Kể từ ngày 6/1/1946, diễn ra cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, chúng ta đã có 80 năm sống trong không khí náo nức, tự hào và sự tin tưởng ở sự lựa chọn từ lá phiếu của mình.
Lá phiếu không chỉ thể hiện quyền và nghĩa vụ của công dân một nước độc lập mà còn là giá trị văn hóa, gắn kết tinh thần dân tộc. Bản thân mỗi người cũng cần ý thức sâu sắc vị thế của mình trong thời đại bùng nổ thông tin với thái độ nghiêm túc, tôn trọng chính bản thân mình.
Còn nhớ, trước ngày Tổng tuyển cử đầu tiên, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có lời kêu gọi toàn dân đi bỏ phiếu. Trong đó, có 9 lần người nhấn mạnh điệp từ "ngày mai": "Ngày mai, dân ta sẽ tự do lựa chọn và bầu ra những người xứng đáng thay mặt cho mình và gánh vác việc nước"; "Ngày mai, người ra ứng cử thì đông, nhưng số đại biểu thì ít, lẽ tất nhiên, có người được cử, có người không được cử"; "Ngày mai, tất cả các bạn cử tri đều phải nhớ đi bầu cử"; "Ngày mai, mỗi người đều nên vui vẻ hưởng quyền lợi của một người dân độc lập, tự do"... (theo: Hồ Chí Minh: Toàn tập, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội. 2010, tập 4, tr. 251).
Gần một thế kỉ đã trôi qua nhưng trạng ngữ chỉ thời gian ấy vẫn khiến chúng ta cảm nhận được sống trong không khí của một thời khắc lịch sử. Ngày mai đâu chỉ là sự tiếp nối của thời điểm đó (5/1/1946) mà còn là tương lai của dân tộc, như ánh ban mai mở ra thời đại mới. Người dân lựa chọn người tài đức gánh vác niềm tin, hy vọng của đồng bào cả nước để đóng góp công sức cho nước nhà.
Giờ đây, sau 15 kì bầu cử, nhân dân cả nước vẫn được sống trong không khí tươi vui, đầy hy vọng như lần đầu tiên cho dù thế giới đã trải qua những biến động phức tạp. Nhân dân luôn kì vọng ở những người đại biểu ở tâm và tầm, khả năng kiến tạo đất nước bằng sự đóng góp vào những quyết sách đột phá.
Bằng sự nhìn nhận khái quát, sâu sắc PGS.TS Bùi Hoài Sơn trong bài viết có tựa đề: "Lá phiếu và giá trị của sự ủy quyền" trên Báo điện tử vietnamnet.vn đã viết: "Cử tri không chỉ kỳ vọng vào phẩm chất chính trị vững vàng mà còn đòi hỏi năng lực chuyên môn, tư duy phản biện, khả năng tham gia xây dựng chính sách và bản lĩnh bảo vệ lợi ích hợp pháp của nhân dân. Lá phiếu, vì vậy, mang theo kỳ vọng về chất lượng đại diện - chất lượng của các quyết sách, chất lượng của hoạt động giám sát và chất lượng của sự gắn bó giữa đại biểu với cử tri. Giá trị tinh thần của lá phiếu còn thể hiện ở chỗ nó củng cố sự gắn kết xã hội. Khi hàng triệu công dân cùng tham gia một tiến trình dân chủ, cùng thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình trong cùng một ngày, đó là biểu hiện sinh động của khối đại đoàn kết toàn dân tộc".
Còn nhớ, triết gia người Thụy Sĩ Henri Frederic Amiel (1821-1881) từng nói: "Xã hội tồn tại nhờ niềm tin, và phát triển nhờ khoa học". Ở mỗi thời đại, con người đều có cách thể hiện niềm tin của mình thông qua những cơ hội bày tỏ ý kiến. Nhưng, liệu rằng, trong thời đại bùng nổ công nghệ và đặc biệt là mạng xã hội, sự thể hiện quan điểm lựa chọn có bão hòa và nhàm chán?
Giờ đây, chúng ta không còn lạ lẫm gì với sự viral của những (Key Opinion Leader, người dẫn dắt dư luận) trong xã hội. Địa vị của họ được xác lập dựa trên những "tích xanh", "nút kim cương" từ người sử dụng mạng xã hội. Vậy, những follow, like có phản ánh sự tin tưởng, tín nhiệm hay không?
