Nhà văn nổi tiếng cũng từng bị từ chối bản thảo

Một loạt những nhà văn đình đám như James Joyce, George Orwell, J.K. Rowling, Joanne Harris,... đều đã từng nếm mùi thất bại khi số thư từ chối bản thảo của các nhà xuất bản gửi họ có thể chất đầy vài ngăn kéo. Nhưng dường như đó lại chính là động lực để họ viết... khỏe hơn và trở nên thành công như thời gian đã chứng tỏ.

Bà JK Rowling từng được khuyên đi học viết văn

Cuối tháng 3-2016, nữ nhà văn Anh JK Rowling đã chia sẻ với bạn đọc toàn thế giới về những bức thư từ chối của giới xuất bản gửi cho bà khi cuốn tiểu thuyết đầu tiên của bà ký bút danh Robert Galbraith gửi đi. Nữ tác giả của seri truyện lừng danh "Harry Potter" chia sẻ, một vài thư từ chối có thể khiến người nhận phải xấu hổ, ngại ngùng này như một cách bày tỏ nỗi đồng cảm với những bạn viết đang trong giai đoạn nhập cuộc làng văn.

Tất nhiên không phải ngẫu nhiên bà Rowling làm việc đó. Một bạn đọc hâm mộ đã đề nghị bà đưa lên tài khoản Twitter một số thư từ chối bản thảo của nhà xuất bản. Bà cũng đã thận trọng "chua" thêm một dòng kèm theo làm rõ ý "sự chia sẻ này chỉ nhằm mục đích động viên chứ không có ý trả thù" người gửi thư.

Nhà văn Anh J.K. Rowling, tác giả seri truyện Harry Porter - Ảnh: Guardian.
Nhà văn Anh J.K. Rowling, tác giả seri truyện Harry Porter - Ảnh: Guardian.

Các bức thư từ chối bản thảo của bà Rowling liên quan tới tiểu thuyết đầu tiên của bà ký tên tác giả là Galbraith, cuốn "The Cuckoo's Calling" (Tiếng gọi của Cuckoo). Bà cũng thừa nhận, chính bản thảo Harry Potter cũng từng bị từ chối nhiều lần trước khi cậu bé phù thủy trở thành một trong những hiện tượng lớn nhất của văn học thiếu nhi với doanh số bán ra hơn 400 triệu bản toàn thế giới.

Khi được hỏi vì sao bà có thể giữ được động lực viết sau chừng ấy sự từ chối, bà viết: "Tôi chẳng có gì để mất cả và đôi khi điều đó khiến bạn đủ dũng cảm để thử sức". Khi kể chuyện dưới cái tên Galbraith mà không để lộ danh tính thực của mình, bà Rowling đối mặt với rất nhiều lời từ chối phũ phàng. Về sau, tác giả Galbraith đã xuất bản ba cuốn tiểu thuyết thành công nhưng cuốn đầu tiên bị rất nhiều nhà xuất bản từ chối. Thậm chí có người còn khuyên bà nên tham gia một khóa học viết văn!

Khi đưa lên mạng Twitter những bức thư từ chối này, bà Rowling đã xóa bỏ phần chữ ký dưới thư, nói rằng vì mục đích của bà là "truyền cảm hứng chứ không phải trả thù". Bà cũng không cho biết hết toàn bộ văn bản của bức thư từ chối thô thiển nhất. Đây là bức thư gửi từ email của một trong những nhà xuất bản cũng đã từ chối bản thảo "Harry Potter". Bà cho biết bà không thể chia sẻ những thư từ chối bản thảo "Harry Potter" vì chúng "bây giờ đã nằm trong một chiếc hộp bỏ trên tầng áp mái" trước khi đưa ra những bức thư gửi cho Galbraith.

Lời từ chối cụ thể và chân thành nhất là từ một đại diện của nhà xuất bản Constable & Robinson. Đây cũng chính là nơi đã khuyên bà nên đi học một lớp dạy viết văn. Trong thư, nhà xuất bản cũng nói: "Tôi rất tiếc rằng chúng tôi đã phải miễn cưỡng đi tới quyết định rằng chúng tôi không thể xuất bản được nó vì lý do thị trường".

Một bức thư ngắn khác của nhà xuất bản Crème de la Crime nói rằng họ không thể tiếp nhận thêm bản thảo mới vì đã trở thành một đơn vị trong một tập đoàn xuất bản khác. Rốt cuộc thì "The Cuckoo's Calling" cũng đã tìm được "bà đỡ" mát tay vào năm 2013 và đạt tới doanh số phát hành đáng nể trước khi bí mật về tác giả thực sự của nó được tiết lộ. Sau khi Rowling chính thức thừa nhận mình là tác giả của cuốn tiểu thuyết này, ngay lập tức nó trở thành một trong những cuốn sách hàng đầu thuộc danh mục sách… bán chạy!

