Phật không dạy những điều như trong clip ở chùa Ba Vàng…

Những ngày qua, dư luận vô cùng bất bình khi xem clip về một phật tử ở chùa Ba Vàng (TP Uông Bí, Quảng Ninh) “thuyết giảng” về chuyện vong báo oán, về nghiệp chướng và lấy một vụ án mạng làm dẫn chứng. Ngay sau đó, chiều 20-3 Bộ trưởng Bộ Văn hoá - Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện yêu cầu Cục Di sản văn hoá, Cục Văn hoá cơ sở và Thanh tra Bộ làm rõ vấn đề trên.

Ngày 21-3, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) có công văn gửi tới Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh về sự việc đang gây ra làn sóng bất bình trong dư luận này, trong đó yêu cầu: “Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Ninh cần thực hiện chấn chỉnh việc thuyết giảng tại chùa Ba Vàng, cũng như có hình thức kỉ  luật nghiêm khắc đối với các cá nhân nếu để xảy ra sai phạm trong thuyết giảng gây mê tín, dị đoan”.

Buổi trụ trì chùa Ba Vàng pháp thoại cùng hàng nghìn phật tử về vấn đề một số thông tin báo chí nêu tối ngày 21-3.
Buổi trụ trì chùa Ba Vàng pháp thoại cùng hàng nghìn phật tử về vấn đề một số thông tin báo chí nêu tối ngày 21-3.

Mang danh nhà chùa để làm nhục người khác

Sự việc bắt đầu ầm ĩ từ khi bà Phạm Thị Yến (sinh năm 1970), thường được gọi là “cô Yến” được coi là một phật tử của chùa Ba Vàng, bắt đầu được đăng đàn thuyết giảng tại chùa với nhiều chủ đề khác nhau về “luân hồi nghiệp báo”. Đỉnh điểm, trước hàng trăm phật tử, bà này giải thích về vụ án cô gái đưa gà bị giết hại ở Điện Biên vào dịp Tết Kỷ Hợi theo một cách vô cùng tiêu cực.

Chưa hết, người đàn bà này còn mang nỗi đau ấy ra mổ xẻ bằng sự chủ quan, phản khoa học và cái nhìn mang tính phi đạo đức, sặc mùi mê tín dị đoan, khiến cộng đồng tức giận, bất bình. Càng tiếc thương nữ sinh xấu số đã bị những con quỷ đội lốt người giết hại trước đêm giao thừa, thì càng phẫn uất hơn trước người mang danh nghĩa nhà chùa nơi cửa Phật từ tâm lại cố tình xuyên tạc sự việc. Điều đáng nói là “cô Yến” đưa những bài thuyết pháp mang tính chất truyền bá, kích động của mình lên các trang mạng xã hội nơi có hàng chục nghìn người theo dõi.

“Cô Yến” có pháp danh là Tâm Chiếu Hoàn Quán. Năm 2009, được sự đồng ý của trụ trì chùa Ba Vàng, “cô Yến” thành lập và làm chủ đạo tràng Từ Tâm. Tuy không phải là người xuất gia, và cũng không giữ chức vụ cụ thể nào tại chùa Ba Vàng nhưng “cô Yến” lại nghiễm nhiên xuất hiện tại các buổi toạ đàm thuyết pháp trong nhà chùa với vai trò người thuyết giảng. Để quảng bá cho bài giảng của mình, “cô Yến” đã tận dụng các kênh truyền thông qua mạng xã hội và cả một website mang tên mình, có một lượng theo dõi rất lớn.

“Cô Yến” luôn lí giải về việc bị bệnh của các nạn nhân, đưa các clip được công khai đăng trên trang website của mình và nhà chùa và tung lên mạng. Ở một clip khác, ngay giữa chánh điện, trước hàng trăm sinh viên, có một nữ sinh có biểu hiện lạ khi cổ cứ lắc lư mãi, “cô Yến” giải thích rằng nữ sinh này bị vong nhập, do 9 kiếp trước cô nữ sinh này cùng với một bạn gái (nay người bạn gái ấy chính là cái vong đi theo) dùng nhan sắc của mình chòng ghẹo, lôi kéo người xuất gia vào con đường tình ái dục lạc(?)

