Những cạm bẫy, nhiễu loạn trên không gian mạng - “Thánh chém”… online (bài 2)

Với mục đích câu view, câu like, câu quảng cáo, câu sự nổi tiếng…, thời gian qua một số người đã đưa những thông tin thất thiệt, dàn dựng, xuyên tạc lên không gian mạng. Với hạ tầng công nghệ ngày càng hiện đại, tốc độ truy cập nhanh, số lượng người truy cập lớn nên chỉ trong ít phút, những tin “đểu” này đã lây lan và gây ra những hiệu ứng tiêu cực cho xã hội.

Công dân có thể làm những điều trên không gian mạng mà pháp luật không cấm. Luật An ninh mạng 2018 có hiệu lực vào đầu năm tới cũng không ngăn cản, xâm phạm quyền tự do ngôn luận của công dân, nhưng không phải vì thế mà người online có thể làm bất cứ điều gì.

Bài 2: “Thánh chém”… online

Tối 25-6, trên trang Facebook có tên Tín Dụng Nam Long livetream vụ án mạng kinh hoàng được phát hiện ở hồ sen ở Bắc Giang với 3 người chết. Thông tin giật gân trên lập tức thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng và gây hoang mang trong dư luận. Chỉ vài giờ sau, đại diện Công an tỉnh Bắc Giang khẳng định, trên địa bàn không có vụ án mạng nào có tính chất như thế, đồng thời sẽ tiến hành điều tra, xử lý người đăng thông tin hoang báo. Hiện tại, cơ quan điều tra đang tích cực xử lý vụ việc.

Cũng từ cộng đồng mạng, nhiều người sau khi xem clip trên đã chỉ ra sự phi logic trong câu chuyện và nhận định đây là clip dàn dựng. Thực hư câu chuyện sẽ được cơ quan chức năng làm rõ, nhưng cái “được” của trang Tín Dụng Nam Long là đã PR thành công cho mình. Ngay cái tên của trang facebook này đã thấy rõ mục đích hoạt động của chủ nhân nên nghi ngờ đây là chiêu quảng cáo cũng là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, cái giá phải trả khi đăng tin hoang báo sau khi được điều tra làm rõ cũng không hề nhỏ.

Cao Thái Dương - người đăng tin thất thiệt về một vụ án mạng trên Facebook.

Cao Thái Dương - người đăng tin thất thiệt về một vụ án mạng trên Facebook.

Cao Thái Dương, sinh năm 1993, trú tại thành phố Việt Trì, Phú Thọ hồi tháng 7-2017 đã bịa ra một vụ án mạng với cái tít giật gân “Lại thêm một vụ án mạng chém cụt đầu tại Việt Trì - Phú Thọ do nợ tiền mua điện thoại” lên trang Faebook cá nhân.

Chỉ trong 1 giờ, đã có 20 lượt chia sẻ câu chuyện này của Dương và những phản hồi comment thì nhiều vô kể. Sự quan tâm, lo sợ của nhiều người vì vụ án mà Dương đăng tải quá dã man đến độ thanh niên này còn “tỉnh ngộ” nhận ra mức độ nghiêm trọng của việc mình bịa đặt nên gỡ tút xuống.

Tuy nhiên, do đã có quá nhiều chia sẻ nên câu chuyện này tiếp tục lây lan và hậu quả là Công an thành phố Việt Trì đã triệu tập Dương và xử phạt hành chính anh này vì hành vi đưa thông tin bịa đặt. Bị xử phạt vì chiêu trò câu like rẻ tiền, Dương còn phải ăn đủ “gạch đá” của cộng đồng mạng khi sự thật bị phơi bày.

Không chỉ dừng lại ở những vụ việc báo tin giả như trên, facebooker Phạm Thị Mùi, trú tại Hà Nội ngày 20-7-2017 còn xào xáo tin vịt rồi đăng tải câu chuyện về máy bay rơi ở sân bay Nội Bài. Thông tin… bom tấn này lập tức tạo ra hiệu ứng bất an trong cộng đồng. Ngay lập tức, cơ quan quản lý sân bay Nội Bài, cơ quan An ninh hàng không và cơ quan Công an vào cuộc và xác định đây là thông tin giả.

