Những áng văn Han Kang

"Nhà văn người Hàn Quốc đầu tiên giành giải Nobel Văn học", "nữ nhà văn thứ 18 trong số 117 giải thưởng được trao kể từ năm 1901"… là những mỹ từ  nói về Han Kang, người gia nhập hàng ngũ những nhà văn đoạt giải Nobel vào tháng 10/2024. Sự kiện này không chỉ đánh dấu một cột mốc quan trọng trong sự nghiệp của bà mà còn là một bước ngoặt lớn đối với nền văn học Hàn Quốc và châu Á nói chung.

Với ngòi bút sắc bén cùng những tác phẩm đầy ám ảnh, những áng văn đậm chất thơ nhưng cũng rất kịch liệt, Han Kang đã mang đến cho độc giả cái nhìn sâu sắc về xã hội Hàn Quốc, những chấn thương lịch sử cũng như bản chất và sự mong manh của con người.

untitled-1.jpg -2
Nhà văn Hàn Quốc Han Kang giành giải Nobel Văn học 2024.

Còn như nhận xét của Viện Hàm lâm Thụy Điển thì: "Những áng văn xuôi mãnh liệt, đậm chất thơ, đề cập trực diện những vết thương lịch sử và phơi bày sự mong manh của kiếp người".

Han Kang sinh ngày 27/11/1970 tại Gwangju, một thành phố ở miền Nam Hàn Quốc, trong một gia đình có truyền thống văn chương. Cha của Han Kang, ông Han Seung-won, là một nhà văn nổi tiếng và là người đã truyền cảm hứng văn chương cho cô con gái nhỏ. Môi trường gia đình đậm chất văn học đã đặt nền móng cho sự nghiệp sau này của Han Kang.

Ngày 18/5/1980, đám đông sinh viên và người dân tại thành phố Gwangju đã đổ ra đường phản đối chính quyền quân sự của Tổng thống Chun Doo-hwan. Phong trào này sau đó đã bị đàn áp dã man với cái chết của ít nhất 165 người. Gia đình Han Kang chỉ mới chuyển đến Seoul vài tháng trước khi xảy ra cuộc nổi dậy Gwangju, và sự kiện này đã để lại dấu ấn sâu đậm trong tâm hồn và trở thành một chủ đề trung tâm trong các sáng tác của bà về sau.

Han Kang tốt nghiệp ngành Ngôn ngữ và Văn học Hàn Quốc tại Đại học Yonsei năm 1993. Điều thú vị là bà bắt đầu sự nghiệp văn chương với tư cách là một nhà thơ, xuất bản những bài thơ đầu tiên trên tạp chí Văn học và Xã hội số mùa Đông. Năng khiếu thơ ca này sau đó đã góp phần tạo nên phong cách văn xuôi đặc trưng của Han - một lối viết giàu hình ảnh và đầy tính thơ.

Thành công đầu tiên của Han Kang là vào năm 1994 khi truyện ngắn "Mỏ neo đỏ" (Red Anchor) giành giải "Tác giả trẻ" của báo Seoul Shinmun, đặt những viên gạch đầu tiên trên hành trình sáng tác ấn tượng của bà.

Năm 1995 đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi Han cho ra mắt tập truyện ngắn đầu tay "Yeosu", đánh dấu sự chuyển hướng sang lĩnh vực văn xuôi. Tập truyện này đã gây được tiếng vang trong giới văn học Hàn Quốc, báo hiệu sự xuất hiện của một tài năng mới đầy triển vọng. Tuy nhiên, phải đến năm 2007, với sự ra đời của tiểu thuyết "Người ăn chay" (The Vegetarian), Han Kang mới thực sự bước ra ánh sáng quốc tế. Cuốn sách này đã giành giải Man Booker năm 2016, đưa tên tuổi của Han Kang vang danh toàn cầu.

Những tác phẩm nổi bật của Han Kang có thể kể đến như tiểu thuyết "Chú hươu đen" (Black Deer), "Tay người thì lạnh" (Your Cold Hands), "Lớp học tiếng Hy Lạp" (Greek Lessons), "Cậu thiếu niên ấy đến" (Human Acts), "Trắng" (The White Book), "Không từ biệt" (We Do Not Part); tuyển tập truyện ngắn "Tình yêu ở Yeosu" (Love of Yeosu); "Trái ngọt đời nàng" (Fruits of My Woman); tập thơ "Cất buổi tối vào ngăn kéo" (I Put The Evening in the Drawer); và "Những bài hát thì thầm" (Quietly Sung Songs).

