Nốt lặng giữa rừng phim hài

Trong khi dòng phim mang yếu tố hài đang làm mưa làm gió trên màn ảnh thì dòng ngược lại – phim bi chỉ là điểm xuyết lặng lẽ. Vậy nhưng hướng đi tưởng chừng như mạo hiểm, ngược xu thế này lại chinh phục được khán giả. Không hiếm nghệ sĩ hài chuyển sang thử sức ở dòng phim chạm vào góc khuất rất người, thấm đẫm tính nhân văn...

Những thước phim đẫm phận đời

Khi phim hài nhảm dần nhạt bớt thì những phim mang hơi hướng hài pha tình cảm, hài pha kinh dị - hành động… vẫn chiếm lĩnh phòng vé. Dòng phim bi kịch - tâm lý chưa thực sự được chú trọng đào sâu trong nhiều năm qua dù nó không hẳn là “sở đoản” của phim Việt. Cho đến cuối năm 2016 và đầu năm 2017, phim Việt khai thác câu chuyện đẫm nước mắt mới bắt đầu rục rịch xuất hiện, tạo nên làn gió trên màn ảnh.

“Lô tô” là bộ phim khiến không ít khán giả sụt sùi dù đây là tác phẩm đầu tay của đạo diễn Huỳnh Tuấn Anh. Bộ phim lấy cảm hứng từ phim tài liệu đình đám năm 2015 “Chuyến đi cuối cùng của chị Phụng” của đạo diễn Nguyễn Thị Thắm. Trong phim, NSƯT Hữu Châu vào vai Lệ Liễu, bà bầu đoàn lô tô Phù Hoa mang kiếp “thân sâu hồn bướm”.

Cũng đề tài đồng tính, chuyển giới, nhưng câu chuyện của “Lô tô” không đưa đẩy quá nhiều kiểu ỏng ẽo, vẻ thô thiển của nhân vật hòng chọc cười, mà tái hiện sự đùm bọc, che chở nhau đầy ấm áp của những người mang trò đùa trớ trêu của Con Tạo. Những định kiến khắc nghiệt đeo bám gây nên bi kịch của phận người chuyển giới được đưa lên phiên bản điện ảnh đầy xót xa, ám ảnh.

Gặt hái nhiều thành công ở các liên hoan phim nước ngoài, “Cha cõng con” của đạo diễn Lương Đình Dũng khi chiếu trong nước đã gây ấn tượng mạnh. Tình phụ tử thiêng liêng được điện ảnh hóa một cách xúc động, đầy vị nhân sinh. Đó là câu chuyện về hai cha con Cá và Mộc tại vùng núi cao hẻo lánh. Cá mồ côi mẹ từ nhỏ nên sống cùng người cha Mộc.

Một cảnh trong phim “Lô tô”.
Một cảnh trong phim “Lô tô”.

Hằng ngày cha Mộc đi bắt cá, rau cháo qua ngày nuôi con. Rồi Cá bị bệnh máu trắng, số tiền ít ỏi không đủ để Mộc cứu con mình. Để con thỏa nguyện ước mơ được một lần nhìn thấy thành phố sôi động, tràn ngập ánh sáng, ông đã cõng con qua hàng trăm bậc thang tòa cao ốc. Mạch phim lặng lẽ, đều đều không có cao trào nhưng lại khiến người xem thổn thức.

Giữa tháng 5, bộ phim mang cái tên rất gợi “Có căn nhà nằm nghe nắng mưa” của hai đạo diễn trẻ Bình Nguyên và Mai Thế Hiệp ra mắt khán giả. Bộ phim không hề có ngôi sao, mà chỉ quy tụ các gương mặt giàu kinh nghiệm diễn xuất như NSƯT Kim Xuân, NSND Ngọc Giàu… Trên hết bộ phim ca ngợi tình cảm gia đình, những nỗi đau và mất mát để ta biết yêu thêm mái nhà có mẹ có cha.

Trước đó, “Nắng” (đạo diễn Đồng Đăng Giao) không phụ lòng người hâm mộ dù có sự tham gia của “hoa hậu hài” Thu Trang và danh hài Hoài Linh. Người mẹ Mưa bị thiểu năng, ăn nói chậm chạp, khuôn mặt ngơ ngơ ngác ngác, hằng ngày lê la khắp phố phường bán vé số, lượm ve chai để nuôi bé Nắng (Kim Thư) được Thu Trang hóa thân xuất thần.

Dù bị thiểu năng nhưng tình yêu thương của mẹ Mưa dành cho bé Nắng luôn vô bờ. Khó có thể cầm nước mắt trước phân đoạn bé Nắng gào khóc, cầu xin tòa án đừng tử hình mẹ mình. Một số bộ phim tâm lý xã hội tuy không đi hẳn vào dòng bi kịch nhưng vẫn mạnh dạn thử nghiệm ở nhiều trường đoạn để chạm trái tim công chúng, như: “Cho em gần anh thêm chút nữa”(đạo diễn Văn Công Viễn), “Sài Gòn, anh yêu em”(đạo diễn Lý Minh Thắng), “4 năm, 2 chàng, 1 tình yêu” (Luk Vân)…

Cuộc sống đâu chỉ mỗi tiếng cười

Một số nhà làm phim tâm sự: “Bắt tay làm phim bi, tụi tui vừa làm vừa run”. Rõ ràng, nếu ai muốn thử năng lực của mình thì đây là dòng phim rèn tay nghề rất hiệu quả. Bởi điểm chung của các bộ phim này là xoáy vào những mảnh đời khốn khổ, thân phận đặc biệt trong xã hội và mang đến cho người xem cảm xúc trĩu nặng về thân phận, cuộc đời.

