Nhức nhối nạn khai thác đất trái phép ở quy mô nhỏ lẻ

Hàng chục năm kể từ khi được chấp thuận đầu tư, dự án Khu du lịch thác Đam B’ri (Lâm Đồng) vẫn dang dở. Kết luận của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra những vi phạm của chủ đầu tư và còn cho thấy dấu hiệu buông lỏng quản lý của cơ quan chức năng qua nhiều giai đoạn.

Từ việc giao hàng trăm héc ta đất, rừng không qua đấu giá theo quy định, buông lỏng quản lý trong nhiều năm, đến những dự án "ôm" đất hơn một thập kỷ nhưng vẫn dang dở…, kết luận thanh tra của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra hàng loạt sai phạm tại các dự án du lịch nghỉ dưỡng ở Khu du lịch Quốc gia hồ Tuyền Lâm.

Quá trình cấp đất để khai thác mỏ đá, doanh nghiệp liên tục xảy ra sai phạm. Sau khi bị thu hồi trả về địa phương quản lý, doanh nghiệp này tự ý xây dựng nhiều công trình kiên cố; xây dựng trạm trộn bê tông hoạt động trái phép. Phát hiện sai phạm, chính quyền địa phương xử lý theo kiểu “phạt, cho tồn tại” và ngành chức năng xem xét đề xuất cho thuê đất ngắn hạn làm du lịch trải nghiệm.

Những quả đồi bị đào xới nham nhở, nhiều diện tích đất bị san gạt thành từng bậc thang, những con đường mới mở cắt ngang rừng thông, thậm chí không ít căn nhà mọc lên giữa rừng...

Ông Nguyễn Duy Linh, Phó Giám đốc phụ trách điều hành Ban Quản lý dự án khu vực Đông Hải (thuộc UBND xã Long Điền) nghiệm thu, thanh toán 100% giá trị công trình cho nhà thầu nâng cấp, mở rộng trường mầm non khi chưa hoàn thành, có dấu hiệu "Giả mạo trong công tác". Vụ việc đã được chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra Công an Cà Mau theo quy định.

Dù phương án bồi thường được phê duyệt từ cuối năm 2025, nhưng đến nay đã hơn 6 tháng trôi qua, 171 hộ dân có đất, tài sản trên đất bị ảnh hưởng bởi dự án Cụm công nghiệp (CCN) Hương Xuân (phường Kim Trà, TP Huế) vẫn chưa nhận được kinh phí hỗ trợ, bồi thường.

Hơn 13 năm kể từ khi tiếp nhận 2.018,5ha đất rừng do cấp có thẩm quyền chuyển giao sau khi thu hồi từ Ban Quản lý rừng phòng hộ (BQL RPH) Sơn Hòa, chính quyền hai xã Sơn Hội, Phước Tân, huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên trước đây – nay là xã Tây Sơn vẫn chưa giao xong diện tích đất rừng nêu trên cho người dân sử dụng, bảo vệ, phát triển rừng.

Dự án hồ sinh thái đập dâng Khe Ruồi (giai đoạn 1) tại xã miền núi Hướng Hiệp, tỉnh Quảng Trị liên tục được điều chỉnh từ chủ trương đầu tư đến thiết kế và thi công, kéo dài qua nhiều năm với thay đổi về quy mô, chi phí và tiến độ.

Năm 2026, tổng số vốn đầu tư công tỉnh Quảng Trị được giao là gần 5.327 tỉ đồng. Với số vốn được giao tương đối lớn, song đến nay việc giải ngân đầu tư công ở Quảng Trị đạt thấp. Hàng chục dự án đầu tư công giải ngân 0% đã kéo theo những hệ luỵ ảnh hưởng đến phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh.