Nữ văn sĩ Hàn Quốc này từng nhận nhiều giải thưởng văn học quan trọng như giải Văn học Daesan, giải Nghệ sĩ trẻ ngày nay, giải Văn học Yi Sang, Văn học Manhae, Văn học Malaparte (Italy), Văn học Kim Yu Jung, Văn học San Clemente (Tây Ban Nha), giải Médicis trong hạng mục Văn học nước ngoài (Pháp). Hai tiểu thuyết "Người ăn chay" (2009) và "Vết sẹo" (Scars) (2011) đã được chuyển thể thành phim.

Những áng văn giàu chất thơ

"Người ăn chay" là tác phẩm đưa tên tuổi Han Kang vang danh quốc tế. Cuốn tiểu thuyết kể về Yeong-hye, một người phụ nữ quyết định trở thành người ăn chay sau một giấc mơ đầy ám ảnh. Quyết định này dẫn đến một chuỗi sự kiện bi kịch, phơi bày những mâu thuẫn và bạo lực tiềm ẩn trong xã hội Hàn Quốc.

các tác phẩm của han kang (kyodo-ttxvn).jpg -1
Các tác phẩm của Han Kang.

Một đoạn trích tiêu biểu từ tác phẩm: "Trước khi tôi gặp vợ tôi, tôi chưa bao giờ tin rằng cơ thể con người có thể bị biến đổi một cách hoàn toàn chỉ bởi ý chí của một người. Mặc dù, tất nhiên, tôi biết rằng thông qua những nỗ lực kiên trì, người ta có thể thay đổi cơ thể của mình đến một mức độ nào đó - giảm cân, tăng cơ bắp, thậm chí thay đổi màu da. Nhưng sự biến đổi của vợ tôi là một điều gì đó hoàn toàn khác".

Han Kang đã sử dụng góc nhìn của một nhân vật để phản ánh những thay đổi sâu sắc và đột ngột trong cuộc sống, nhấn mạnh một cách tinh tế sự phản kháng của cá nhân đối với những kỳ vọng và áp lực của xã hội.

Cuốn "Cậu thiếu niên ấy đến" (Human Acts, 2014) đào sâu vào cuộc nổi dậy Gwangju năm 1980. Cuốn sách kể về số phận của nhiều nhân vật liên quan đến sự kiện đẫm máu này, phản ánh những vết thương lịch sử vẫn còn âm ỉ trong xã hội Hàn Quốc đương đại. Tác phẩm như một bản ca bi tráng với những ấn tượng mãnh liệt trong lòng độc giả.

"Sau khi em chết, anh không thể tổ chức đám tang, vì vậy cuộc đời anh đã trở thành một đám tang.

Sau khi em bị bọc trong tấm bạt và chở đi bằng xe rác.

 Sau khi những tia nước lấp lánh phun ra một cách không thể tha thứ từ đài phun nước.

Khắp nơi ánh sáng của các ngôi đền đang cháy.

Trong những bông hoa nở vào mùa xuân, trong những bông tuyết.

Trong những buổi tối kết thúc mỗi ngày.

Những tia lửa từ những ngọn nến, cháy trong những chai rỗng".

Han Kang đã sử dụng ngôn ngữ đầy thi vị để miêu tả nỗi đau và mất mát, tạo nên những hình ảnh mạnh mẽ, gợi lên cảm xúc sâu sắc trong lòng độc giả. Sự kết hợp giữa cái đẹp và nỗi đau trong đoạn văn này là một đặc trưng trong phong cách viết của Han.

Tác phẩm mới nhất của Han Kang "Không từ biệt" (We do not part, 2021) tiếp tục chủ đề bạo lực và chấn thương lịch sử, lần này tập trung vào vụ thảm sát đảo Jeju năm 1948. Han mô tả cuốn sách này là "một tiểu thuyết về tình yêu tột cùng", tìm kiếm sự nhân văn và hy vọng ngay cả trong những hoàn cảnh đen tối nhất.

Dòng chảy cảm hứng

Các tác phẩm của Han thường xoay quanh những chủ đề gai góc và đau thương song được tiếp cận bằng sự nhạy cảm và tôn trọng. Han Kang không ngần ngại đào sâu vào những vết thương lịch sử, qua đó khuyến khích độc giả đối diện với quá khứ, dù đau thương hay khó khăn, như một cách để hiểu rõ hơn về hiện tại và hướng tới tương lai. Một đặc điểm nổi bật trong phong cách viết của Han Kang là sự giao thoa giữa cái đẹp trữ tình và sự tàn nhẫn của cuộc sống. Bà thường xuyên đặt những nhân vật của mình vào những tình huống cực đoan, buộc họ phải đối mặt với những khía cạnh đen tối nhất của bản thân và xã hội.

