Chiều 20/8, tiếp tục Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại tổ về Dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi); Dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) và Dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi).
Tại Tổ 2 (Đoàn ĐBQH TP Hồ Chí Minh), các đại biểu thống nhất đánh giá việc sửa đổi 3 đạo luật này có tính toàn diện, có nhiều điểm mới kế thừa được tính hiệu quả, hợp quy cũng như tổ chức thực tiễn. Bên cạnh đó cũng tiếp cận và tiếp thu một số điểm tư pháp tiến bộ trên thế giới và đã áp dụng một cách hiệu quả.
Đồng thời đánh giá cao các cơ quan chủ trì soạn thảo trong việc chuẩn bị hồ sơ các dự án luật để trình Quốc hội xem xét sớm hơn lộ trình dự kiến nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Đặc biệt, Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự là những đạo luật có tính chất nền tảng; các chính sách hình sự, tố tụng hình sự được sửa đổi sẽ tác động rất lớn đến nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội.
Thảo luận tại Tổ 2, các đại biểu cho rằng việc sửa đổi Bộ luật Hình sự nhằm thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng về cải cách tư pháp, xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật về phòng, chống tội phạm, đặc biệt là các quan điểm chỉ đạo về đề cao tính hướng thiện, nhân đạo trong xử lý người phạm tội vừa bảo đảm tính răn đe, nghiêm khắc.
Dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) đã khắc phục những vướng mắc, bất cập của Bộ luật Hình sự hiện hành, đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình mới. Bộ luật cũng bám sát thực tiễn, chủ động dự báo xu hướng tội phạm; bảo đảm tính rõ ràng, minh bạch, kế thừa và khả thi của quy định pháp luật; bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tương thích với điều ước quốc tế.
Dự thảo Bộ luật Hình sự đã sửa đổi, bổ sung quy định liên quan đến tội phạm, các quy định về hình phạt. Đồng thời, bỏ, gộp, tách một số tội danh để bảo đảm tinh gọn, thống nhất, bảo đảm phân hóa trách nhiệm hình sự, phản ánh đúng bản chất, vai trò và mức độ nguy hiểm của từng nhóm hành vi.
Đáng chú ý, dự thảo luật bỏ hình phạt cấm huy động vốn đối với pháp nhân thương mại phạm tội. Cùng đó là nâng gấp đôi mức phạt tiền và mức định lượng bằng tiền trong cấu thành định tội, định khung hình phạt tại các tội danh.
Dự thảo còn mở rộng phạm vi loại trừ trách nhiệm hình sự trong nghiên cứu, thử nghiệm, áp dụng công nghệ mới, thử nghiệm có kiểm soát công nghệ, quy trình, giải pháp, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới trong phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo; trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, đấu tranh phòng, chống tội phạm của lực lượng vũ trang.
Đồng thời bổ sung quy định về tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn truy cứu trách nhiệm hình sự đối với một số trường hợp cụ thể.
Về Dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), các đại biểu cho rằng dự án luật đã thể chế hóa đầy đủ các quan điểm, chủ trương của Đảng; đổi mới tố tụng theo hướng tinh gọn, hiệu quả; bảo đảm phân hóa, khoan hồng trong xử lý tội phạm; hoàn thiện chế định về thẩm quyền tố tụng; tăng cường kiểm soát quyền lực.
Đồng thời bảo đảm tốt hơn quyền con người, quyền công dân; đổi mới phương thức hoạt động tố tụng theo hướng thực hiện tố tụng điện tử, tố tụng trực tuyến và đổi mới để đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.
Đối với dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), các đại biểu tán thành việc bỏ Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp huyện phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới của Cơ quan điều tra của Công an nhân dân và không tiếp tục tổ chức Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Tuy nhiên, đại biểu cũng đề nghị nghiên cứu đề xuất các giải pháp để khắc phục những khó khăn, vướng mắc có thể phát sinh khi thực hiện các thay đổi này trên thực tế.
