Phòng, chống “Diễn biến hòa bình”

Phát huy dân chủ đại diện trong bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp

Trong quá trình tiến hành các công tác tiến tới cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021 đã xuất hiện một số luồng quan điểm cho rằng, cuộc bầu cử chỉ là hình thức, không mang tính đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân. 

Báo điện tử CAND đăng bài viết sau để bạn đọc hiểu rõ hơn tính chất cuộc bầu cử, từ đó có nhận thức đúng đắn, phản bác những quan điểm sai lệch nói trên.

Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân được xác định ngày càng đầy đủ hơn. Hiến pháp năm 2013 và hệ thống pháp luật Việt Nam khẳng định rõ các quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật; gắn quyền công dân với nghĩa vụ và trách nhiệm đối với xã hội. 

Ý thức về quyền và nghĩa vụ công dân, năng lực làm chủ, tham gia quản lý xã hội của nhân dân, ý thức về dân chủ trong xã hội được nâng lên. Việc thực hiện các quy chế dân chủ ở cơ sở và Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn (năm 2007) có bước tiến bộ nhất định. 

Cử tri dân tộc thiểu số đi bỏ phiếu bầu Quốc hội khóa XIII và HĐND các cấp. Ảnh: TL
Cử tri dân tộc thiểu số đi bỏ phiếu bầu Quốc hội khóa XIII và HĐND các cấp. Ảnh: TL

Quyền làm chủ của nhân dân được phát huy tốt hơn trong các lĩnh vực của đời sống xã hội bằng dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện, cơ bản trong lĩnh vực chính trị và kinh tế. Nhiều cấp ủy Đảng, chính quyền đã lắng nghe, tăng cường tiếp xúc, đối thoại với nhân dân, tôn trọng các loại ý kiến khác nhau của nhân dân.

Tuy nhiên, trong các Văn kiện trình Đại hội XII của Đảng cũng nhận định rằng nhận thức về dân chủ trong một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân còn hạn chế; tình trạng tách rời, thậm chí đối lập giữa dân chủ và kỷ cương pháp luật trong xây dựng và thực hiện dân chủ còn diễn ra ở nhiều nơi.

Quyền làm chủ của nhân dân trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội còn bị vi phạm; việc thực hiện dân chủ còn bị hạn chế hoặc mang tính hình thức; thậm chí có tình trạng lợi dụng dân chủ để gây chia rẽ, làm mất đoàn kết nội bộ, gây rối, ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội…

Ở nước ta, dân chủ đại diện thể hiện ở quyền của công dân được bầu chọn ba loại đại biểu:

- Đại biểu địa phương - trưởng thôn ở vùng nông thôn và tổ trưởng dân phố ở vùng đô thị - các chức danh này bắt đầu được bầu từ năm 1998 là thời điểm mà bầu cử địa phương được đẩy mạnh thông qua việc ban hành chính sách của Đảng, các Nghị định của Chính phủ, sau đó là Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở cơ sở của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

- Công dân bầu các uỷ viên của HĐND ở các cấp hành chính tỉnh, huyện, xã theo chu kỳ 5 năm một lần.

- Công dân trực tiếp bầu chọn các đại biểu tham gia Quốc hội, cũng 5 năm một lần.

Như vậy, dân chủ đại diện - Representative Democracy (hay dân chủ gián tiếp - Indirect Democracy) - là hình thức tham gia quản lý nhà nước thông qua các đại diện được bầu cử. Dân chủ đại diện thể hiện thông qua các cuộc bầu cử định kỳ để lựa chọn các đại biểu thay mặt cho cử tri trong việc thực hiện các chức năng hoạch định chính sách, quản lý nhà nước và xã hội. Do đó, cần thực hiện đầy đủ quyền đề cử, ứng cử và bầu cử của người dân trong việc lựa chọn đại diện để hành động vì lợi ích của mình. 

Việc lựa chọn được thể chế hóa và thực hiện bằng các cuộc bầu cử được tiến hành định kỳ dưới hình thức bỏ phiếu kín, và tất cả mọi công dân trưởng thành đều có quyền bầu cử. Thông qua các quá trình đó, bảo đảm để người dân tham gia ở tất cả các khâu của quá trình đưa ra những quyết định liên quan đến lợi ích, cuộc sống của họ, từ nêu sáng kiến, tham gia thảo luận, tranh luận đến giám sát quá trình thực hiện một cách minh bạch. Cũng qua đó, có thể làm giảm thiểu tối đa tình trạng xuyên tạc và nhiễu thông tin bởi các trang mạng hay tin đồn thất thiệt.

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021 đang đến gần. Đây là cơ hội để nhân dân thực hiện quyền làm chủ của mình thông qua việc lựa chọn, bầu ra những người tiêu biểu. Đây cũng là dịp để tiếp tục xây dựng, củng cố và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, nền dân chủ XHCN. 

