Nhân dịp năm mới Canh Dần 2010, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện thú vị cùng NSƯT Bảo Quốc quanh vai diễn Ngọc Hoàng của ông...
-Xin chúc mừng NSƯT Bảo Quốc vừa đoạt Huy chương Vàng tại Hội diễn Sân khấu kịch nói chuyên nghiệp toàn quốc năm 2009 với vở kịch "Nỏ thần".
- Cảm ơn! Nhân đây cho tôi xin gởi lời tri ân đến khán giả đã đồng hành cổ vũ, động viên tôi trong suốt hơn 50 năm qua trên sân khấu.
- Chương trình "Táo quân" trên truyền hình được thực hiện từ khi nào, thưa nghệ sĩ?
- Chương trình "Táo quân" diễn ra cách đây 20 năm trong dịp gặp mặt anh em nghệ sĩ cuối năm do Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh (HTV) tổ chức. Đây là chương trình nghệ sĩ diễn cho nghệ sĩ xem và từ đó như một thông lệ hằng năm, cứ vào dịp cuối năm, đúng ngày 23 tháng Chạp là có "Táo quân" trên truyền hình.
- Ông được "ưu ái" giao cho vai Ngọc Hoàng thuộc loại "ăn" khách nhất trong năm. Lý do nào nhà Đài mời ông?
- Tôi cũng không rõ vì sao họ chọn tôi vào vai Ngọc Hoàng. Có lẽ do tướng mạo của tôi cũng khá bệ vệ, mặt mày cũng phúc hậu, không quá nghiêm khắc cũng như lời lẽ rõ ràng. Khi giải quyết các vấn đề lại hay vui vẻ hòa đồng với các quần thần (cười). Chẳng hạn, vai Ngọc Hoàng ở VTV9 rất vui tính, giải quyết mọi việc một cách thoải mái; Ngọc Hoàng ở kênh Bình Dương (BTV) thì nhờ cậy nhiều vào các quan thần trên thiên đình còn Ngọc Hoàng ở HTV thì chịu khó đi sâu đi sát với người dân.
- Vai Ngọc Hoàng do ông chọn kịch bản hay kịch bản chọn ông?
- Các nhà Đài có kịch bản rồi họ mời tôi. Thường họ hỏi tôi có diễn hay bận gì không để họ sắp xếp.
- Vai Ngọc Hoàng do NSƯT Bảo Quốc thủ vai đã tham gia bao nhiêu chương trình?
- Tôi không nhớ hết, từ chương trình "Táo quân" của HTV, các đài tỉnh cũng tổ chức và mời tôi tham gia như: Cần Thơ, Vĩnh Long, Tây Ninh, Bạc Liêu, Cà Mau, Long An cho đến Đà Nẵng, Huế… Các đài đều lên thành phố để thực hiện. Theo tôi, chương trình "Táo quân" có tác dụng nên các nhà đài thực hiện vào dịp cuối năm, đó cũng là dịp tổng kết những cái chưa làm được của tỉnh nhà. Riêng HTV có tầm quốc gia nên họ chuẩn bị kỹ, công phu và bài bản lắm. Tác giả kịch bản để cận tết mới viết rồi sau đó nhà đài tổ chức quay. Họ sợ quay sớm, rủi có vấn đề mới nảy sinh sẽ không cập nhật, bà con xem sẽ không "đã" (cười).
- Êkíp "Táo quân" vẫn giữ 20 năm nay?
- Êkíp hằng năm đều thay đổi, duy họ chỉ giữ lại tôi vai Ngọc Hoàng. Năm 2009, tôi tham gia 5 đài. Năm nay có nhiều đài mời nhưng sức khỏe không cho phép, hơn nữa tôi không thể nhận bừa bãi.
- Ông có cảm thấy nhàm chán vì dễ bị trùng lặp khi cứ mãi đóng vai Ngọc Hoàng?
- Được tin tưởng giao vai diễn khó khăn này, tôi cảm thấy vui và hạnh phúc. Vì thế, đã 20 năm nay, chưa lần nào tôi cảm thấy ngán. Cuối năm, dù bận mấy tôi cũng cố gắng thu xếp để nhận vai. Tuy cùng là vai Ngọc Hoàng nhưng ở mỗi đài, vai diễn cũng khác nhau nên tôi không quá lo lắng điều đó.
- Điều gì ở vai diễn Ngọc Hoàng khiến ông thấy thích thú?
- Hóa thân vào vai Ngọc Hoàng, tôi cảm giác như được làm… lãnh đạo, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân và giải quyết những bức xúc, khúc mắc trong cuộc sống để họ bước vào năm mới thật nhiều niềm vui.
- Ngọc Hoàng giữ vị trí thượng tôn ở cả thiên đình lẫn hạ giới. Vậy "Ngọc Hoàng Bảo Quốc” có giải quyết rốt ráo những vụ việc mà các vị Táo quân trình tấu?
- Táo quân đề cập đủ mọi chuyện của hạ giới trình tấu Ngọc Hoàng để đem ra mổ xẻ. Có nhiều vị Táo như Táo Giao thông, Táo Y tế, Táo Văn hóa, Táo Giáo dục, Táo Kinh tế… mỗi vị Táo báo cáo về trách nhiệm của mình và Ngọc Hoàng kiểm tra tất cả mọi vấn đề rồi giải quyết từng chi tiết một.
Danh hài Bảo Quốc trong vai Ngọc Hoàng tại một chương trình “Táo quân” phát trên HTV
- Ông có thể tiết lộ một vài điều của vai diễn năm nay?