Ai cũng từng thất bại

Nữ nhà văn Joanne Harris, tác giả của một chuỗi tiểu thuyết ăn khách, cũng góp mặt trong cuộc trao đổi trên Twitter về đề tài này. Joanne Harris cho biết cô từng nhận được rất nhiều thư từ chối của các nhà xuất bản cho cuốn sách Chocolat in năm 1999 của mình. Số thư từ chối nhiều tới mức, theo Joanne Harris, nếu chất đống lại có thể "làm được cả một công trình điêu khắc". Tuy nhiên sau đó, cuốn sách được lọt vào danh sách bestseller của New York Times và tờ báo này nhận định về tác phẩm như một sự khẳng định tiếp tục việc Harris là một nhà văn Anh xuất chúng. Cuốn sách này sau đó được chuyển thể thành một bộ phim cùng tên của Hollywood.

Nữ tác giả người Ireland, Eimear McBride, tác giả cuốn tiểu thuyết đầu tay "A Girl is a Half-formed Thing" (tạm dịch: Con gái là một nửa bất toàn) đoạt giải thưởng văn học nữ giới Bailey 2014, lại là một trường hợp trắc trở khác nữa. Cuốn tiểu thuyết được bà McBride viết năm 27 tuổi và sau gần mười năm, bà không thể tìm được một nơi nào chấp nhận xuất bản tác phẩm của mình. Những bức thư từ chối bản thảo cuốn sách đã được Eimear McBride chất đầy một ngăn kéo trước khi một cuộc trao đổi đã mang lại cho cô cơ hội xuất bản cuốn sách tại một nhà xuất bản nhỏ độc lập Galley Beggar tại Norwich.

Kiệt tác sử thi "Ulysses" của nhà văn James Joyce, tác phẩm được xem là một trong những tiểu thuyết vĩ đại nhất của Ireland, cũng đã bị nhiều nhà xuất bản từ chối tới tấp trước khi có thể được in một bản cỡ nhỏ tại Paris năm 1922. Đó là nhờ công của hiệu sách Shakespeare & Co bookshop của bạn ông là Sylvia Beach. Vài năm trước đây, một bản in trong đợt ấn bản đầu tiên của "Ulysses" này đã được bán với giá 275.000 bảng Anh (392.125 USD).

Hai bức thư từ chối bản thảo của nhà văn J.K. Rowking khi bà lấy bút danh là Galbraith - Ảnh: Twitter của J.K. Rowling.
Hai bức thư từ chối bản thảo của nhà văn J.K. Rowking khi bà lấy bút danh là Galbraith - Ảnh: Twitter của J.K. Rowling.

Cũng rơi vào tình trạng bị "hắt hủi" trong giai đoạn mới ngấp nghé chào đời là cuốn tiểu thuyết lịch sử trào phúng Catch-22 của nhà văn người Mỹ Joseph Heller. Một nhà xuất bản đã gửi trả bản thảo cho tác giả với lời nhận xét "nó chẳng hài hước chút nào". Tuy nhiên về sau, cuốn sách đã được bạn đọc đón nhận khi ra mắt, được nhiều tạp chí bình chọn là một trong những tiểu thuyết vĩ đại nhất của mọi thời đại. Tiểu thuyết này cũng được chuyển thể thành bộ phim cùng tên của đạo diễn Mike Nichols.

Chuyện của Anne Frank

Tới giờ, thật khó để hình dung cuốn "The diary of Anne Frank" (Nhật ký Anne Frank) đã từng bị ít nhất 15 nhà xuất bản từ chối bản thảo. Có nhà xuất bản còn cho rằng "dường như cô gái không có nhận thức hoặc cảm xúc đặc biệt nào để có thể khiến cuốn sách thu hút được sự tò mò của độc giả".

Gần đây thôi, người ta thậm chí còn nghĩ ra chiêu trò đưa thêm người cha của Anne Frank, ông Otto vào trở thành đồng tác giả của cuốn sách để nới dài thêm thời hạn bảo hộ bản quyền, sẽ hết hạn cuối năm 2015. Tuyên bố của Quỹ Anne Frank bất chấp sự việc trong lần đầu xuất bản, ông Otto Frank - cha của Anne - đã viết trong lời bạt sách khẳng định với độc giả rằng hầu hết nội dung cuốn sách là những lời con gái mình viết ra.

Ông Otto là thành viên duy nhất trong gia đình Frank còn sống sót sau chiến tranh. Chính Otto đã sửa soạn lại bản thảo và cho in cuốn nhật ký của con gái, đồng thời lập ra Quỹ Anne Frank tại Thụy Sĩ để bảo vệ di sản của Anne. "Nhật ký Anne Frank" sẽ hết thời hạn bản quyền tại gần như toàn bộ lãnh thổ châu Âu từ ngày 1-1-2016. Luật bản quyền châu Âu quy định thời gian bảo hộ tác phẩm kéo dài 70 năm sau khi tác giả qua đời. Cô bé Anne Frank mất năm 1945 tại trại tập trung Bergen-Belsen. Cha cô bé, ông Otto Frank mất năm 1980.

Với công bố của Quỹ Anne Frank, bản quyền của "Nhật ký Anne Frank" sẽ được kéo dài thêm tới năm 2050. Riêng với luật Mỹ, thời hạn bảo hộ bản quyền của cuốn sách này sẽ kết thúc vào năm 2047, 95 năm sau năm xuất bản đầu tiên của cuốn sách là 1952.

Trần Đắc Luân

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.