Phim “ăn theo”: Ăn mày dĩ vãng?

Phim điện ảnh "Em gái mưa" ăn theo MV cùng tên của ca sĩ Hương Tràm chưa xong màn khoe phim rầm rộ thì ekip bộ phim "Phía trước là bầu trời" lại quyết định làm phần ngoại truyện. Nhưng nhiều khán giả không mấy ủng hộ, vội vàng khuyên ekip "vui thôi, đừng vui quá".

Đạo diễn Đỗ Thanh Hải cho biết phần ngoại truyện sẽ là phần nối tiếp kết thúc mở bị nhiều khán giả cho là còn dở dang của phần 1. Chuyện phim sẽ kể về quãng đời về sau của nhân vật Nhung, Thương, Nguyệt, sự nghiệp và ngã rẻ của mỗi người sau gần 20 năm.

Vài năm gần đây, việc làm phim nối tiếp phần đầu nổi tiếng được xem là trào lưu của phim Việt. Có thể kể đến phần hai hoặc ngoại truyện của những bộ phim như "Những ngọn nến trong đêm", "Hoa cỏ may", "Tuổi thanh xuân", "Để Mai tính", "Lật mặt", "Cô dâu đại chiến"...

Hiện tượng của "Phía trước là bầu trời" có thể xem là khá giống với "Những ngọn nến trong đêm" và "Hoa cỏ may" - những phim truyền hình ra đời cách đây gần 20 năm và tạo được ấn tượng tốt đẹp. Hoài niệm và ấn tượng quá lớn của khán giả về phần 1 đã thôi thúc các nhà làm phim cho ra phần tiếp theo. Có thể nói, nó như một món quà tri ân, đền đáp tấm lòng của người hâm mộ.

Từ MV ca nhạc, "Em gái mưa" được xây dựng thành phim điện ảnh.
Từ MV ca nhạc, "Em gái mưa" được xây dựng thành phim điện ảnh.

Chẳng hạn vì khán giả quá thích thú với nhân vật Hội trong "Để Mai tính", đạo diễn Charlie Nguyễn đã chọn nhân vật này thành nhân vật chính cho phần tiếp theo với cái tên "Để Hội tính", sau đổi thành "Để Mai tính 2".

Và sự tri ân đó không dừng lại ở việc lấy cảm hứng từ một bộ phim gây sốt mà còn bằng những sản phẩm khác như MV ca nhạc, sự kiện thể thao... đình đám. Gây chú ý mới đây là phim điện ảnh "Em gái mưa" sẽ ra rạp tháng 6 tới. Ăn theo MV cùng tên đạt trên trăm triệu view năm 2017 của ca sĩ Hương Tràm, phim điện ảnh "Em gái mưa" quy tụ những tên tuổi từng xuất hiện trong MV như Mai Tài Phến, ca sĩ Hương Tràm. Bên cạnh đó là những gương mặt mới như Tiến Vũ, Phương Anh Đào, Trang Hí, Việt Hương.... Cuồng nhiệt theo cơn bão đình đám của đội tuyển U23 Việt Nam hồi tháng 1, bộ phim "11 niềm hy vọng" cũng vừa ra mắt ngày 11-5.

Việc làm phim ăn theo mang đến nhiều mối lợi cho nhà sản xuất. Bởi họ không phải quá nhọc công viết kịch bản mới mà chỉ triển khai tiếp câu chuyện dựa trên cái có sẵn. Không chỉ riêng Việt Nam, đây là xu hướng chủ đạo làm mưa làm gió các rạp của điện ảnh thế giới khi các ý tưởng kịch bản mới mẻ, đột phá dường như đang dần cạn kiệt, không đáp ứng được lượng phim ồ ạt ra đời mỗi năm. Ngành công nghiệp phim phần tiếp theo của Hollywood với các siêu phẩm như "Người nhện", "Người sắt", "Cuộc chiến giữa các vì sao", "Fast and Furious", "Avengers"... là một ví dụ điển hình.

Sự nổi tiếng sẵn có của tác phẩm gốc khiến cho phim ăn theo được chú ý mà không tốn nhiều công PR, quảng bá. Để ý sẽ dễ dàng nhận thấy, ngay từ khi mới manh nha ý tưởng, các phim ăn theo đã được công chúng háo hức, tò mò muốn biết câu chuyện cũ sẽ được đạo diễn tiếp tục triển khai như thế nào. Đồng thời, cái bóng của tác phẩm gốc cũng là sự bảo chứng để các nhà sản xuất yên tâm dốc tiền đầu tư vào phần hai.

Tuy nhiên, điểm lại những phim ăn theo thành công thì số lượng vô cùng khiêm tốn. Ở địa hạt phim truyền hình, "Những ngọn nến trong đêm" phần hai và "Hoa cỏ may" phần 3 đều thất bại thảm hại. Thậm chí nhiều người ví chính phần tiếp theo làm sụp đổ ấn tượng tốt đẹp mà họ dành cho phần một. Dù "Những ngọn nến trong đêm" phần hai có sự quay trở lại của "át chủ bài" Mai Thu Huyền, nhưng diễn xuất của cô cùng các bạn diễn mới không thuyết phục. Sự gượng gạo, thiếu liền mạch về cuộc đời cô Trúc sau 20 năm là những gì khán giả nhận thấy. Phim chỉ được cái đẹp, hào nhoáng của giới showbiz chứ không cảm xúc và kịch tính như phần một.