Bản thân facebooker 9X ngay sau khi đăng tải được 5 phút cũng phát hiện ra mức độ nghiêm trọng của vấn đề nên đã gỡ bỏ. Tuy nhiên, hậu quả của việc chỉ xuất hiện rất nhanh trên mạng xã hội của thông tin động giời này thì vô cùng nặng nề. Cô gái này bị cơ quan Công an triệu tập và xử lý theo quy định của pháp luật. Hẳn là sau “sự cố” nhớ đời này, cô gái trẻ sẽ không còn những hành động “đùa với lửa” như thế này nữa.

Không gian mạng là nơi con người thực hiện các hành vi xã hội nhưng không phải thế mà cứ online là “chém gió thả ga”.

Nghị định 174/2013/NĐ-CP quy định, hành vi cung cấp nội dung thông tin sai sự thật, vu khống, xuyên tạc, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức và danh dự, nhân phẩm của cá nhân trên trang thông tin điện tử, trang thông tin điện tử tổng hợp, bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng. Luật Hình sự hiện hành cũng có quy định, trường hợp đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, người tung tin đồn thất thiệt có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 122) với mức  phạt tù từ 3 tháng đến 7 năm về tội vu khống.

Những vụ việc đưa tin thất thiệt nêu ở trên, cơ quan chức năng đã vận dụng các quy định hiện hành để xử lý các facebooker. Đồng thời, các cơ quan báo chí cũng liên tục cập nhật thông tin liên quan đến các vụ việc để cảnh báo, tuyên truyền để người sử dụng mạng xã hội hiểu đâu là giới hạn của “phát ngôn” trên trang cá nhân của mình.

Thông tin giả về tai nạn máy bay đăng tải trên Facebook gây bất bình trong dư luận.

Thông tin giả về tai nạn máy bay đăng tải trên Facebook gây bất bình trong dư luận.

Trao đổi với một chuyên gia về an ninh mạng, chúng tôi được biết hiện nay có một số người dùng mạng xã hội do chủ quan, do nhận thức hạn chế còn đưa ra những thông tin gây nguy hại hơn rất nhiều có liên quan đến an ninh quốc gia.

Liên quan đến vấn đề này, Luật An ninh mạng 2018 quy định: “Yêu cầu xóa bỏ, truy cập xóa bỏ thông tin trái pháp luật hoặc thông tin sai sự thật trên không gian mạng xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức cá nhân”. Như vậy, khi luật này có hiệu lực thi hành sẽ là củng cố thêm cơ sở pháp lý để xử lý đối với hành vi đưa thông tin sai sự thật lên không gian mạng.

Tìm hiểu, chúng tôi được biết, Luật An ninh mạng không ngăn cản, xâm phạm quyền tự do ngôn luận trên không gian mạng. Các hoạt động liên lạc, trao đổi, đăng tải, chia sẻ thông tin, mua bán kinh doanh, thương mại vẫn diễn ra bình thường trên không gian mạng, không hề bị ngăn cản, cấm đoán miễn là những hoạt động đó không vi phạm pháp luật. Điều này cho thấy, có ý kiến cho rằng khi Luật An ninh mạng ra đời, người ta không còn được sử dụng Facebook, Google, kinh doanh online là không đúng. Luật này đã đưa ra cho người tham gia không gian mạng điểm dừng để tránh rơi vào cảnh “vô phúc đáo tụng đình”.

 Khi Luật An ninh mạng đi vào đời sống, hẳn là những câu chuyện đưa tin sai sự thật như trên sẽ được hạn chế. Khi đó, cộng đồng mạng sẽ ít bị những thông tin thất thiệt dẫn dắt, xã hội bớt đi sự nhiễu loạn và truyền thông trên không gian mạng nhờ đó sẽ sạch sẽ, có hiệu ứng tốt.

Tuy nhiên, trước khi Luật An ninh mạng ra đời và có hiệu lực, ghi nhận của chúng tôi trên không gian mạng còn có cả tình trạng bôi nhọ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, kích động bạo lực… và hậu quả mà nó gây ra rất nặng nề. Ở bài viết sau, chúng tôi sẽ có phản ánh chân thực về vấn đề này.