Việc lựa chọn, bầu ra những người tiêu biểu về đức, tài, xứng đáng đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân trong Quốc hội và HĐND các cấp nhiệm kỳ mới được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân. 

Trong quá trình tổ chức bầu cử, việc lựa chọn, giới thiệu người ứng cử và việc tự ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND, cũng như việc tổ chức hiệp thương giới thiệu người ra ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp bảo đảm theo đúng quy định của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND và hướng dẫn của các cơ quan Trung ương có thẩm quyền chính là thiết thực phát huy nền dân chủ đại diện, quyền làm chủ của nhân dân trong công tác bầu cử; bảo đảm các điều kiện thuận lợi để mọi công dân thực hiện đầy đủ quyền ứng cử, bầu cử theo quy định của pháp luật.

Nhà nước ta được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật, quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ. Dân chủ đại diện là cơ chế hình thành nên các cơ quan quyền lực nhà nước từ trung ương đến địa phương. Phân định rõ vai trò và hoàn thiện cơ chế giải quyết tốt mối quan hệ giữa nhà nước và thị trường là điều kiện pháp lý nền tảng cho việc thực hiện và phát huy dân chủ đại diện và dân chủ XHCN ở nước ta.

Theo ThS. Lê Thị Phượng (Học viện Chính trị khu vực I)

Các tin khác

Bài cuối: Khi khát vọng đổi đời bị lợi dụng

Bài cuối: Khi khát vọng đổi đời bị lợi dụng

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và làn sóng dịch chuyển lao động quốc tế gia tăng mạnh mẽ, khát vọng tìm kiếm một cuộc sống tốt đẹp hơn, nâng cao thu nhập cho bản thân và gia đình là một nhu cầu hoàn toàn tự nhiên, chính đáng. Song, chính khát vọng ấy lại bị một số tổ chức phản động lưu vong và các đường dây môi giới bất hợp pháp lợi dụng để dựng nên chiếc bẫy mang tên “tị nạn chính trị”. Trong nhiều năm qua, không ít người dân vì nhẹ dạ, thiếu hiểu biết pháp luật đã tin rằng đây là con đường ngắn nhất để đổi đời nơi xứ người.

BÀI 2: Bóc trần "thị trường tị nạn cuội" và cái giá của sự ảo tưởng

BÀI 2: Bóc trần "thị trường tị nạn cuội" và cái giá của sự ảo tưởng

Cần nhìn lại sự kiện diễn ra đầu tháng 5/2025 trước Đại sứ quán Việt Nam tại thủ đô Luân Đôn, Vương quốc Anh, để thấy rõ hơn thủ đoạn của Nguyễn Văn Đài và tổ chức khủng bố Việt Tân. Trong khi nhân dân cả nước hân hoan tổ chức các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, trên không gian mạng và một số phương tiện truyền thông hải ngoại xuất hiện hàng loạt hình ảnh, video về một nhóm sinh viên, người lao động nhập cư tụ tập trước Đại sứ quán Việt Nam, mang theo băng rôn, biểu tượng của cái gọi là “Hội Anh em dân chủ”, Việt Tân và cờ vàng ba sọc đỏ.

Bài 1: Khi chiêu bài "Dân chủ" trở thành công cụ trục lợi

Bài 1: Khi chiêu bài "Dân chủ" trở thành công cụ trục lợi

Những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội cùng vị thế quốc tế ngày càng được nâng cao của Việt Nam trong những năm qua đã tạo nên một thực tiễn sinh động, bác bỏ nhiều luận điệu xuyên tạc về tình hình đất nước. Trong bối cảnh đó, các tổ chức phản động lưu vong cùng những phần tử cơ hội chính trị có xu hướng điều chỉnh phương thức hoạt động: Bên cạnh các hoạt động chống phá truyền thống, chúng gia tăng lợi dụng vấn đề di cư và không gian mạng để tạo dựng một cơ chế vừa trục lợi, vừa phục vụ hoạt động chống phá, qua đó duy trì nguồn tài chính và ngụy tạo hình ảnh về lực lượng nơi xứ người.

Cảnh giác các thủ đoạn xuyên tạc, bôi nhọ truyền thống "Uống nước nhớ nguồn"

Cảnh giác các thủ đoạn xuyên tạc, bôi nhọ truyền thống "Uống nước nhớ nguồn"

Ngày 27/7 hằng năm đã trở thành một dấu mốc đặc biệt trong tâm thức của mỗi người dân Việt Nam. Đây không chỉ là ngày để tưởng nhớ về những người đã hiến dâng xương máu vì độc lập, tự do của dân tộc mà còn là dịp nhắc nhở các thế hệ hôm nay và mai sau về đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, về nghĩa cử cao đẹp của một dân tộc luôn biết trân trọng quá khứ và những hy sinh vì sự trường tồn của đất nước.