Đã có nhiều bạn trẻ sáng tạo và lan tỏa những nội dung tích cực, tiến bộ. CEO Schannel Nguyễn Lạc Huy chia sẻ: "Chúng tôi được công nhận, đồng thời, được giao sứ mệnh, trách nhiệm với xã hội. Đó là tín hiệu rất đáng mừng. Bất cứ công việc nào, khi chuyển hướng sang chuyên nghiệp hơn, cũng cần hành lang pháp lý, và sự kết nối như thế này" (theo: Minh Thu, Vietnam+).
Nhưng, bên cạnh đó vẫn còn những con số thống kê đáng lo ngại bởi không phải lúc nào like, comment, follow cũng phản ánh đúng quan điểm và giá trị. Với nhiều người, việc "câu like, câu view" đem lại nguồn lợi về tiền bạc.
Ông Nguyễn Đình Thành, chuyên gia truyền thông, cho rằng: "Càng có nhiều sự chú ý, tương tác thì vốn dữ liệu càng cao. Điều này kích thích sản xuất ra nội dung thu hút được nhiều sự chú ý hoặc kéo giữ người xem được đông hơn. Chính điều đó sẽ tạo ra các giá trị là tiền, sự nổi tiếng hay các hình thức khác. Những điều này có thể được vốn hóa, chuyển từ nước này sang nước khác và lan tỏa trên toàn không gian mạng. Vì thế, người ta sản xuất các nội dung thu hút sự chú ý của người khác" (theo: VTV.vn).
Họ không chỉ lợi dụng sự tò mò, hội chứng đám đông mà dần dần còn tạo nên một thói quen xấu ở cách suy nghĩ của nhiều người khi luôn coi mạng xã hội là môi trường "ảo", là "vô danh", biết ai với ai như khi xả rác ra chỗ công cộng hay phóng xe máy lên vỉa hè khi đường đông...
Nghiêm trọng hơn, nếu không có suy nghĩ nghiêm túc, họ sẽ tự đánh mất quyền đánh giá, quyền quyết định của mình. Hãy thử hình dung khi bạn follow (theo dõi) một tài khoản này, khi bạn like một clip kia, bình luận một status nào đó, quyền đó của bạn sẽ được hòa vào số đông với cả ngàn lượt của biết bao người. Điều đó khiến bạn trở nên dễ dãi với chính mình, đánh mất danh dự và trách nhiệm và vô hình trung cổ xúy cho mặt trái của mạng xã hội lúc nào không hay.
Với lá phiếu của mỗi cử tri hôm nay là cơ hội để mỗi người dân tham gia gắn kết với cộng đồng nhưng đòi hỏi sự nghiêm túc với chính bản thân mình. Bởi thế, ngoài ý nghĩa chính trị, ảnh hưởng về mặt xã hội, sự kiện còn mang ý nghĩa về văn hóa bởi những gì ta đang có đều được đánh đổi bằng những hy sinh và nỗ lực.
Nhìn lại lịch sử dân tộc, thế hệ ông cha ta phải hy sinh xương máu mới giành được độc lập, giành được quyền tự quyết về tay nhân dân ta, như nhà thơ Tố Hữu đã viết: "Những người lao động quang vinh/ Chúng ta là chủ của mình từ đây" (Ba mươi năm đời ta có Đảng); nhà thơ Chế Lan Viên cũng từng viết: "Cây cay đắng đã ra mùa quả ngọt/ Người cay đắng đã chia phần hạnh phúc" (Người đi tìm hình của nước). Không gì hạnh phúc hơn khi nhân dân có vị thế cao nhất: "Nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu, là động lực và là nguồn lực của phát triển...".
Đất nước hôm nay được dựng xây bởi sự kế thừa di sản cha ông và trách nhiệm của các thế hệ, trong đó có cả ý thức và tinh thần tự cường về văn hóa. Chỉ khi nhận thức chính trị, ý thức pháp luật, tư duy kinh tế, bản lĩnh văn hóa... vững vàng, chúng ta mới đưa đất nước đi lên. Sự nghiêm túc, niềm tự hào phải được thể hiện bởi từng người dân trên hành trình đưa đất nước ta bước vào kỉ nguyên mới. Trách nhiệm, niềm tin cũng là bản lĩnh, là ước mơ khát vọng vì một tương lai tươi sáng như thế...