Bà Phạm Thị Yến đăng đàn thuyết pháp về “luân hồi nghiệp báo" tại chùa Ba Vàng.
Bà Phạm Thị Yến đăng đàn thuyết pháp về “luân hồi nghiệp báo" tại chùa Ba Vàng.

Trong clip, “cô Yến” cũng khuyên các nữ sinh khác không được đánh phấn, bôi son khi vào chùa, nếu không sẽ nhận quả báo. “Cô Yến” còn đưa ra những bình luận ác khẩu về các chiến sĩ cách mạng hy sinh nơi chiến trường, căn bệnh ung thư, bệnh tự kỷ, bệnh down... bằng những lập luận vô căn cứ. Sự việc này cũng dấy lên một làn sóng phẫn nộ với những thân nhân của gia đình bệnh nhân và dư luận.

Điều đáng nói, những bình luận ác ý đó là nhằm để hướng người nghe đến việc “giải nghiệp” bằng tiền cúng dường đưa vào nhà chùa. Trong clip ghi được có đoạn: “Bị ung thư vú do 42 kiếp trước không chăm sóc em gái, lại làm nhiều việc ác như cướp đất nên kiếp này vong về oán phải bị bệnh. Muốn khỏi phải đóng vào chùa 7,1 triệu đồng… Kinh doanh ế ẩm do 36 kiếp trước tạo ác nghiệp nên kiếp này vong phá không cho làm, muốn yên ổn thì phải cúng dường công đức 6,8 triệu đồng… Đau xương khớp do bốn kiếp trước hay giết mèo nên kiếp này bị vong mèo theo báo oán cho đau nhức toàn thân. Muốn khỏi thì phải tu tập ít nhất 49 ngày kèm công đức 3 triệu đồng...”.

“Cô Yến” nói nữ sinh này bị vong nhập do 9 kiếp trước chòng ghẹo sư trụ trì (?!)
“Cô Yến” nói nữ sinh này bị vong nhập do 9 kiếp trước chòng ghẹo sư trụ trì (?!)

Lại có những clip quay thể hiện là vong lên nói sẽ đóng tiền vào công đức cho chùa để giải bệnh, giải nghiệp(!). Có những clip ghi lại hình ảnh nhà chùa thu tiền theo yêu cầu của vong, vong bảo đóng bao nhiêu thì đóng bấy nhiêu, từ vài triệu cho đến vài chục triệu và tuỳ từng bệnh.

Điều đáng nói là hành động ngông cuồng và lời nói hoang đường của “cô Yến” lại được nhà chùa ủng hộ. Ngày mồng 8 âm lịch hàng tháng, chùa Ba Vàng tổ chức khoá tu “Bát quan trai giới” và còn là ngày nhà chùa tổ chức thỉnh vong giải nghiệp cho những người có nhu cầu. Đến hẹn lại lên, cứ mỗi tháng 3 đợt, mỗi đợt 2 ngày tại ngôi chùa nức tiếng này diễn ra thỉnh vong giải nghiệp thu hút hàng nghìn người tới tham dự.

Sư trụ trì nói gì?

Chiều tối ngày 21 - 3, sư trụ trì chùa Ba Vàng - Đại đức Thích Trúc Thái Minh có buổi nói chuyện trước hàng trăm phật tử và hàng chục nhà báo xác nhận video phản ánh cúng oan gia trái chủ, sư trụ trì cho rằng không phải do nhà chùa yêu cầu mà do phật tử tự nguyện cúng dường theo nguyện vọng của vong. Buổi nói chuyện được phát trực tiếp trên trang facebook và website của chùa.

Trong buổi nói chuyện, Đại đức đã đưa ra nhận định: “Có kẻ ganh ghét, đố kị nhà chùa”. Theo vị tu hành này, thì “Vong đi theo con người báo thù rất nhiều. Nó khiến chúng ta bị bệnh tật, vợ chồng bất hoà, mâu thuẫn, con cái bệnh tật. Chúng ta có pháp thỉnh oan gia trái chủ để thỉnh nó ra”(!).