Tuy nhiên, ngay cả trong những khoảnh khắc tăm tối nhất, văn chương của Han vẫn luôn tìm kiếm những tia sáng của nhân tính và hy vọng. Có thể nói dù các tác phẩm của bà thường xoay quanh những chủ đề u ám, Han Kang vẫn tìm thấy cái đẹp trong những khoảnh khắc nhỏ bé và đơn giản, nhấn mạnh tới những giá trị nhân văn về ánh sáng và hy vọng trong hoàn cảnh khó khăn, và rằng cái đẹp có thể xuất hiện từ những trải nghiệm đau thương.

bản dịch tiếng việt một số tác phẩm của han kang (kim nhã).jpeg -0
Bản dịch tiếng Việt một số tác phẩm của Han Kang.

Văn chương của Han Kang giúp độc giả xem xét những câu hỏi sâu sắc về bản sắc cá nhân và sự tồn tại. Bà thể hiện sự mâu thuẫn giữa con người và xã hội, giữa mong muốn cá nhân và áp lực từ cộng đồng. Điều này khuyến khích người đọc có thể tự vấn về chính mình, tìm kiếm ý nghĩa trong cuộc sống và chấp nhận những khía cạnh phức tạp của bản thân.

Nét đặc trưng trong phong cách viết của Han Kang là cách bà sử dụng cấu trúc phi tuyến tính và góc nhìn đa chiều trong các tác phẩm. Bà thường xuyên chuyển đổi giữa các nhân vật, thời gian và không gian, tạo nên một bức tranh đa diện về các sự kiện và cảm xúc. Điều này không chỉ làm tăng tính phức tạp của câu chuyện mà còn cho phép độc giả nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau.

Phong cách của Han Kang nổi bật với nét rất riêng, kết hợp giữa sự tinh tế của thơ ca và sức mạnh của văn xuôi, vận dụng sự tinh tế vừa mạnh mẽ của các thể loại ngôn từ tạo nên những câu chuyện lay động lòng người. Viện Hàn lâm Thụy Điển cho biết lý do chọn Han Kang cho giải Nobel Văn học là vì nhà văn này chọn đối mặt với những vết thương trong lịch sử và những quy tắc vô hình trong mọi tác phẩm của mình, phơi bày sự yếu đuối của đời sống con người. Bà có sự thấu hiểu độc đáo về mối liên hệ giữa thể xác và tâm hồn, giữa sự sống và cái chết, thậm chí có thể coi là một cây bút nổi bật trong việc đổi mới văn xuôi hiện đại với phong cách vừa thi vị, vừa mang tính thử nghiệm cao.

Han Kang thể hiện sự tự do trong cách sử dụng ngôn ngữ và cấu trúc tác phẩm. Bà không ngần ngại thử nghiệm với các hình thức khác nhau, từ tiểu thuyết đến thơ, điều này khuyến khích độc giả khám phá và trân trọng tính đa dạng trong văn chương. Sự sáng tạo này cũng nhấn mạnh rằng văn học có thể là một công cụ mạnh mẽ để bày tỏ suy nghĩ và cảm xúc, giúp độc giả tìm thấy tiếng nói riêng của mình.

Những thông điệp sâu sắc trong văn chương của Han Kang không chỉ khơi gợi những đối thoại về lịch sử và nhân tính mà còn khuyến khích mỗi người đọc suy ngẫm về vị trí của bản thân trong thế giới này. 

Dương Anh

Các tin khác

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Lần đầu trở về Việt Nam sau gần 20 năm định cư ở Pháp, kiến trúc sư (KTS) Hồ Thiệu Trị đã tạo ra tiếng vang với công trình trùng tu Nhà hát lớn Hà Nội (1995-1997). Trong khoảng 3 thập niên vừa qua, ông và cộng sự đã có nhiều công trình với phong cách kiến trúc đặc trưng, giàu tính thẩm mỹ trên mảnh đất hình chữ S.

