Những cái bắt tay ý nghĩa trong chuyến công du Trung Đông của Thủ tướng Nhật Bản

Chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio đến 3 "ông lớn xuất khẩu năng lượng" tại Trung Đông được đánh giá là "đôi bên cùng có lợi", giúp Tokyo bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định và cũng là cơ hội để Arab Saudi, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) và Qatar thúc đẩy mục tiêu đa dạng hóa nền kinh tế, giảm phụ thuộc vào nguồn thu từ dầu mỏ.

Đây là chuyến công du Trung Ðông đầu tiên của Thủ tướng Kishida Fumio kể từ khi lên nắm quyền vào tháng 10/2021, với các điểm đến đều là những nước đối tác hàng đầu của Nhật Bản trong khu vực. Bối cảnh quốc tế hiện nay tạo ra nhiều yếu tố bất ổn đối với thị trường năng lượng toàn cầu, đặc biệt là cuộc xung đột tại Ukraine, vì vậy, việc duy trì nguồn cung ổn định càng trở nên cấp thiết đối với Nhật Bản. Bởi lẽ đó, một trong những mục tiêu quan trọng trong chuyến công du của Thủ tướng Kishida Fumio là đạt được những cam kết bảo đảm nguồn cung năng lượng, bằng việc thắt chặt sợi dây gắn kết với 3 ông lớn dầu mỏ Trung Ðông.

Những cái bắt tay ý nghĩa trong chuyến công du Trung Đông của Thủ tướng Nhật Bản -0
Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio (trái) và Tổng thống UAE Sheikh Mohammed bin Zayed al Nahyan tại cuộc gặp ở thủ đô Abu Dhabi ngày 17/7. Ảnh: Reuters

Theo Arab News, cả 3 nước Arab Saudi, UAE và Qatar chiếm đến hơn 80% lượng dầu thô nhập khẩu của Nhật Bản. Số liệu đầu năm nay cho thấy Arab Saudi là nhà cung cấp 40,68% dầu thô của Nhật Bản. "Tầm nhìn Arab Saudi -Nhật Bản năm 2030", được lãnh đạo hai nước đưa ra năm 2016, huy động sự tham gia của hơn 60 bộ và cơ quan chính phủ của hai bên, với hơn 100 dự án.

Thêm nữa, UAE là đối tác thương mại lớn thứ 7 và một trong những nhà cung cấp dầu mỏ chủ chốt của Nhật Bản trong khoảng 50 năm qua. Kim ngạch thương mại song phương đạt hơn 54,4 tỷ USD trong năm 2022, tăng 57,5% so với năm 2021. Trong khi đó, Qatar mặc dù không phải nhà cung cấp dầu thô hàng đầu của Tokyo nhưng phần lớn khí thiên nhiên hóa lỏng của Nhật Bản nhập khẩu từ quốc gia Trung Ðông này.

Các chuyên gia nhận định, trong khuôn khổ chuyến công du Trung Ðông, người đứng đầu Chính phủ Nhật Bản đã đạt được "những cái bắt tay cùng có lợi". Trong các chặng dừng chân ở Arab Saudi và UAE, hai quốc gia cung cấp khoảng 75% dầu thô nhập khẩu của Tokyo, Thủ tướng Kishida Fumio nhận được lời khẳng định sẽ tiếp tục bảo đảm nguồn cung.

Tại điểm đến cuối cùng là Qatar, hai bên cũng thảo luận về việc Qatar cung cấp khí thiên nhiên hóa lỏng cho Nhật Bản. Thủ tướng Nhật Bản khẳng định chuyến thăm của ông đã "đạt được mục tiêu chính", nhấn mạnh 3 nước Arab Saudi, UAE và Qatar là "đối tác vùng Vịnh quan trọng của Nhật Bản". Ông Kishida bày tỏ "lòng biết ơn sâu sắc tới lãnh đạo, các quan chức và người dân của 3 nước vì đã mang đến cơ hội quý giá này".