* 6 hành vi bị cấm trên không gian mạng

1. Các hành vi chống phá Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam như thông tin kích động, biểu tình trái pháp luật, kích động gây rối an ninh, trật tự…

2. Các hành vi xuyên tác lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoạt khối đại đoàn kết dân tộc, xúc phạm tôn giáo, phân biệt đối xử về giới, phân biệt chủng tộc.

3. Các hành vi phát tán thông tin gây hại cho tổ chức, cá nhân, gồm: Thông tin sai sự thật gây hoang mang trong nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội, gây khó khăn cho hoạt đông của cơ quan nhà nước hoặc người thi thành công vụ, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác.

4. Các hành vi xâm phạm trật tự an toàn xã hội như sử dụng không gian mạng để hoạt động mại dâm, tệ nạn xã hội, mua bán người; đăng tải thông tin dâm ô, đồi trụy, tội ác; phá hoại thuần phong, mỹ tục của dân tộc, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng, xúi giục, lôi kéo, kích động người khác phạm tội.

5. các hành vi tấn công mạng, gián điệp mạng, khủng bố mạng.

6. Các hành vi lợi dụng quy định này của lực lương chuyên trách để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

(Theo Luật An ninh mạng 2018)

* Mức xử phạt đối hành vi đưa tin thất thiệt trên không gian mạng

Nghị định 174/2013/NĐ-CP quy định, hành vi cung cấp nội dung thông tin sai sự thật, vu khống, xuyên tạc, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức và danh dự, nhân phẩm của cá nhân trên trang thông tin điện tử, trang thông tin điện tử tổng hợp, bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng; Luật Hình sự hiện hành cũng có quy định, trường hợpđủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, người tung tin đồn thất thiệt có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 122) với mức  phạt tù từ 3 tháng đến 7 năm về tội vu khống.

Cao Hồng (còn nữa)

Các tin khác

Sức mạnh của nhân dân- từ Điện Biên Phủ đến khát vọng vươn mình của dân tộc

Sức mạnh của nhân dân- từ Điện Biên Phủ đến khát vọng vươn mình của dân tộc

72 năm sau chiến thắng Điện Biên Phủ, lịch sử không chỉ nhắc nhớ về một chiến công quân sự “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, mà còn gợi mở một chân lý có giá trị xuyên thời đại: sức mạnh quyết định vận mệnh của dân tộc Việt Nam chưa bao giờ chỉ nằm ở vũ khí hay tiềm lực vật chất, mà nằm ở lòng dân, ở khối đại đoàn kết toàn dân tộc và ở ý chí độc lập, tự cường được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử.

Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, nhanh hơn, "xanh" hơn và bền vững hơn

Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, nhanh hơn, "xanh" hơn và bền vững hơn

Kinh tế Việt Nam được đánh giá là điểm sáng hiếm hoi trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và tăng trưởng toàn cầu chậm lại. Kinh tế Việt Nam sau hơn nửa thế kỷ đất nước thống nhất đã đạt những thành tựu vượt bậc, mang lại nhiều lợi ích cho người dân thụ hưởng, cũng như khẳng định vị thế, tầm vóc đất nước trên trường quốc tế.

Bước chuyển mạnh của Quốc hội đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước

Bước chuyển mạnh của Quốc hội đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, yêu cầu đổi mới tư duy lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của quốc gia ngày càng trở nên cấp thiết. Một trong những điểm nhấn nổi bật thời gian qua là việc Quốc hội từng bước chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế.

Giữ cho “trong ấm, ngoài êm”

Giữ cho “trong ấm, ngoài êm”

Thắng lợi của sự nghiệp kháng chiến chống xâm lược, thống nhất đất nước (1945-1975) là một trong những chiến công chói lọi nhất của dân tộc Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử ngàn năm dựng nước và giữ nước. Giành được những thành tựu, thắng lợi to lớn đó là sức mạnh của toàn dân tộc, trong đó lực lượng CAND có sự đóng góp xứng đáng.