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Cũng phải vài lần hẹn, tôi mới gặp được Trung tướng, nhà văn Hữu Ước. Đã hơn 10 năm rời vị trí Tổng Biên tập Báo Công an nhân dân, An ninh thế giới, Văn nghệ công an, nhưng giờ đây, ông vẫn luôn bận rộn với công việc của Chủ tịch Chi hội Nhà văn Công an và sáng tác văn chương, hội họa.

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

Trong gần 4 thập niên, Việt Nam không chỉ là bối cảnh sáng tác, mà dần trở thành một phần đời sống tinh thần của nhiếp ảnh gia Jean-Charles Sarrazin. Cuốn sách ảnh "Hà Nội 1987", ra mắt cuối năm 2025, đã khơi lại dòng ký ức, đưa người đọc trở về những ngày đầu ông gắn bó với mảnh đất này.

Ở lại với A Lưới

Ở lại với A Lưới

Miền rừng A Lưới không phải là nơi người ta đến để tìm những điều vĩ đại. Nó lặng lẽ, kín kẽ, giữ người bằng những điều rất nhỏ. Những con đường đất còn ẩm sau mưa, bóng tối xuống sớm hơn giờ quen thuộc, hay ánh mắt trẻ con nhìn người lớn không dè chừng.

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Viết về tội ác không chỉ là tái hiện hành vi phạm pháp, mà là đối diện với những vùng xám của quyền lực, trí tuệ và nhân tâm. Trong cuộc đối thoại thẳng thắn này, nhà văn - Trung tá Vũ Liêm nhìn lại tiểu thuyết “Tội ác sau khe cửa” như một thử nghiệm nhiều tham vọng, đó là truy nguyên động cơ phạm tội, đặt người sáng tạo trước giới hạn đạo đức của chính mình, và phơi bày những ranh giới mong manh giữa tưởng tượng nghệ thuật, nghiệp vụ điều tra và đời sống thật.

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Nhớ về quãng thời gian “tòng phu” ra Côn Đảo, bà Tư rổn rảng: Năm 1981 cô ra đây theo ổng thì có một đứa con trai rồi, tên là Thọ, sinh năm 1977; hiện nay là bác sĩ bệnh viện đặc khu Côn Đảo. Năm 1982, sinh con trai thứ hai là Nghiệp, năm 1983 thì sinh một cô con gái. Đến giờ các con cũng lập gia đình, sinh sống gần đây. Cô chú có 6 đứa cháu nội ngoại. Vậy là nhà cô đến giờ có ba đời ở Côn Đảo rồi đó.

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

"Cỏ xanh đời thép"của Tống Phước Bảo, viết về nữ điệp báo Nguyễn Thị Thảo - Sáu Thảo, là cuốn sách cố gắng trả lại hơi ấm của người, cho một thân phận đã đi qua chiến tranh như một ngọn cỏ mọc trên vùng đất nhiều lần cháy rụi. Từ giọt nước mắt của biên tập viên đầu tiên đọc bản thảo, cho đến những đêm tác giả bật băng ghi âm, ngồi một mình với lời kể của cô Sáu, cuốn sách được sinh ra trong thứ thinh lặng rất dài, rất sâu.

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Từng là ông trùm hip-hop, tài sản tỷ đô, tiệc tùng cùng sao hạng A, và rồi một ngày, tất cả sụp đổ, không phải vì một bản nhạc dở, mà vì những bí mật đen tối giấu kín suốt 4 thập kỷ. Đó là Sean "Diddy" Combs, người từng được ca tụng như "biểu tượng sống của giấc mơ Mỹ", nay đang là phạm nhân số 45388-509 ở nhà tù liên bang Fort Dix, New Jersey (Mỹ). Diddy đã tự hủy bằng những bí mật mà chính anh ta tạo ra. Đó không chỉ là việc một cá nhân sa ngã, mà là lời cảnh tỉnh cho cả Hollywood, nơi công lý thường chỉ lên tiếng sau khi nhạc đã tắt.

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Có những câu chuyện mà nếu chỉ đọc lướt, người ta dễ tưởng đó là kịch bản của một bộ phim tội phạm xuyên biên giới: một nhà báo trẻ rời quê hương với khát vọng đổi đời, rồi trượt dài vào những căn nhà trồng cần sa trên đất Úc và kết thúc bằng bản án lặng lẽ sau song sắt. Nhưng ở Tô Giang, bóng tối không phải dấu chấm hết.