Trong khi năng lượng là ưu tiên hàng đầu của Nhật Bản thì đối với các nước Trung Ðông, giảm phụ thuộc vào nguồn thu từ dầu mỏ và đa dạng hóa nền kinh tế lại là yêu cầu cấp bách. Trên thực thế, nhiều quốc gia Trung Ðông từ lâu đã phụ thuộc không nhỏ vào xuất khẩu dầu mỏ và đây là nguồn thu chính của họ. Tuy nhiên, sự biến động khó lường của giá mặt hàng được gọi là "vàng đen" này đã gia tăng áp lực ngân sách lên các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ trong khu vực. Ðể vượt qua thách thức này, các nước trong khu vực, trong đó có Arab Saudi, UAE và Qatar đang nỗ lực đa dạng hóa nền kinh tế, giảm phụ thuộc vào dầu mỏ và tạo thêm nhiều việc làm trong những lĩnh vực kinh tế phi năng lượng.

Trong bối cảnh đó, phái đoàn kinh tế, gồm 40 công ty và tổ chức Nhật Bản, đã tháp tùng Thủ tướng Kishida trong chuyến công du tới Arab Saudi, UAE và Qatar. Phái đoàn không chỉ bao gồm các công ty thương mại tổng hợp, các công ty năng lượng lớn và công ty tài chính, mà còn cả các công ty khởi nghiệp. Sau chuyến thăm này, hàng chục thỏa thuận hợp tác đã được ký kết, bao trùm nhiều lĩnh vực từ y tế, du lịch, giáo dục đến công nghiệp, nông nghiệp, công nghệ tiên tiến, trí tuệ nhân tạo, giao thông vận tải, kinh tế tuần hoàn. Tại Arab Saudi, Thủ tướng Nhật Bản khẳng định, hai nước đang chuyển từ mối quan hệ mua bán dầu mỏ đơn thuần sang mối quan hệ đối tác toàn cầu mới cho kỷ nguyên phi carbon. Cũng nhân dịp này, Nhật Bản và Qatar nhất trí nâng cấp quan hệ song phương lên Ðối tác chiến lược.

Bên cạnh đó, lời cam kết của Nhật Bản về việc hỗ trợ các nước giảm phát thải carbon cũng là kết quả tích cực mà ba nước UAE, Arab Saudi và Qatar thu được từ chuyến thăm của nhà lãnh đạo Nhật Bản. Theo đó, Thủ tướng Kishida Fumio bày tỏ mong muốn đóng góp vào quá trình chuyển đổi sang năng lượng bền vững và thân thiện với môi trường của Trung Ðông. Tokyo sẽ tăng cường hợp tác với các nước sản xuất năng lượng xanh, cũng như ứng dụng công nghệ khử carbon tiên tiến. Giới chuyên gia nhận định, trong bối cảnh UAE và Arab Saudi nỗ lực thực hiện mục tiêu phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính bằng 0 lần lượt vào năm 2050 và 2060, sự hỗ trợ từ Tokyo được đánh giá là có ý nghĩa rất quan trọng.

Ông Kishida lưu ý rằng việc giải quyết các vấn đề của ngành năng lượng là cốt lõi trong mối quan hệ của Nhật Bản với Trung Đông. Thủ tướng Nhật Bản lưu ý rằng 3 quốc gia vùng Vịnh có "ý chí mạnh mẽ để thoát khỏi mô hình kinh tế hiện tại, khi hơn một nửa thu nhập quốc dân của các nước này phụ thuộc vào xuất khẩu dầu khí, để hướng tới nguồn năng lượng phi cacbon và đa dạng hóa các lĩnh vực kinh tế". Tại các cuộc gặp các nhà lãnh đạo của Arab Saudi và UAE, ông Kishida đã đề xuất sáng kiến "hành trình xanh toàn cầu", được thiết kế để biến Trung Đông thành cơ sở cung cấp năng lượng sạch như hydro và amoniac. Đề xuất này đã nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ các nhà lãnh đạo Arab Saudi và UAE.

Chuyến công du Trung Ðông lần này của Thủ tướng Kishida Fumio giúp Nhật Bản giảm được mối lo về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng, đồng thời là cơ hội để các nước Trung Ðông thúc đẩy đa dạng hóa nền kinh tế và chuyển đổi xanh. Với thành công nêu trên, chuyến đi đã mang lại cái bắt tay cùng có lợi giữa Nhật Bản với UAE, Arab Saudi và Qatar.

Tiến Dũng

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.