Quan hệ Mỹ - Thổ Nhĩ Kỳ xuống cấp chưa từng có

Việc Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố sẽ không thay đổi hợp đồng mua vũ khí của Nga đã đẩy mối quan hệ đồng minh Ankara và Washington, vốn đang không “xuôi chèo mát mái” vào tình trạng căng thẳng mới.

Động thái của Bộ Quốc phòng Mỹ dừng chương trình hợp tác và cung cấp máy bay chiến đấu F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ được xem là bước đáp trả đầu tiên buộc chính quyền của Tổng thống Tayyip Erdogan phải đưa ra lựa chọn, hoặc duy trì một đối tác quan trọng trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) hoặc muốn gây nguy hiểm cho mối quan hệ đối tác đó. Liệu quan hệ đồng minh giữa hai nước thành viên NATO này có thể vượt ngoài tầm kiểm soát.

Trận chiến Twitter giữa Washington và Ankara càng trở nên căng thẳng sau khi Lầu Năm Góc ngừng vận chuyển các thiết bị liên quan đến máy bay chiến đấu F-35 tới Thổ Nhĩ Kỳ, khẳng định việc giao hàng sẽ không tiếp tục trừ khi Thổ Nhĩ Kỳ từ bỏ việc mua S-400 của Nga.

Giới phân tích cho rằng Mỹ đang đi đến những bước quyết định trong một cuộc đối đầu kéo dài nhiều năm với Thổ Nhĩ Kỳ, một đồng minh trong NATO, sau khi không thể thuyết phục Tổng thống Erdogan rằng việc mua hệ thống phòng không của Nga sẽ làm tổn hại đến vấn đề bảo đảm an ninh của F-35, máy bay chiến đấu hiện đại nhất trong kho vũ khí của Mỹ.

Mặc dù Ankara giải thích rằng hợp đồng mua hệ thống S-400 là hợp đồng đã ký kết và khẳng định đây không phải là một dấu hiệu cho thấy sự ấm lên trong quan hệ Nga - Thổ, cũng như không phải Thổ Nhĩ Kỳ muốn hủy hoại liên minh hay đồng tình với Nga về mọi thứ, việc Thổ Nhĩ Kỳ quay sang mua vũ khí của Nga trên thực tế xuất phát từ việc không được mua tên lửa Patriot của Mỹ. Song, Lầu Năm Góc vẫn đẩy sự việc này lên mức căng thẳng khi đặt điều kiện chỉ nối lại việc bàn giao các thiết bị liên quan đến F-35 nếu Thổ Nhĩ Kỳ quyết định dứt khoát từ bỏ nhận S-400.

Nếu Lầu Năm Góc thực hiện bước đi tiếp theo và loại Thổ Nhĩ Kỳ ra khỏi chương trình bàn giao F-35, đó sẽ là cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất trong mối quan hệ giữa hai đồng minh kéo dài suốt nhiều thập kỷ này.

Thỏa thuận mua hệ thống S-400 của Thổ Nhĩ Kỳ đang khoét sâu căng thẳng trong quan hệ với Mỹ.
Thỏa thuận mua hệ thống S-400 của Thổ Nhĩ Kỳ đang khoét sâu căng thẳng trong quan hệ với Mỹ.

Theo giới phân tích, sự bất đồng liên quan đến F-35 và S-400 chỉ là một trong số những mâu thuẫn ngoại giao giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ, trong đó việc Thổ Nhĩ Kỳ yêu cầu Mỹ dẫn độ giáo sĩ Hồi giáo Fethullah Gulen - người bị cáo buộc là đứng sau vụ đảo chính bất thành năm 2016, những khác biệt về chính sách Trung Đông và cuộc chiến ở Syria... cũng đang là những vấn đề chia rẽ trầm trọng.

Tháng 10 năm  ngoái, Tòa án Thổ Nhĩ Kỳ cho phép mục sư người Mỹ Andrew Brunson trở về nước, căng thẳng giữa hai nước đã có phần hạ nhiệt. Tuy nhiên, với những cảnh báo đáp trả lẫn nhau cùng những bất đồng mới xuất hiện lại đẩy mối quan hệ giữa hai đồng minh này tiếp tục có những căng thẳng mới.

Liên quan đến cuộc chiến tại Syria, bất chấp các cuộc đối thoại cấp cao trong những tuần gần đây, Mỹ đã thể hiện xu hướng khó chấp nhận yêu cầu của Thổ Nhĩ Kỳ thiết lập vùng an toàn dưới sự kiểm soát của Thổ Nhĩ Kỳ ở bờ Đông sông Euphrates tại Syria. Trong khi các cuộc đàm phán chưa đạt được thỏa thuận, Tổng thống Erdogan gần đây đã lên tiếng chỉ trích Mỹ về sự chậm trễ, trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ “phá hủy” nền kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ nếu nước này tấn công lực lượng người Kurd mà Mỹ hậu thuẫn chống IS tại Syria.

Chuyến thăm gần đây của Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump tới một trường học có liên kết với phong trào Giáo sĩ Gulen cũng làm dấy lên cuộc tranh luận dữ dội ở Thổ Nhĩ Kỳ và càng làm sâu sắc thêm bất đồng trong mối quan hệ giữa hai đồng minh này.

Từ góc độ thương mại song phương, giới chức Mỹ cũng cho biết nước này có ý định chấm dứt ưu đãi thuế quan đối với Thổ Nhĩ Kỳ, cho rằng sự thiếu lòng tin giữa hai quốc gia đồng minh và những căng thẳng xung quanh  kế hoạch của Thổ Nhĩ Kỳ mua vũ khí của Nga là nguyên nhân chính dẫn đến quyết dịnh này.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng, căng thẳng Mỹ - Thổ Nhĩ Kỳ có thể tiếp tục âm ỉ nhưng sẽ không bùng phát quy mô lớn ngay lập tức bởi lẽ mối quan hệ giữa hai đồng minh NATO này nằm trong chiến lược của cả hai bên. Sớm hay muộn Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ cũng phải giải quyết bất đồng thông qua đối thoại.

Bảo Trân (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.