34 họa sĩ từng đến với Trường Sa trong các chuyến đi từ năm 2010 trở lại đây trên cả nước đã có một cuộc hội ngộ với hơn 70 tác phẩm hội họa trong triển lãm "Đến với Trường Sa" khai mạc ngày 25/6 tại Hà Nội.
Sau triển lãm, Hội Mỹ thuật Việt Nam sẽ phối hợp với Bộ Tư lệnh Hải quân chuyển toàn bộ tác phẩm được trưng bày tới thành phố Hải Phòng để tiếp tục mời công chúng thưởng ngoạn. Dự kiến triển lãm tại Hải Phòng sẽ khai mạc vào ngày 30/7/2014.
Chúng tôi đã có dịp trò chuyện với bốn trong số các họa sĩ đã có tranh dự triển lãm. Họa sĩ Nguyễn Đức Thọ, họa sĩ Nguyễn Phú Hậu, họa sĩ Hồ Minh Quân và họa sĩ Lê Phương Đông đều sống và sáng tác tại TP HCM.
Họa sĩ Nguyễn Đức Thọ: "Cảm xúc ra Trường Sa cũng như vào Trường Sơn những năm chống Mỹ"
Ở độ tuổi suýt soát bảy mươi, họa sĩ Nguyễn Đức Thọ vẫn đầy xúc động khi nhớ lại chuyến ra Trường Sa hơn một năm trước. Là cựu chiến binh của Binh chủng Phòng không - không quân, chuyến đi đó với ông không đơn thuần là một chuyến thực tế sáng tác.
Là người lính, ông xúc động và trân trọng khi được tận mắt nhìn những bờ đê kè bê tông được xây dựng kiên cố, trải dài quanh đảo. Ở đây, giữa đất trời chơi vơi, từng cân vôi, cát, xi măng đều phải được chắt chiu, gom góp vận chuyển ra từ đất liền. Cả trăm kilômét bờ kè kiên cố cho đảo không thể là thành tựu của một năm hay của một nhóm người đơn lẻ.
"Biển trời này là của ta" - Tranh khắc gỗ của Lê Phương Đông.
Có lẽ vì những ấn tượng thấm thía đó mà sau khi trở về đất liền, họa sĩ Nguyễn Đức Thọ đã vẽ bức tranh "Nâng nền Tổ quốc". Với bức tranh sơn dầu khổ 100cm x 130cm này, ông muốn tôn vinh những người lính công binh thầm lặng góp sức vào công cuộc bảo vệ chủ quyền lãnh hải.
Trong chia sẻ của mình, họa sĩ Nguyễn Đức Thọ cũng bày tỏ niềm tin vào thế hệ những người lính trẻ đang làm nhiệm vụ tại vùng biển Trường Sa. Họ hồn nhiên, trẻ trung và tràn đầy lý tưởng. Từ hình ảnh anh Trung sĩ Nguyễn Duy Thuần với nụ cười rạng rỡ khi gọi điện về nhà, họa sĩ đã có tác phẩm "Mẹ ơi! Con khỏe!" thật đẹp. Phía sau vẻ tươi tắn của người lính hải quân là cây xương rồng đang vươn cánh hoa kiêu hãnh, là chiếc chuông gió làm từ vỏ đạn đang rung rinh trong gió biển. Ngoài kia biển vẫn xanh bao la, mênh mông.
Họa sĩ Nguyễn Phú Hậu: "Đời tôi có 2 chuyến đi đáng nhớ nhất: Trường Sơn và Trường Sa"
Cũng là một người lính như họa sĩ Nguyễn Đức Thọ, họa sĩ Nguyễn Phú Hậu từng công tác tại Sư đoàn 7, tham gia chiến đấu tại chiến trường miền Đông Nam bộ những năm chống Mỹ. Chẳng thế mà với ông, chuyến đi Trường Sa giống như một cuộc trở về với những gì thân thương chưa quá xa của đời lính.
"Trường Sa - Tổ quốc xa bờ" - Tranh sơn dầu của Nguyễn Phú Hậu.
Cuộc hành trình suốt 12 ngày đêm qua 6 đảo nổi, 4 đảo chìm và 2 nhà giàn DK1 đã làm trỗi lên thật nhiều cảm xúc trong lòng người cựu binh. Biển đảo quê hương mình thật đẹp, đất nước mình thật rộng lớn, con người Việt Nam thật kiên cường. Ra đến đảo, gặp gỡ những người lính rất tự tin, trẻ trung ở độ tuổi con, cháu, họa sĩ Nguyễn Phú Hậu càng thấy an tâm.
Ông bảo, so với thế hệ ông, những người lính hôm nay vẫn luôn hồn nhiên và trẻ trung như trước, song họ tự tin và thông minh hơn. Sống trên đảo, trong những điều kiện sinh hoạt kham khổ, hạn chế, họ vẫn tạo được nếp sống tinh thần vui tươi, hiện đại. Chẳng thế mà nhiều người như ông đã bất ngờ khi được chứng kiến màn nhảy hip-hop ngẫu hứng của các chàng lính trẻ trên đảo cùng ca sĩ.
