Phát triển văn hóa nhìn từ ngày hội của điện ảnh

Thông tin đạo diễn Trương Nghệ Mưu dự Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội lần thứ VII chưa tuy chính xác, nhưng công chúng yêu mến điện ảnh đã rất hào hứng.

Nhưng, kể cả khi không được dịp giao lưu với đạo diễn lừng danh này thì công chúng vẫn sẽ được sống trong những ngày sôi động của liên hoan phim, tổ chức từ ngày 7 đến 11/11, với 42 bộ phim Việt và hơn 70 phim nước ngoài tham gia ở các hạng mục Phim dài dự thi, Phim ngắn dự thi, Chương trình toàn cảnh điện ảnh thế giới, Chương trình tiêu điểm điện ảnh Đức...

liên hoan phim quốc tế hà nội lần thứ vi thu hút 800 đại biểu với 123 bộ phim của 56 quốc gia..jpg -0
Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội lần thứ VI thu hút 800 đại biểu với 123 bộ phim của 56 quốc gia.

Được tổ chức lần đầu tiên nhân dịp chào mừng Đại lễ 1000 năm Thăng Long, Hà Nội. Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội lần thứ nhất đã diễn ra từ ngày 7 đến 21/10/2010, với sự tham gia của 30 NSND của Điện ảnh Việt Nam và 500 đại biểu gồm nhiều nhà điện ảnh, nghệ sĩ, diễn viên nổi tiếng thế giới. Ban giám khảo gồm những chuyên gia, đạo diễn, nghệ sĩ lừng danh được thành lập, trong đó có cả đạo diễn người Australia Phillip Noyce - Trưởng Ban Giám khảo phim truyện.

Dù là lần tổ chức đầu tiên nhưng Ban tổ chức Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội lần thứ nhất vẫn nhận được 96 phim từ 30 quốc gia và vùng lãnh thổ tham dự, 10 phim truyện nhựa và 12 phim tài liệu, phim ngắn dự thi. Ở liên hoan này, Điện ảnh Việt Nam cũng rất xuất sắc khi giành được 2 trong số 6 giải thưởng quan trọng nhất, đó là giải “Nữ diễn viên xuất sắc nhất” dành cho diễn viên Nhật Kim Anh đồng hạng với Fiona Sit (Hong Kong, Trung Quốc) và giải “Phim tài liệu - phim ngắn hay nhất” dành cho bộ phim “Luôn ở bên con” của tác giả trẻ Nguyễn Thị Minh Hải.

Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội gần đây nhất là lần thứ VI tổ chức cuối năm 2022 đã trở thành sự kiện điện ảnh đặc biệt trong bối cảnh điện ảnh quốc tế và Việt Nam hồi phục sau hơn 2 năm bị ảnh hưởng nặng bởi đại dịch COVID-19.

Và, dù tổ chức vào thời điểm điện ảnh gặp rất nhiều khó khăn, nhưng Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội lần thứ VI vẫn thu hút được 800 đại biểu Việt Nam và quốc tế tham dự, 123 bộ phim của 56 quốc gia và vùng lãnh thổ được chiếu miễn phí cùng nhiều hoạt động.

Theo đánh giá của Trưởng Ban tổ chức lúc bấy giờ là ông Vi Kiến Thành thì Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội lần thứ VI đã tiếp tục khẳng định “là một liên hoan phim trẻ, tràn đầy sức sống, năng động, đã có kinh nghiệm để tổ chức ngày càng chuyên nghiệp, góp phần quảng bá điện ảnh Việt Nam và đưa điện ảnh thế giới đến với khán giả Việt Nam, đồng thời tạo được dấu ấn riêng của một liên hoan phim được tổ chức tại Thủ đô Hà Nội nghìn năm văn hiến”.

Với chủ đề Heritage in Motion - Điện ảnh: Sáng tạo - Cất cánh, thể hiện thông qua các chương trình nghệ thuật độc đáo tôn vinh di sản ngàn năm của Thủ đô Hà Nội, đây sẽ là năm đầu có bài hát chủ đề được sáng tác riêng cho sự kiện - là một phần để định vị sự khác biệt, khẳng định vị thế là liên hoan phim lâu đời nhất Việt Nam, hướng tới mục tiêu trở thành liên hoan phim quốc tế uy tín sánh ngang với một số liên hoan phim trên thế giới.

Lễ khai mạc Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội lần thứ VII cùng sự kiện thảm đỏ được tổ chức tại Nhà hát Hồ Gươm vào tối 7/11 và truyền hình trực tiếp trên VTV và HTV, livestream trên nhiều nền tảng trực tuyến như Facebook và TikTok; lễ bế mạc sẽ có màn trình diễn ánh sáng bằng thiết bị bay không người lái, với 500 chiếc drone tạo hình những di sản văn hóa độc đáo của Hà Nội.

Đạo diễn, nhà lý luận điện ảnh Pháp Jean Epstein (1897-1953) đã viết: “Vào năm 1911 và nhiều năm sau đó, khi phim ảnh trên thực tế và lý luận còn là trò tiêu khiển cho học sinh, là phương tiện giải trí hấp dẫn, thì Canudo đã hiểu rằng điện ảnh có thể và cần phải trở thành một Nàng Thơ mới mà lúc đó nó mới chỉ tồn tại trong tiềm năng. Ông đã nhìn thấy những khả năng phát triển cụ thể của điện ảnh và những tiền đồ vô tận đang mở ra nó"... Canudo (Ricciotto Canudo, 1879-1923, người Pháp gốc Ý) là nhà văn, nhà thơ, nhà biên kịch, nhà nghiên cứu văn học và nghệ thuật được ghi nhận là người đầu tiên dùng cụm từ “Nghệ thuật thứ bảy” đối với điện ảnh.

Từ các Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội, chúng ta có thể nhìn thấy những thành công đã gặt hái được không chỉ là với chuyên môn của điện ảnh, mà còn là sự gắn kết của các quốc gia và nền văn hóa trong tổng thể của chiến lược về ngoại giao văn hóa. Thông qua đó cũng gián tiếp thể hiện chủ trương, đường lối và chính sách của Đảng và Nhà nước đối với việc phát triển văn hóa.

Vì, chỉ khi có đường lối và chính sách đúng đắn, tạo mở được những động lực và cơ hội thì văn hóa nói chung, điện ảnh nói riêng mới thực sự phát triển. Và, chúng ta cũng sẽ thấy “những khả năng phát triển cụ thể của điện ảnh và những tiền đồ vô tận đang mở ra nó" như nhìn nhận của Jean Epstein.

Lương Duy Cường

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.