- Việc lô cốt, kẹt xe, việc vệ sinh an toàn thực phẩm; trường đại học tự xưng quốc tế… năm nay sẽ "quýnh" mạnh. Không phải "quýnh" vì vấn đề tại sao như thế mà quýnh vấn đề tại sao lâu như thế và nó vẫn duy trì như thế là lý do tại sao? Thứ nhất, mình cũng thông cáo cho bà con biết là lý do tại sao nó tồn tại như vậy. Thứ hai, nói lên ý kiến của bà con: Chẳng hạn, để tồn đọng lâu như vậy bà con làm ăn không được, vân vân… Chứ không phải vở đó chỉ đả phá không. Đả phá là để xây dựng. Nghĩa là có đối qua đối lại để một năm cuối cùng có cái vui. Những người bực mình cả năm, họ xem họ lại thấy vui.
- Với nhân vật Ngọc Hoàng, ông có nhận được sự phản hồi nào từ phía cấp trên lẫn bà con?
- Tôi nghĩ tiểu phẩm "Táo quân" được khán giả chấp nhận nên tôi mới được duy trì vai Ngọc Hoàng lâu như thế.
- Thưa NSƯT Bảo Quốc, ông chính thức bước lên sân khấu cải lương diễn hài từ khi nào?
- Từ nhỏ tôi mê đá bóng hơn mê cải lương và tôi thực sự vào nghề từ lúc 9, 10 tuổi. Khởi đầu từ sân khấu cải lương và vào diễn hài cũng từ sân khấu cải lương. Người thầy đầu tiên là cha tôi, nghệ sĩ , người sáng lập ra đoàn Thanh Minh (1950). Người thứ hai là chị ba tôi - cố NSƯT Thanh Nga, người chị cùng mẹ khác cha đã khuyên tôi: "Em cố gắng nghe theo lời cậu và vú (mẹ tôi) để học hát, đừng làm gia đình buồn". Chị cũng là người nhận ra khả năng hài của tôi: "Nếu theo nghề em sẽ thành công với những vai hài". Tôi vui vì gia đình có bốn thế hệ theo sân khấu.
- Diễn hài, được người ta yêu thích là lẽ thường, nhưng diễn vai ác, phản diện mà cũng được khán giả thương thì có lẽ không ai hơn Bảo Quốc...
- Tôi có cái may mắn diễn được tất cả các vai, nhưng sở trường là hài, nhưng hài phải nói lên số phận, nêu được vấn đề…
- Các nghệ sĩ thường viết kịch bản rồi có riêng êkíp để thực hiện các chương trình, với NSƯT Bảo Quốc thì sao?
- Tôi không làm. Quan niệm của tôi là sống với tất cả các diễn viên, khi quay vai nào hợp với ai tôi mời người đó. Tôi không có êkíp riêng cho mình. Tất cả các diễn viên tôi đều yêu thương bởi vì đó là đồng nghiệp (cười). Được cái tất cả diễn viên đều thương tôi. Tôi luôn tâm niệm không bao giờ làm ai phiền lòng, trong gia đình cũng như ngoài xã hội. Không thể nói nặng lời được với ai. Gặp người làm điều xấu, tôi nhỏ nhẹ khuyên răn, "bóng gió" hơn thì lấy các nhân vật trên sân khấu ra làm gương. Ai ganh ghét, cứ để họ "thoải mái", ai cố tình chơi xấu thì... chịu trận! Nhưng sự trải nghiệm luôn làm tôi tin tưởng rằng "qua cơn" họ lại thấy cảm thông với mình hơn.
- Ông có bao giờ vào vai chiến sĩ công an
- Có chứ, nhưng thường là vai bị công an... bắt nhiều hơn (cười)...
- Sân khấu hài hiện nay có quá nhiều sự dung tục. Với kinh nghiệm hơn nửa thế kỷ trên sân khấu, ông nhìn nhận vấn đề này thế nào?
- Từ khi biết diễn hài cho đến bây giờ, tôi không bao giờ diễn dung tục cả, nhưng tôi vẫn đem lại tiếng cười cho khán giả. Tôi nghĩ không cần thiết phải dung tục, cái đó không có văn hóa. Mặc dù với lớp diễn viên trẻ bây giờ, tôi vào hàng cha chú, nhưng cũng là đang diễn hài nên tôi chỉ nhắc nhở, khuyên ngăn. Còn nghe hay không thì tôi không thể nói hoài được, để khán giả đánh giá.
- Hơn nửa thế kỷ, mỗi khi bước ra sân khấu, ông đều chắp tay chào khán giả. Phải chăng đó là quan niệm của người nghệ sĩ trong ông?
- Tôi thực sự trân trọng họ nên khi từ trong cánh gà bước ra sân khấu, tôi đều chắp tay chào. Dù khán giả có hay không có tràng pháo tay để đón chào, tôi vẫn giữ lịch sự chào khán giả.
- Ông thường đón tết với gia đình vào thời điểm nào?
- Dù bận đi diễn nhưng tôi luôn tranh thủ chạy về nhà trước giao thừa để cùng gia đình sum họp đón giao thừa, sau đó cả nhà cùng đi chùa đến hai giờ. Sáng tập trung tất cả để chúc Tết, mừng tuổi nhau. Một giờ chiều mồng Một, tôi bắt đầu vào... nghề. Đi diễn tết là để đem tiếng cười giúp bà con đón một năm mới sảng khoái, bình an và vui vẻ hạnh phúc. Mồng bốn, anh em văn nghệ sĩ đến nhà tôi chúc tết. Những tết gần đây, hầu hết tôi chỉ diễn ở Sài Gòn do bận bịu nhà hàng. Năm nay tôi và vợ vừa thôi không làm nhà hàng nữa vì sợ vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm. Với lại, tôi dồn tâm sức cho nghệ thuật.
- Xin cảm ơn nghệ sĩ Bảo Quốc