Nhà khoa học nặng lòng với quê hương

Nhà khoa học nặng lòng với quê hương

Ở tuổi gần 90, GS Trần Thanh Vân vẫn minh mẫn và mang nhiều tâm huyết với sự nghiệp khoa học của nước nhà. Hơn 30 năm trước, dù có một sự nghiệp đồ sộ và danh tiếng trong giới nghiên cứu khoa học thế giới, GS Trần Thanh Vân cùng vợ vẫn chọn quay về Việt Nam khi đó còn rất nhiều khó khăn để cống hiến.

Tái sinh kỳ diệu nhờ phục hồi chức năng

Tái sinh kỳ diệu nhờ phục hồi chức năng

Có nhiều trường hợp vì di chứng của tai nạn thương tích, đột quỵ, bệnh mãn tính… khiến cuộc đời họ những tưởng sẽ phải gắn chặt với xe lăn, giường bệnh, chịu cảnh tàn phế. Nhưng điều trị phục hồi chức năng (PHCN) đã giúp họ có được sự tái sinh kỳ diệu.

Ai là nguyên mẫu nhân vật trong bài hát “Hành quân xa”

Ai là nguyên mẫu nhân vật trong bài hát “Hành quân xa”

Hành quân xa dẫu qua nhiều gian khổ/ Vai vác nặng ta đã đổ mồ hôi/ Mắt ta sáng, chí căm thù, bảo vệ đồng quê ta tiến bước/ Đời chúng ta, đâu có giặc là ta cứ đi”… Ca từ giản dị, ngắn gọn, nhịp điệu tựa như bước chân đầy khí thế xung trận trong bài hát “Hành quân xa” do nhạc sĩ Đỗ Nhuận sáng tác năm 1953 đã trở thành hành khúc của người lính trong những năm kháng chiến chống Pháp.

Chuyện nghề của một xạ thủ bắn tỉa quốc tế

Chuyện nghề của một xạ thủ bắn tỉa quốc tế

Tham gia Đội tuyển Bộ Công an tại cuộc thi bắn tỉa quốc tế “Phong Nhẫn 2025”, Trung đoàn Đặc nhiệm - Bộ Tư lệnh Cảnh vệ đóng góp 2 xạ thủ chủ lực thi đấu chính thức là Thiếu tá Phạm Hùng Trường và Đại úy Lê Văn Phương đã xuất sắc giành Huy chương vàng nội dung thi đấu đồng đội, phối hợp tác chiến.

NSND Phạm Thị Thành: Hoa hướng dương đã đi về phía mặt trời

NSND Phạm Thị Thành: Hoa hướng dương đã đi về phía mặt trời

Tôi vẫn gọi NSND Phạm Thị Thành là một bông hoa hướng dương, bởi bà đã sống một cuộc đời rực rỡ, tận hiến cho sân khấu - nghệ thuật nước nhà. Bà là một nữ đạo diễn đầu tiên của sân khấu Việt Nam đương đại. NSND Phạm Thị Thành đã trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 84, nhưng ánh hào quang bà để lại trên bầu trời sân khấu - nghệ thuật nước nhà sẽ vẫn còn…

“Chiến trường và quê hương” của lão tướng U100

“Chiến trường và quê hương” của lão tướng U100

95 tuổi đời, 75 tuổi Đảng, Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Lai vẫn khỏe mạnh. Giọng nói sang sảng, tinh thần mẫn tiệp, chân bước chậm nhưng vững chãi, ông vẫn tích cực tham gia các hoạt động xã hội, tham gia nhiều sự kiện, hội thảo do Bộ Công an tổ chức.

Robert Redford: Người định hình Hollywood

Robert Redford: Người định hình Hollywood

Ngày 16/9, đạo diễn kiêm diễn viên nổi tiếng người Mỹ Robert Redford đã qua đời ở tuổi 89 khi đang ngủ tại nhà riêng trên dãy núi Utah. Redford là "gã khổng lồ của điện ảnh Mỹ" và đã góp phần định hình Hollywood thập niên 1970 khi đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nền điện ảnh độc lập Mỹ khi đồng sáng lập Liên hoan phim Sundance - bệ phóng cho nhiều bộ phim nổi tiếng.

Nhạc sĩ Dương Thụ: Những giấc mơ dài

Nhạc sĩ Dương Thụ: Những giấc mơ dài

Ông là một trong 4 gương mặt của “Bộ tứ sông Hồng”, cùng với nhạc sĩ Trần Tiến, nhạc sĩ Phó Đức Phương, nhạc sĩ Nguyễn Cường làm nên diện mạo của âm nhạc Việt Nam thập niên 90.