Tiếp nối ngọn lửa ngày Đại thắng, vững bước tới tương lai rạng rỡ

Tiếp nối ngọn lửa ngày Đại thắng, vững bước tới tương lai rạng rỡ

Đại thắng ngày 30/4/1975 không chỉ khép lại cuộc chiến tranh trường kỳ, mà còn mở ra một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên độc lập, thống nhất và đi lên CNXH của dân tộc Việt Nam. Đó là dấu mốc lịch sử không thể thay thế, là điểm tựa tinh thần để cả dân tộc bước vào hành trình kiến thiết, dựng xây đất nước trong hòa bình. Nhưng lịch sử chưa bao giờ dừng lại.

Nghị quyết của Quốc hội giải quyết hàng nghìn dự án đất đai khó khăn, vướng mắc tồn đọng, kéo dài

Nghị quyết của Quốc hội giải quyết hàng nghìn dự án đất đai khó khăn, vướng mắc tồn đọng, kéo dài

Hiện có 4.489 dự án, đất đai gặp khó khăn, vướng mắc với tổng quy mô diện tích sử dụng đất hơn 198.428,1 ha và tổng giá trị mức đầu tư là 3,3 triệu tỷ đồng đã được các bộ, ngành, địa phương trong cả nước thống kê tính đến ngày 30/3/2025, nếu sớm được vận hành thì đây sẽ là nguồn lực rất lớn của nền kinh tế.

Nhiều nước trên thế giới đã thống nhất về giới hạn của bí mật nghề nghiệp

Nhiều nước trên thế giới đã thống nhất về giới hạn của bí mật nghề nghiệp

Bí mật nghề nghiệp của luật sư là một nguyên tắc cốt lõi của tư pháp hiện đại, nhưng không phải là giới hạn tuyệt đối. Khi tội phạm ngày càng được chuẩn bị tinh vi và có tổ chức, nhiều quốc gia đã thiết lập ranh giới rõ ràng: bảo vệ quyền bào chữa, nhưng không để nguyên tắc này bị lợi dụng để che chắn cho hành vi phạm tội. Đề xuất sửa đổi Bộ luật Hình sự của Việt Nam vì thế không nằm ngoài xu hướng chung đó.

Tăng cường trách nhiệm người bào chữa nhằm phòng ngừa tội phạm

Tăng cường trách nhiệm người bào chữa nhằm phòng ngừa tội phạm

Cơ quan soạn thảo đã đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định theo hướng thu hẹp phạm vi miễn trừ trách nhiệm hình sự đối với luật sư, người bào chữa nhằm cân bằng giữa đạo đức nghề nghiệp, nghĩa vụ bảo mật thông tin của luật sư với trách nhiệm bảo vệ an toàn xã hội và ngăn chặn tội phạm từ sớm, từ xa. 

Đảm nhiệm đồng thời hai chức danh – một bước đi tất yếu

Đảm nhiệm đồng thời hai chức danh – một bước đi tất yếu

Trong tiến trình hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, mọi điều chỉnh về tổ chức bộ máy đều nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả các cơ quan quyền lực nhà nước. Chỉ những thay đổi phản ánh đúng yêu cầu khách quan của việc tổ chức và vận hành quyền lực nhà nước mới có ý nghĩa bền vững.

Phát triển "kinh tế bạc" là mở ra một cách tiếp cận mới trong quản trị quốc gia

Phát triển "kinh tế bạc" là mở ra một cách tiếp cận mới trong quản trị quốc gia

Trong điều kiện Việt Nam hiện nay, phát triển "kinh tế bạc" càng trở nên cấp thiết. Việt Nam hiện nằm trong nhóm các quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh ở châu Á. Theo dự báo, đến khoảng năm 2036, nước ta sẽ chính thức bước vào giai đoạn “xã hội già”, khi tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên chiếm trên 20% dân số.

Kiện toàn tổ chức bộ máy và kỳ vọng chương mới rực rỡ của đất nước

Kiện toàn tổ chức bộ máy và kỳ vọng chương mới rực rỡ của đất nước

Kiện toàn tổ chức bộ máy hôm nay mới là bước khởi đầu. Hành động quyết liệt, hiệu quả vì mục tiêu vừa kể mới là thước đo cuối cùng. Một khi lời nói đi đôi với việc làm, khi cam kết được hiện thực hóa bằng kết quả, thì niềm tin chắc chắn sẽ được củng cố, động lực chắc chắn sẽ được nhân lên; và con đường phía trước - dù còn nhiều thách thức, vẫn sẽ rộng mở để đất nước vững bước tiến lên, kiến tạo và viết tiếp những trang sử vẻ vang trong hành trình phát triển.