Hình ảnh được cho là trong một cuộc “gọi vong” tại chùa Ba Vàng.
Hình ảnh được cho là trong một cuộc “gọi vong” tại chùa Ba Vàng.

Đây không phải là lần đầu tiên sư trụ trì chùa Ba Vàng đưa ra những lời nói như thế này, trên trang website của nhà chùa trước đó, từ nhiều năm nay đã có những phát ngôn này của sư trụ trì trước sự chứng kiến của rất nhiều các phật tử từng nhiều lần xem bệnh, thỉnh vong. Mang tâm lý có bệnh thì vái tứ phương nên đã không ít người đến chùa Ba Vàng với hi vọng được cứu giúp. Một lượng tiền bạc không hề nhỏ từ khắp nơi đã đổ về đây.

Và người ta đặt ra câu hỏi số tiền ấy đi về đâu?! Nhà sư trụ trì phủ nhận: “Thông tin nhà chùa có trăm tỉ mỗi năm là không chính xác”. Ông giải thích việc số tiền cúng dường Tam Bảo được dùng vào việc xây chùa, tô tượng, đúc chuông, in ấn sách và băng đĩa, đi làm việc từ thiện.

Giáo lý nhà Phật không có gọi hồn, thỉnh vong

Tuy nhiên, Hoà thượng Thích Gia Quang, Phó chủ tịch Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam khẳng định: “Câu chuyện gọi vong, trừ vong hoàn toàn không có trong giáo lý nhà Phật. Phật giáo quan niệm con người có thể cải được nghiệp bằng hành thiện, tu thân, tích đức, chứ không phải trao đổi bằng tiền”.

Thượng toạ Thích Đức Thiện, Phó Chủ tịch - Tổng thư ký Giáo hội Phật giáo Việt Nam giải thích: “Làm gì có ai biết được quá khứ của mình như thế nào? Tôi cũng không thể biết được quá khứ của tôi. Biết được quá khứ của chúng ta chỉ có chư Phật và các vị Bồ Tát. Chính vì thế Phật giáo dạy tu hành, thiện căn tốt, duyên tốt thì sẽ chuyển hoá. Giáo lý nhà Phật hoàn toàn không có chuyện thỉnh vong hay giải oan nghiệt gì cả. Phật không hề dạy những điều như chùa Ba Vàng đang thực hiện”.

Thượng toạ Thích Đức Thiện còn cho biết thêm: “Xuyên suốt trong giáo lý nhà Phật là thuyết luân hồi, nghiệp quả. Con người cấu thành bởi năm yếu tố còn được gọi là Ngũ uẩn gồm sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Trong đó, theo quy luật của Phật giáo, khi kết thúc đời sống thì phần vật chất tan ra. Còn thọ, tưởng, hành, thức chịu sự chi phối của nghiệp lực và luân hồi.

Chính vì thế mọi thứ đều do tâm thức tạo ra, ý dẫn đầu các pháp. Nghiệp do chịu sự chi phối của nhân quả. Nghiệp là hành động tạo tác, có nghiệp tốt và nghiệp xấu, nghiệp thiện và nghiệp bất thiện. Nhưng tất cả đều do hành động và ý của mình mà thành. Cho nên con người chúng ta là chủ chuyển hoá nghiệp của mình, không ai có thể giải nghiệp hộ được, kể cả chư Phật, Bồ Tát.”

Đưa ra nhận xét của mình về vấn đề thỉnh vong, gọi hồn ồn ào tại chùa Ba Vàng, Thượng tọa  nói: “ Tôi không tham dự nghi lễ trực tiếp tại chùa Ba Vàng, nhưng có xem clip trên báo chí. Qua clip tôi thấy có nhiều vấn đề”.

Thượng toạ vô cùng bức xúc về việc nữ sinh viên bị sát hại ở Điện Biên đầu năm vừa rồi bị đưa ra để giải thích cho hiện tượng oan gia trái chủ là không thể chấp nhận được: “Điều đó không đúng với tôn chỉ và giáo lý nhà Phật, trái với đạo đức xã hội. Tất cả chúng ta đều cảm thấy đau thương với một con người bị giết hại dã man. Lấy cái mơ hồ của kiếp trước để cho là oan của kiếp này là ngụy biện cho hành động tàn bạo trong xã hội”.