Gửi gắm yêu thương và tin cậy tới những người lính đang làm nhiệm vụ tại vùng biển Trường Sa, họa sĩ Nguyễn Phú Hậu vẽ bức sơn dầu khổ 1,2m x 1,45m "Trường Sa - Tổ quốc xa bờ". Bên bước chân rắn rỏi của những người lính thủy, dáng đứng chững chạc và hiên ngang của cây phong ba hiển hiện trên nền biển màu xanh nhạt phía sau như một sự tôn vinh lẫn nhau trong bố cục tổng thể. Giống như cây phong ba không sợ nắng, gió và mưa bão, các anh cũng sẽ không lùi bước trước mọi dã tâm xâm lược.
Cùng với bức "Trường Sa - Tổ quốc xa bờ", họa sĩ Nguyễn Phú Hậu còn có bức tranh khắc gỗ rất ấn tượng là "Quê đảo".
Họa sĩ Lê Phương Đông: "Từ giảng đường đến đại dương biển đảo"
Có lẽ hiếm có họa sĩ nào sau một năm trở về từ chuyến đi thực tế sáng tác tại Trường Sa lại có được một triển lãm cá nhân giống như họa sĩ Lê Phương Đông.
Triển lãm "Từ giảng đường đến đại dương biển đảo" vừa diễn ra gần đây trưng bày 27 tác phẩm mới nhất của anh. Trong đó, ngoài 5 tác phẩm vẽ về nhà trường, 22 tác phẩm còn lại tập trung khai thác từ các chất liệu họa sĩ Lê Phương Đông ký họa được từ chuyến đi thực tế tại Trường Sa.
Trong chuyến đi Trường Sa năm ngoái, họa sĩ Lê Phương Đông đã thay mặt tập thể cán bộ, sinh viên Trường Đại học Sài Gòn mang ra hơn 200 thẻ điện thoại của Viettel gửi tặng các anh lính thủy. Món quà tuy nhỏ, nhưng thật thiết thực. Nhờ nó, mỗi người lính có thêm chút thời gian được trò chuyện, thăm hỏi người thân trong đất liền.
Lần này dự triển lãm "Đến với Trường Sa", họa sĩ Lê Phương Đông gửi 2 tác phẩm là "Đảo thép Cô Lin" (sơn dầu) và "Biển trời này là của ta" (khắc gỗ). Dù vẫn còn đôi nét mô phạm trong tranh nhưng cảm xúc thực tiễn từ chuyến đi đã phả một không khí rất khác trong nét cọ của người giảng viên mỹ thuật Trường Đại học Sài Gòn.
Họa sĩ Hồ Minh Quân: "Vẫn nghẹn ngào khi nhắc chuyện Trường Sa"
Ngồi kể cho chúng tôi nghe chuyện Trường Sa và sự kiện lịch sử diễn ra ở đảo Cô Lin tháng 3/1988, anh Quân vẫn không kìm giữ được niềm xúc động trào dâng. Khi đoàn họa sĩ của Hội Mỹ thuật Việt Nam đến thăm đảo Cô Lin và tham dự lễ tưởng niệm ở đây, anh đã được nghe kể câu chuyện bi tráng năm xưa. Cảm xúc đó ám ảnh anh trong suốt hành trình cho tới lúc trở về và tượng hình lại trong bức tranh sơn dầu có tên "Tổ quốc".
Đây là bức tranh miêu tả hình tượng người chiến sĩ Hải quân bảo vệ đảo Cô Lin (sau khi đảo Gạc Ma gần đó bị chiếm). Tàu HQ 505 là tàu anh hùng đã lao thẳng vào bãi đá ngầm đảo Cô Lin để đánh dấu chủ quyền.
Cũng sau chuyến đi Trường Sa năm ngoái, họa sĩ Hồ Minh Quân còn có tác phẩm "Bức thư từ Trường Sa" vẽ một người phụ nữ xoay mặt về phía bức ảnh chụp người lính hải quân treo trên tường. Trên bàn là một bức thư đang bóc dở. Người xem chỉ thấy một tấm lưng đang nghiêng theo khuỷu tay đầy tâm trạng của chị.
Cũng giống như nhiều họa sĩ, Hồ Minh Quân thấu hiểu những hy sinh thầm lặng lớn lao ở hậu phương của những người vợ lính. Vẽ "Bức thư từ Trường Sa", anh mong sẻ chia được phần nào, dù rất nhỏ, nỗi niềm ấy.
Họa sĩ Hồ Minh Quân chia sẻ, cũng trong chuyến đi Trường Sa, anh đã ký họa cho khoảng 150 chiến sĩ hải quân cả ở trên tàu và trên các đảo, nhà giàn. Không thể làm được gì nhiều hơn cho các anh, khi về tới bờ, anh cũng đã bỏ tiền túi, mua một số thẻ cào điện thoại để gửi ra cho các anh ngoài đảo như một cách chia sẻ tình cảm thiết thực nhất
