn. Đội ngũ làm công tác tuyên truyền, phổ biến lý luận chính trị cần được nâng cao năng lực, cập nhật và bổ sung những kiến thức mới, nhất là về ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số. Cơ chế phối hợp giữa các cơ quan nghiên cứu, quản lý, báo chí, xuất bản và các tổ chức liên quan cũng cần tiếp tục được hoàn thiện để phát huy hiệu quả các nguồn lực hiện có và nâng cao khả năng thích ứng trước những biến đổi nhanh chóng của môi trường truyền thông số.
Cùng với hơn 70 tham luận gửi về Ban tổ chức, tại Hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn tuyên truyền, phổ biến lý luận chính trị trên không gian mạng, truyền thông chính sách, phát triển xuất bản số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo; chủ động phòng, chống thông tin giả, sai lệch và các hoạt động lợi dụng công nghệ để tuyên truyền, xuyên tạc thông tin, chống phá Đảng, Nhà nước.
Hội thảo khẳng định, quá trình chuyển đổi số cùng sự phát triển nhanh chóng của internet, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng truyền thông số đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin. Không gian mạng ngày càng trở thành môi trường quan trọng để trao đổi thông tin, chia sẻ tri thức, hình thành nhận thức và tương tác xã hội, đồng thời tác động ngày càng rõ nét đến công tác tư tưởng, lý luận và truyền thông chính sách.
Trong bối cảnh đó, công tác tuyên truyền, phổ biến lý luận chính trị đứng trước những điều kiện thuận lợi mới để mở rộng phạm vi tiếp cận, đa dạng hóa phương thức truyền tải và tăng cường tương tác với các nhóm công chúng. Nội dung lý luận chính trị không những phải bảo đảm tính chính xác, khoa học mà còn cần được thể hiện bằng những phương thức phù hợp với đặc điểm của môi trường số và nhu cầu tiếp nhận ngày càng đa dạng của công chúng.
Yêu cầu đổi mới tuyên truyền, phổ biến lý luận chính trị ngày càng trở nên cấp thiết. Điều này đòi hỏi không chỉ đổi mới phương tiện mà còn đổi mới tư duy, nội dung, phương thức tổ chức và cách thức tiếp cận công chúng, gắn với năng lực ứng dụng công nghệ, phân tích dữ liệu, tăng cường tương tác và nâng cao hiệu quả lan tỏa thông tin…
Phát biểu tổng kết Hội thảo, Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền Phạm Minh Sơn nêu rõ, các tham luận và ý kiến trao đổi đã làm rõ tính tất yếu của việc đổi mới công tác tuyên truyền lý luận chính trị trên không gian mạng; phân tích những cơ hội, thách thức khi không gian mạng trở thành “môi trường tác chiến thứ năm”.
Nhiều ý kiến phân tích thực trạng và đưa ra các giải pháp đổi mới phương thức truyền thông lý luận, phát huy sức mạnh của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tăng cường tương tác, đối thoại và vận dụng kỹ năng kể chuyện để kết nối lý luận với thực tiễn, nâng cao sức thuyết phục và khả năng lan tỏa trong công chúng số.
Một số tham luận đã nhấn mạnh việc xây dựng “hệ miễn dịch trí tuệ” cho công dân, phát huy “thế trận lòng dân” trên nền tảng công nghệ; thiết lập kỷ luật thực thi, xây dựng hệ sinh thái truyền thông lành mạnh, hiện đại; phát triển đội ngũ cán bộ, chuyên gia có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thông công nghệ số và trí tuệ nhân tạo. Đặc biệt, cần chuyển từ tư duy phòng thủ sang chủ động tiến công trước sự phát triển nhanh chóng của mạng xã hội và các nền tảng số xuyên biên giới…
Những kết quả của Hội thảo góp phần làm phong phú thêm cơ sở khoa học và thực tiễn của công tác phổ biến, tuyên truyền lý luận chính trị, gợi mở những định hướng, giải pháp thiết thực nhằm phát triển và bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