Nhân quyền không phải là tấm "giấy thông hành" để can thiệp vào chủ quyền quốc gia

Nhân quyền không phải là tấm "giấy thông hành" để can thiệp vào chủ quyền quốc gia

Mới đây, tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) lại tiếp tục ra tuyên bố yêu cầu Việt Nam “trả tự do vô điều kiện” cho 5 cá nhân bị xử lý theo pháp luật liên quan đến cuốn sách “Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”. Đây là minh chứng rõ nét cho thấy ranh giới bị cố tình xóa mờ giữa việc bày tỏ quan điểm về nhân quyền với hành vi can thiệp vào hoạt động thực thi pháp luật của một quốc gia có chủ quyền.

Con người - tâm điểm trên hành trình phát triển của Việt Nam

Con người - tâm điểm trên hành trình phát triển của Việt Nam

Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945 không chỉ khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho dân tộc mà còn khẳng định những quyền thiêng liêng của mỗi con người: quyền bình đẳng, quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc.

Bài 1: Chia sẻ của những người trong cuộc

Bài 1: Chia sẻ của những người trong cuộc

Thời gian qua, các thế lực thù địch, phản động và số đối tượng chống đối ở nước ngoài tiếp tục lợi dụng mạng xã hội để phát tán thông tin sai sự thật, xuyên tạc chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước gây hoang mang dư luận và chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Trong số đó, có Nguyễn Văn Đài và Lê Trung Khoa…

Vận dụng đúng phương pháp cách mạng trong đấu tranh phòng, chống 'tự diễn biến', 'tự chuyển hóa' trong giai đoạn hiện nay

Vận dụng đúng phương pháp cách mạng trong đấu tranh phòng, chống 'tự diễn biến', 'tự chuyển hóa' trong giai đoạn hiện nay

Đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. 

Không để thông tin sai lệch bóp méo hành trình tri ân các anh hùng liệt sĩ

Không để thông tin sai lệch bóp méo hành trình tri ân các anh hùng liệt sĩ

Thời gian qua, cả nước đẩy mạnh Chiến dịch cao điểm 500 ngày đêm hoàn thành mục tiêu tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin với sự tham gia của hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ thuộc lực lượng vũ trang cùng các nhà khoa học, chính quyền địa phương và thân nhân liệt sĩ. Họ nỗ lực trong một hành trình đặc biệt để tìm lại tên tuổi, quê hương và đưa những người con đã ngã xuống trở về với đất mẹ.

Khi mạng xã hội thành nơi 'phán xử'

Khi mạng xã hội thành nơi 'phán xử'

Tự do ngôn luận không bao gồm quyền bịa đặt, vu khống, xâm phạm đời tư hay kích động trừng phạt. Phản biện không phải sỉ nhục hay chống đối, yêu nước không phải quy chụp và công luận không thể thay thế cơ quan điều tra, viện kiểm sát, tòa án.

Sáng tác văn chương không thể xoá nhòa lịch sử

Sáng tác văn chương không thể xoá nhòa lịch sử

Tuần qua, bài viết “Không thể nhân danh “phản biện”, “khai phóng” để xuyên tạc lịch sử, lãnh tụ” của TS Lê Thế Cương đã tạo hiệu ứng mạnh mẽ trên Internet và dư luận xã hội, được đông đảo bạn đọc đón nhận, phản hồi tích cực.

Bìa cuốn Luật Xuất bản

Không thể nhân danh “phản biện”, “khai phóng” để xuyên tạc lịch sử, lãnh tụ

Vừa qua, cuốn sách “Chuyện với Thanh – Lời kể mới về ánh sáng” và những video clip lan truyền của ông Nguyễn Thành Nam đã gây ra phản ứng mạnh mẽ trên không gian mạng. Dù được che đậy bởi khái niệm “tự do học thuật”, “giáo dục khai phóng” song thực chất đây là một sự ngụy biện, là chiêu trò cắt ghép tư liệu, nhìn nhận, suy diễn chủ quan, đánh tráo khái niệm, từng bước dẫn dắt người đọc, người nghe đi đến những kết luận sai lệch, xuyên tạc lịch sử dân tộc, xúc phạm cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Khát vọng của Đảng trong xây dựng gia đình hạnh phúc và quốc gia thịnh vượng

Khát vọng của Đảng trong xây dựng gia đình hạnh phúc và quốc gia thịnh vượng

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã đặt ra những mục tiêu đến năm 2030, tầm nhìn 2045 có liên quan trực tiếp đến nâng cao chất lượng cuộc sống cũng như hạnh phúc và sự hài lòng của nhân dân. Để mỗi quốc gia, dân tộc được hưng thịnh, hùng cường, phụ thuộc nhiều vào sự ấm no, hạnh phúc của mỗi gia đình.