Trước đây, hỏi lý do tại sao phim Việt lại ưu ái phim hài đến vậy, các nhà sản xuất thường phân bua rằng: “Người ta đến phòng chiếu là để giải trí, để xả căng thẳng chứ không muốn cuộc sống nặng nề thêm”. Dựa vào lý lẽ này, hàng loạt phim hài nhảm ra đời vô tội vạ. Miễn chọc cười là đưa lên màn ảnh. Và dựa vào lý lẽ này, phim bi khó thu hút khách, trong khi khâu thực hiện rất “xương xẩu”, không dễ như phim hài.

Để lấy được cảm xúc khán giả, đạo diễn phải khá chắc tay. Phim bi chú trọng nội tâm nên đòi hỏi diễn viên không chỉ đủ năng lực diễn xuất, mà còn có trải nghiệm sống để lột tả nhân vật. Do vậy, các đạo diễn không thể “chọn mặt gửi vàng” cho những tên tuổi ngôi sao hay gương mặt hot không biết diễn. Ở các phim như “Dạ cổ hoài lang”, “Nắng”, “Lô tô”… có không ít vai diễn do các nghệ sĩ hài tham gia như Hoài Linh, Chí Tài, Thu Trang, Huỳnh Lập, Hải Triều…

“Có căn nhà nằm nghe nắng mưa” là bộ phim xúc động về tình cảm gia đình.
“Có căn nhà nằm nghe nắng mưa” là bộ phim xúc động về tình cảm gia đình.

Song, khả năng diễn xuất đa dạng của họ đã khiến khán giả phải trầm trồ thán phục vì quá hợp vai. Hoài Linh, Chí Tài vốn có thời gian dài vật lộn mưu sinh trên xứ người nên họ thấm thía nỗi lòng người viễn xứ. Hải Triều trở thành một hiện tượng của “Lô tô” với đôi mắt đẫm lệ u buồn của cô đào “bóng gió” Lệ Sa Sa.

Quả thật, doanh thu phòng vé của các bộ phim trên tuy không thể sánh bằng các phim hài – tình cảm đình đám như “Em chưa 18”, “Em là bà nội của anh”… nhưng vẫn thu hút một lượng khách nhất định. Điều quan trọng, chất lượng và ý nghĩa của phim được đánh giá rất cao. Các phim hầu hết không quá đao to, búa lớn mà gửi đi thông điệp một cách nhẹ nhàng, chân thực. Đạo diễn Nguyễn Quang Dũng chia sẻ: “Hài quá nhiều khiến khán giả bắt đầu chán. Họ cần có những món ăn mới để thay đổi khẩu vị. Nếu món đó ngon thì không sợ phim không hút khách”.

Khán giả yêu thích phim bi kịch còn vì giọt nước mắt như chất tẩy rửa, thanh lọc tâm hồn, nhất là khi xã hội đầy rẫy sự dửng dưng, vô cảm. Bởi ở đời, đâu phải chỉ có mỗi tiếng cười, mà còn có muôn vàn góc khuất bi đát, nỗi đau, tiếng kêu than… Khóc để thấu hiểu; khóc để thấy mình không thờ ơ với đồng loại; khóc để trân trọng, sống tốt hơn với người, với đời. Bởi vậy,  làm “Lô tô”, đạo diễn Huỳnh Tuấn Anh muốn cho mọi người thấy rằng, phim Việt còn đó những tác phẩm sẵn sàng đi đến tận cùng mảng màu tối sáng, góc khuất của cuộc sống chứ không chỉ đơn thuần chạy theo tiếng cười, theo gương mặt hot câu khách….

Phải thừa nhận rằng, các phim khai thác đề tài nhân văn hiện nay vẫn chưa thật sự xuất sắc và số lượng còn khá khiêm tốn. Phim đòi hỏi kỹ năng diễn xuất cao nhưng người đảm nhận vai chính lại chủ yếu là nghệ sĩ xuất thân từ kịch nói nên không ít phim vẫn đẩy cao trào cảm xúc lên như kịch. Tuy vậy, khán giả sẵn sàng chấp nhận và yêu thích vì thông điệp rất đỗi nhân văn mà nó gửi gắm.

Đạo diễn Vinh Sơn kỳ vọng: “Nếu các bạn trẻ làm phim bây giờ biết vun đắp cho nghệ thuật, chú trọng ngôn ngữ điện ảnh trong sáng tạo thì dạng phim lấy nước mắt khán giả sẽ đạt đến một giá trị nghệ thuật cao”.

Phan Thi Uyên

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.