Thiết nghĩ, sự việc trên ở chùa Ba Vàng, các cơ quan chức năng sớm vào cuộc để có kết luận và xử lý nghiêm minh.

Công văn của Giáo hội Phật giáo Việt Nam gửi Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh yêu cầu xử lý sai phạm

“Ngày 20-3-2019 trên các báo và phương tiện truyền thông có những bài viết phản ánh về sự việc chùa Ba Vàng truyền bá “chuyện vong báo oán” gây xôn xao dư luận, gây ra nhiều ý kiến bàn luận trong xã hội làm ảnh hưởng đến Phật giáo và GHPGVN. Chiều 20-3-2019, UBND tỉnh Quảng Ninh đã có văn bản chỉ đạo UBND TP Uông Bí và các sở, ban ngành chức năng của tỉnh làm rõ sự việc mà báo chí đã nêu.

Công văn của Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam yêu cầu làm rõ việc báo chí phản ánh về chùa Ba Vàng.
Công văn của Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam yêu cầu làm rõ việc báo chí phản ánh về chùa Ba Vàng.

Văn phòng Hội đồng Trị sự GHPGVN đã nhận được nhiều liên hệ từ phóng viên các báo, đài đề nghị trả lời về việc này. Do đó, Ban Thường trực Hội đồng Trị sự GHPGVN đề nghị Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Ninh  tổ chức ngay buổi làm việc với Đại đức Thích Trúc Thái Minh để kiểm điểm làm rõ sự việc, có báo cáo bằng văn bản gửi gấp về Văn phòng Trung ương GHPGVN để có cơ sở trả lời các báo đài.

Đồng thời, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Ninh  cần thực hiện chấn chỉnh việc thuyết giảng tại chùa Ba Vàng, cũng như có hình thức kỉ luật nghiêm khắc đối với các cá nhân nếu để xảy ra sai phạm trong thuyết giảng gây mê tín, dị đoan”.

Trần Mỹ Hiền

Các tin khác

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Giữa dòng chảy sôi động của thị trường âm nhạc hiện nay, vẫn còn không ít những sản phẩm gây chú ý bằng yếu tố phản cảm, dung tục, thậm chí lệch chuẩn về nội dung và hình ảnh. Khi ranh giới giữa sáng tạo nghệ thuật và chiêu trò câu view bị xóa nhòa thì câu hỏi đặt ra không chỉ cho ý thức của người làm nghề, trách nhiệm của cơ quan quản lý, mà còn là sự tỉnh táo của công chúng trong việc tiếp nhận và chọn lọc giá trị văn hóa…

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Trong hành trình hướng đến ASIAD 20, bắn súng Việt Nam đang dần phát đi những tín hiệu tích cực cả về lực lượng lẫn thành tích. Từ sân chơi quốc nội đến đấu trường châu lục, các xạ thủ không chỉ duy trì phong độ mà còn tạo ra những điểm nhấn đáng chú ý. Đặc biệt, sự xuất hiện của những nhân tố trẻ cùng sự ổn định của các gương mặt chủ lực đang mở ra hy vọng cho một tương lai xán lạn của bắn súng Việt Nam.

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Phát trực tiếp (livestream) đang bị một bộ phận người dùng lợi dụng để tìm kiếm lượt xem (câu view), nhận tiền ủng hộ, tặng (donate) bằng những nội dung nguy hiểm, phản cảm, thậm chí, vi phạm pháp luật. Từ các trò hù dọa người đi đường, trẻ em đến việc tụ tập, sử dụng hung khí theo “thử thách” của người xem, cho thấy xu hướng lệch chuẩn này đang lan rộng và tiềm ẩn nhiều hệ lụy.

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Thuế đối ứng giúp Mỹ cải thiện một số chỉ số kinh tế vĩ mô và thu hút đầu tư, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Sau một năm, bức tranh kinh tế Mỹ hiện lên với cả gam sáng và những khoảng tối đáng chú ý.