Sau khi hợp nhất ba tỉnh, Lâm Đồng trở thành địa phương có diện tích tự nhiên lớn nhất cả nước với nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, như bô xít, cao lanh, đá bazan, granit đến cát xây dựng, titan… Đây vừa là lợi thế để đẩy mạnh phát triển kinh tế, xã hội, vừa đặt ra yêu cầu rất lớn trong công tác quản lý nhà nước về tài nguyên, khoáng sản.

Sau bão số 10 năm 2025, một số cán bộ thôn Bồng Lai 1, xã Bố Trạch, tỉnh Quảng Trị lập hồ sơ cho chính bản thân và người thân để nhận tiền hỗ trợ sai quy định. Trong khi hàng chục hộ dân trên địa bàn bị thiệt hại sau bão lại bị bỏ qua. Vụ việc gây bức xúc dư luận tại địa phương.

Với tổng mức vốn phê duyệt ban đầu là hơn 305 tỷ đồng, sau gần 8 năm triển khai và nhiều lần điều chỉnh vốn, thời gian thi công, Dự án hồ chứa nước Yên Ngựa đã tăng vọt lên hơn 430 tỷ đồng nhưng đến nay, công trình vẫn chưa hẹn ngày về đích.

Do thi công gói thầu số 11 của dự án Quảng trường văn hóa thể thao (VHTT) tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế) chậm tiến độ kéo dài nên Công ty Cổ phần xây lắp và thương mại An Bảo (gọi tắt Công ty An Bảo, trụ sở đóng tại cụm công nghiệp An Hòa) đã bị chủ đầu tư xử phạt.

Dự án “Bảo tồn làng truyền thống dân tộc Cơ Tu” với mức đầu tư hàng chục tỷ đồng được triển khai thực hiện kéo dài nhiều năm qua ở thôn Dỗi, xã miền núi Khe Tre (TP Huế) nhưng đến nay vẫn chưa hoàn thành để đưa vào hoạt động.

TP Huế đang triển khai thực hiện các dự án xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở (TH&THCS) tại các xã vùng biên giới A Lưới. Qua kiểm tra, lãnh đạo TP Huế yêu cầu xử lý nghiêm nhà thầu, đơn vị thi công dự án chậm tiến độ so với cam kết.

Việc thi công nâng cấp đường ray, thay thế tà vẹt trên tuyến đường sắt du lịch Đà Lạt – Trại Mát (Lâm Đồng) đã làm ảnh hưởng đến hệ thống thoát nước khu vực, nước mưa liên tục tràn vào nhà dân trong những trận mưa lớn đầu mùa.

Những năm vừa qua, nhiều doanh nghiệp tìm đến phường Đồng Hới, Quảng Trị tìm kiếm cơ hội đầu tư. Điều đáng nói, sau khi được tỉnh giao đất, nhiều doanh nghiệp xí "đất vàng” rồi để đó. Dẫn đến việc đất đai nhiều chỗ bỏ hoang, hoặc xây dựng hạ tầng dang dở, gây lãng phí nguồn lực và ảnh hưởng lớn đến mỹ quan đô thị.

Sau 3 ngày không được thu gom, vận chuyển đến nhà máy xử lý chất thải rắn để xử lý, toàn bộ các phường thuộc TP Đà Lạt cũ (Lâm Đồng), rơi vào tình trạng ngập ngụa rác thải sinh hoạt, bốc mùi rất nặng.

Qua công tác kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện trên địa bàn phường Thanh Thủy (TP Huế) có 20 bãi tập kết cát, sạn, vật liệu xây dựng (VLXD) trái phép. Trong đó nhiều bãi tập kết trên đất nông nghiệp, đất do Nhà nước quản lý và cơ quan chức năng đã lập biên bản, yêu cầu dừng hoạt động.

Dù cơ quan chức năng đã nhiều lần kiểm tra, xử phạt với số tiền lên tới hàng tỷ đồng, song tình trạng khai thác đá tạo thành các vách núi dựng đứng theo kiểu “hàm ếch” vẫn diễn ra ở nhiều nơi, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn lao động…