Thống nhất vị trí người đứng đầu Đảng và Nhà nước tạo sự thông suốt trong tư duy lãnh đạo

Thống nhất vị trí người đứng đầu Đảng và Nhà nước tạo sự thông suốt trong tư duy lãnh đạo

Chiều 7/4, bên hành lang Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Quốc hội đoàn TP Hà Nội Bùi Hoài Sơn đã trao đổi với Báo Tin tức và Dân tộc về việc Quốc hội bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026 - 2031 và những kỳ vọng đối với việc nâng cao hiệu lực lãnh đạo, điều hành trong giai đoạn mới.

Kiên định “bốn nguyên tắc” góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững

Kiên định “bốn nguyên tắc” góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững

Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 2 khóa XIV diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đang ra sức thi đua thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV, hướng tới thực hiện thành công mục tiêu chiến lược gắn với hai cột mốc lịch sử 2030 và 2045. Tại phiên bế mạc hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng, mang tính định hướng chiến lược, nhấn mạnh thực hiện tăng trưởng hai con số để “không lỡ nhịp với thời đại”: “Chúng ta không chấp nhận tăng trưởng thấp. Phải kiên trì thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững, thực chất”.

Phải truy xuất được nguồn gốc của miếng thịt là yêu cầu cấp bách

Phải truy xuất được nguồn gốc của miếng thịt là yêu cầu cấp bách

Vụ việc 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi được tuồn ra thị trường, thậm chí vào các trường học đã gây bức xúc trong dư luận. Sự việc xảy ra cho thấy, đã có sự buông lỏng quản lý, “đứt gãy” trong cơ chế giám sát theo chuỗi, từ khâu kiểm dịch, kiểm soát giết mổ và giám sát lưu thông.

Kiên định “bốn nguyên tắc” – Chìa khóa hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”

Kiên định “bốn nguyên tắc” – Chìa khóa hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”

Khi “Bốn nguyên tắc” được triển khai đồng bộ trong giáo dục và đào tạo, các nhà trường sẽ góp phần hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao cho lực lượng CAND, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội và tạo môi trường ổn định cho phát triển kinh tế nhanh, bền vững, hướng tới mục tiêu tăng trưởng “hai con số” trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Kiểm soát quyền lực - “then chốt của then chốt” trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Kiểm soát quyền lực - “then chốt của then chốt” trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Lịch sử phát triển của mọi Nhà nước đều cho thấy: quyền lực nếu không được kiểm soát sẽ có xu hướng bị tha hóa, và một khi quyền lực đã bị tha hóa thì hậu quả không chỉ dừng lại ở tham nhũng, tiêu cực, mà còn làm xói mòn niềm tin của nhân dân, suy giảm hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia.

Bài 2: Xăng sinh học - Đột phá chiến lược trong chuyển đổi xanh

Bài 2: Xăng sinh học - Đột phá chiến lược trong chuyển đổi xanh

Thay vì kế hoạch sẽ triển khai xăng sinh học E10 (pha trộn 10% ethanol) vào tháng 6/2026, Chính phủ đã quyết định đẩy nhanh lộ trình triển khai xăng E10 ngay từ tháng 4/2026. Theo các chuyên gia, đây không chỉ là giải pháp tình thế trước những biến động của thị trường năng lượng thế giới, mà còn là một bước đột phá chiến lược trong chuyển đổi xanh. 

Giữ nghiêm kỷ cương để bảo vệ niềm tin và mở đường phát triển

Giữ nghiêm kỷ cương để bảo vệ niềm tin và mở đường phát triển

Công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực và đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, mà còn là điều kiện nền tảng để giữ vững ổn định, củng cố niềm tin xã hội và tạo lập môi trường lành mạnh cho phát triển đất nước.