"Hoa cỏ may" phần 3 còn tệ hại hơn khi những tuyến nhân vật nữ chính được thay thế bằng những gương mặt hoàn toàn mới với kinh nghiệm non nớt. Vi Cầm, Hồ Ngọc Hà... của phần 2 không còn tham gia phần 3. Dù vẫn giữ nguyên đạo diễn Lưu Trọng Ninh chứ không thay thế bằng đạo diễn khác nhưng "Hoa cỏ may" phần 3 vẫn là một cái đuôi rời rạc, không ăn nhập gì với hai phần trước ngoài cái tên.

Phần 1, 2 là cuộc hành trình của những thanh niên từ làng quê lên thành thị mưu sinh, là những ký ức tuổi thơ với cách diễn mộc mạc, tự nhiên của những diễn viên mới vào nghề. Bộ phim chính là bệ phóng cho những gương mặt như Vi Cầm, Hồ Ngọc Hà và nhiều diễn viên khác tỏa sáng. Trong khi đó, phần 3 mang hơi thở hiện đại, khai thác đề tài tình yêu, công việc và hoài bão của những nhân vật ở phần 2 nhưng cách xây dựng kịch bản rời rạc, vô lý, tạo hình nhân vật cũ kỹ, diễn xuất nhạt, thiếu cảm xúc đã khiến khán giả ngán ngẩm.

Riêng ở địa hạt điện ảnh, số phim phần tiếp theo khá nhiều nhưng sự thành công cũng rất hiếm hoi. May mắn chỉ có "Scandal: Hào quang trở lại" - phần 2 của "Scandal: Bí mật thảm đỏ", "Cô dâu đại chiến 2" của đạo diễn Victor Vũ là tạm thành công. "Để Mai tính 2" dù đình đám ngày ra rạp nhưng nhanh chóng bị sự la ó, phản ứng của cộng đồng LGBT (người đồng tính, chuyển giới và song tính) vì những thước phim lố bịch, xúc phạm thế giới thứ ba.

"Hoa cỏ may" phần 3 nhạt nhẽo, rời rạc gây thất vọng cho khán giả.
"Hoa cỏ may" phần 3 nhạt nhẽo, rời rạc gây thất vọng cho khán giả.

Thái Hòa dù được mệnh danh là "ông vua phòng vé" cũng không thể làm hạ hỏa sự giận dữ của công chúng. Là phim hành động pha hài hành trình, "Lật mặt" do ca sĩ Lý Hải đầu tư sản xuất đã có đến hai phần tiếp theo. Nhưng "Lật mặt 2", "Lật mặt 3" vẫn không đem lại hiệu ứng phòng vé như mong muốn. Và ngỡ như "11 niềm hi vọng" sẽ khắc họa sự kiên cường của các cầu thủ đội tuyển U23 Việt Nam ở sân vận động Thường Châu, nêu cao tinh thần dân tộc nhưng niềm hy vọng nhanh chóng biến thành thất vọng khi bóng đá chỉ là cái cớ ăn theo của nhà sản xuất theo đúng nghĩa đen của từ này. Phút chót, "11 niềm hy vọng" bỗng trở thành một bộ phim hài cầu thả, đầy rẫy sạn bởi những đoạn nghiêm túc, cảm xúc nhất lại khiến khán giả ôm bụng cười ngặt nghẽo.

Thực hiện "Em gái mưa", đạo diễn trẻ Kawaii Tuấn Anh cho biết biến một MV ca nhạc 9 phút với chất liệu đơn giản thành một bộ phim điện ảnh 90 phút với những điều mới mẻ, sâu sắc hơn không phải dễ. Vì  Kawaii Tuấn Anh chuyên đạo diễn cho các MV nên người ta lo ngại "Em gái mưa" phiên bản điện ảnh sẽ không khác gì một MV bị kéo thời lượng ra gấp 10 lần!  Cũng vì sự "ngã ngựa" của các bộ phim đình đám trên nên công chúng không khỏi sốt sắng cản ekip "Phía trước là bầu trời" thực hiện phần hai hoặc phần ngoại truyện.

Điểm dễ ăn theo cũng chính là điểm huyệt chết người khi làm phim phần tiếp theo hoặc phim ngoại truyện, tiền truyện, hậu truyện... Nhà sản xuất buộc phải giữ được bộ khung các diễn viên chính và đạo diễn cũ nếu muốn duy trì sức sống của tác phẩm gốc. Đây là điều khá khó khăn vì đến thời điểm bấm máy, "các linh hồn của bộ phim" dễ vướng bận công việc, hoặc "hét" giá cátxê và "hành" nhà sản xuất đủ điều mới chịu nhận vai.

Khi bản gốc đã quá xuất sắc, người ta có xu hướng kỳ vọng phần ăn theo phải hay hơn hoặc ít nhất là bằng bản gốc. Vượt qua cái bóng quá lớn của bản gốc là cả một vấn đề. Nó đòi hỏi người làm phim phải bản lĩnh, không ỷ lại bản gốc để sáng tạo ra một phần tiếp theo liền mạch với phần 1 mà vẫn có chất riêng đột phá. Đằng này, các phim ăn theo dường như chỉ chăm chăm vin vào bản gốc để "ăn mày dĩ vãng" mà quên việc tính toán và nghiên cứu thị hiếu khán giả cũng như phân khúc thị trường kỹ lưỡng. Bởi ngay cả kinh đô điện ảnh Hollywood cũng vấp vô số quả đắng khi làm phim ăn theo.

Phan Thi Uyên

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.