Những việc làm cần được nhân rộng

Từ chức khi để xảy ra sai phạm trong lĩnh vực mình quản lý, do không còn tín nhiệm, có những phát ngôn không đúng mực; trả lại quà tặng khi vượt quá quy định; tự lo phương tiện để đi làm… là những việc hết sức bình thường của công chức Nhà nước ở nhiều quốc gia trên thế giới.

Vậy mà ở ta, những cán bộ, công chức có những hành động tương tự như trên sẽ được cho là "của hiếm", "lạ", "độc", thậm chí bị coi là người… không bình thường. Một số khác thì cho rằng, đây là những hành động đẹp, là nét văn hóa của một nền hành chính công văn minh, hiện đại, đáng được ngưỡng mộ. Họ xứng đáng để trở thành những tấm gương để nhân rộng.

Trong tuần qua, có hai sự kiện ở Đồng bằng sông Cửu Long gây xôn xao dư luận với hàng triệu ý kiến trao đổi trên mạng xã hội. Vụ việc thứ nhất: Gia đình ông Nguyễn Tiến Hải, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau trả lại 1,2 tỷ đồng cho Nhà nước vì đây là số tiền thừa do đền bù sai.

Vụ việc thứ hai, ông Nguyễn Văn Dương, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp và một số lãnh đạo sở, ngành luôn đến cơ quan bằng xe máy. Trước đó là việc ông Nguyễn Sự, Bí thư Thành ủy Hội An, rồi ông Trần Hữu Hậu, Ủy viên ban Thường vụ, Bí thư Thành ủy Tây Ninh xin được nghỉ hưu trước tuổi, đã thành chuyện thời sự được đông đảo người dân đặc biệt quan tâm.

Việc trả lại quà biếu, quà hối lộ là chuyện hiếm thấy ở Việt Nam.
Việc trả lại quà biếu, quà hối lộ là chuyện hiếm thấy ở Việt Nam.

Chuyện bình thường ở xứ Tây, lại trở thành lạ ở xứ ta - đây quả là điều cần phải tìm hiểu, để có cái nhìn thấu đáo. Khách quan mà nói thì số cán bộ, công chức chủ động xin từ chức, tự nguyện trả lại quà biếu hay nhận tiền khoán xe công để tự lo phương tiện đi làm ở Việt Nam vẫn còn hiếm "như sao buổi sớm". Đặc biệt, vấn đề này càng không thể có đối với những người chạy chức, chạy quyền... người năng lực, trình độ yếu, không hoàn thành nhiệm vụ, thậm chí "dính chàm" vẫn còn cố chạy tội, chạy thành tích để tiếp tục "bám trụ", "giữ ghế"...

Tình trạng chạy chức, chạy quyền là một trong những nguyên nhân khiến việc từ chức, từ nhiệm rất khó khăn bởi mấy lý do sau: Thứ nhất, việc chạy lấy danh hay lấy lợi thì thực chất là phi vụ làm ăn và tất yếu mục đích phải thu hồi cả vốn và phải có "lãi".Như vậy, chấp nhận từ chức là mất "cả chì lẫn chài", cả vốn lẫn lãi. Đây là điều tối kị trong kinh doanh.

Thứ hai, rất nhiều trường hợp, để giành được một vị trí béo bở thì buộc phải "đầu tư", huy động sự ủng hộ cả về vật chất lẫn tinh thần, quan hệ của một nhóm người. Do vậy, người giữ chức vụ được coi là "tài sản chung", nên họ có làm gì cũng phải được sự đồng ý của nhóm lợi ích, chứ bản thân họ cũng không tự mình quyết định được… nên việc từ chức cũng không dễ.

Còn số cán bộ nộp lại quà tặng theo quy định rất ít. Theo báo cáo của Thanh tra Chính phủ thì mỗi năm chỉ khoảng 30 người, giá trị quà tặng khoảng vài trăm triệu đồng. Năm 2018 chỉ có 25 trường hợp nộp lại quà tặng với tổng giá trị là hơn 451 triệu đồng. Trong đó, tỉnh nhiều cán bộ trả lại quà tặng nhất là Bình Thuận với 9 người; tỉnh Vĩnh Phúc chỉ một người. Trong khi đó, ở các đại án vừa được xét xử, các bị cáo khai nhận đưa hàng chục tỷ đồng đến biếu cấp trên.

Nhiều doanh nghiệp coi việc tặng quà cho cán bộ, công chức là hoạt động kinh doanh bình thường, thậm chí cần thiết cho doanh nghiệp và mặc dù không thích song họ vẫn sẵn sàng chấp nhận thực tế này để nhận được sự ưu ái và lợi thế trong kinh doanh, động lực này thường được xảy ra khi doanh nghiệp đấu thầu dự án hoặc xin cấp giấy phép.

Câu chuyện khoán xe công tiết kiệm cho ngân sách, được kêu gọi thực hiện hàng chục năm nay, nhưng cán bộ, công chức lại là những người không mặn mà, không vui vẻ gì với chủ trương này. Bởi lẽ, họ đã phải phấn đấu gần như cả đời để có được tiêu chuẩn xe riêng; giàu sang đâu thì chưa biết, nhưng chỉ hơn đời, hơn được người ở cái oai, cái oách, vậy thì dại gì mà đem trả lại.

Trong công tác tổ chức, công tác cán bộ, nếu cứ duy trì cơ chế "có lên, không có xuống, có vào, không có ra", thì không khác gì nuôi cá trong ao tù, nước đọng, sẽ là mầm mống phát sinh dịch bệnh. Như vậy thì đến bao giờ chúng ta mới có được một đội ngũ cán bộ, công chức liêm chính, một nền văn hóa công vụ văn minh hiện đại?

Tình trạng nói trên đã gây ra nhiều tiêu cực, lãng phí, gây ra hệ lụy trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội, nhất là trong công tác cán bộ…. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến một bộ phận cán bộ đảng viên thoái hóa, biến chất làm tổn hại đến uy tín, danh dự của Đảng, Nhà nước, làm mất niềm tin trong nhân dân.

Nhân dân vẫn theo dõi và luôn trông chờ vào sự trung thực, tự giác, vào những việc làm ích nước, lợi dân của cán bộ, công chức. Cám ơn những việc làm bình thường của một số cán bộ, mặc dù chỉ tiết kiệm được một chút ít ngân sách cho Nhà nước, hy sinh một chút quyền lợi cá nhân, nhưng đổi lại là hình ảnh thân thiện, giản dị, gắn bó với Nhân dân, thật đáng là tấm gương sáng về đạo đức cách mạng "cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư", cần phải được nhân rộng.

Cù Tất Dũng

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.