Nhà tài trợ chính trị ở châu Âu, họ là ai?

Gần đến ngày bầu cử Nghị viện châu Âu, câu chuyện về nguồn tài chính dùng trong các chiến dịch vận động tranh cử càng thu hút sự quan tâm của dư luận, nhất là giới quan sát về vận động tài chính chính trị và tính minh bạch của hoạt động này. Có đến 75% quốc gia, đảng phái ở châu Âu được đánh giá là không hoặc thiếu minh bạch về vấn đề này, trong đó chủ yếu là các nước Tây Âu...

Một báo cáo nghiên cứu mang tên Transparency Gap (Khoảng cách minh bạch) do 25 cơ quan truyền thông châu Âu và diễn đàn Follow the Money thực hiện đang sắp được xuất bản, trong đó khảo sát trên 200 đảng phái chính trị ở châu Âu đang chuẩn bị bước vào cuộc tranh cử tại các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) cũng như Nghị viện châu Âu. Kết quả nghiên cứu cho thấy chỉ có Bulgaria, Cộng hòa Séc, Estonia, Hy Lạp, Latvia, Ba Lan và Croatia - tức bằng 1/4 số quốc gia thành viên EU - yêu cầu phải xác định nguồn gốc của tất cả các khoản quyên góp.

Nhà tài trợ chính trị ở châu Âu, họ là ai? -0
Nghị viện châu Âu tiến hành bầu cử từ ngày 6 đến 9/6.

Nhóm nghiên cứu cũng khảo sát tình hình thực tế tại từng quốc gia riêng lẻ để đưa ra cái nhìn cụ thể, đa chiều, đa dạng hơn. Ở châu Âu, mỗi quốc gia đều có những quy định riêng, tạo ra một bối cảnh phức tạp với nhiều luật lệ khác nhau. Đôi khi mỗi đồng euro đều được hạch toán và tất cả các nhà tài trợ đều được nêu tên. Nhưng, thường thì không rõ ai là người tài trợ và có khả năng gây ảnh hưởng đến các phong trào chính trị. Tiến sĩ Wouter Wolfs, một nhà khoa học chính trị người Bỉ, cho biết: “Nếu bạn nhìn vào những con số sẵn có và tính minh bạch về tài chính của các đảng chính trị cũng như ứng cử viên của họ thì bức tranh tổng thể rất đáng thất vọng. Về cơ bản, điều này có vấn đề”.

Tính minh bạch ở một số quốc gia có nền chính trị lâu đời nhất của EU kém xa Đông Âu, nơi các quốc gia thành viên mới đã áp dụng những thực tiễn tốt nhất hiện có. Latvia được coi là tiêu chuẩn vàng. Nước này cấm các nhà tài trợ nước ngoài, quyên góp ẩn danh, các nhà tài trợ doanh nghiệp và công đoàn với yêu cầu tiết lộ tên của tất cả các nhà tài trợ cho cơ quan chống tham nhũng của đất nước (KNAB), cơ quan này sẽ kiểm tra xem có bất kỳ hành vi vi phạm quy tắc nào xảy ra hay không. Những cái tên này sau đó được công bố trong cơ sở dữ liệu công báo quốc gia.

Đối với các quốc gia ở phía Tây của “bức màn sắt” (đã được hạ xuống cách đây 35 năm), có thể có những lỗ hổng lớn về trách nhiệm giải trình. Chẳng hạn như ở Pháp, một thành viên sáng lập EU, khoảng cách minh bạch là 100%. Việc quyên góp diễn ra hoàn toàn đằng sau cánh cửa đóng kín và công chúng không có quyền biết ai đang tài trợ cho chính trị Pháp. Lý do, theo cơ quan kiểm toán tài chính chính trị Pháp, đó là “quyền riêng tư”. Ủy ban Quốc gia kiểm soát tài chính chính trị (NCCFP) cho biết: “Thông tin liên quan đến danh tính của một người quyên góp tài chính vì lợi ích của một đảng chính trị có thể tiết lộ quan điểm chính trị của họ”.

Việc ẩn danh có thể bảo vệ những người ủng hộ một đảng khỏi các “mối nguy hiểm”, ví dụ như ở các quốc gia có tình trạng bạo lực chính trị. Ở Bắc Ireland, sau nhiều thập kỷ xung đột giáo phái, danh tính các nhà tài trợ đã được giấu kín cho đến năm 2018.

Ở Pháp có những quy định nghiêm ngặt, được kiểm soát bởi kiểm toán viên, với lệnh cấm các nhà tài trợ nước ngoài và các nhà tài trợ ẩn danh với số tiền trên 150 euro. Các khoản quyên góp cá nhân cho các bên được giới hạn ở mức 7.500 euro và bất kỳ khoản quyên góp nào trên 150 euro đều phải thực hiện bằng chuyển khoản ngân hàng, séc, ghi nợ trực tiếp hoặc thẻ ngân hàng, để lại dấu vết trên giấy tờ mà cơ quan giám sát có thể điều tra.

Tuy nhiên, cách duy nhất để khám phá danh tính của các nhà tài trợ là thông qua rò rỉ thông tin, đôi khi do các nhà báo thu được hoặc nếu các nhà tài trợ chọn công khai thông tin, điều mà họ thường không làm. Phân tích cho thấy những người ủng hộ tư nhân - bao gồm các cá nhân, tập đoàn kinh tế và tổ chức khác - đã đóng góp gần 46 triệu euro cho 15 đảng phái ở Pháp từ năm 2019 đến năm 2022.

Nhà tài trợ chính trị ở châu Âu, họ là ai? -0
Hy Lạp là một trong 7 quốc gia thành viên EU bắt buộc công khai nguồn tài trợ chính trị.

Ở Tây Ban Nha, các đảng phái cũng có nghĩa vụ khai báo với cơ quan giám sát, tòa án kiểm toán về danh tính của nhà tài trợ, nhưng tòa án không có nghĩa vụ phải công bố thông tin này. Các bên có nghĩa vụ phải công khai danh tính của các nhà tài trợ với hơn 25.000 euro, nhưng dường như không có khoản quyên góp nào vượt quá ngưỡng đó được thực hiện kể từ năm 2016.

16 thành viên của EU cho phép tất cả hoặc một số nhà tài trợ không được công chúng hoặc báo chí biết đến và ngưỡng tiết lộ danh tính của các nhà tài trợ rất khác nhau. Sau Tây Ban Nha, Đức cũng có giới hạn mức quyên góp cao, theo đó những cái tên phải được tiết lộ, lên tới 10.000 euro, ai góp dưới số tiền này đều được phép ẩn danh. Vào năm 2022, 7 đảng trong Quốc hội Đức đã thu được khoảng 130 triệu euro từ các nhà tài trợ tư nhân cộng các khoản đóng góp bắt buộc (như đảng phí,...) từ các chính trị gia cho đảng của họ. Tuy nhiên, nguồn gốc của hơn 3/4 số tiền này vẫn chưa được xác định. Ngược lại, ở Síp, tất cả các khoản quyên góp trên 500 euro đều phải được khai báo.

Nghị viện châu Âu không áp đặt bất kỳ tiêu chuẩn rõ ràng nào về tài chính chính trị. Ví dụ, không có một quy tắc nào đả động đến ảnh hưởng của lợi ích kinh doanh lên chính trị. Theo một báo cáo năm 2021 do Nghị viện châu Âu ủy quyền, hơn 10 quốc gia cho phép các công ty có hợp đồng với chính phủ và khu vực công quan trọng quyên góp.

Báo cáo ghi nhận ngưỡng trung bình mà các đảng phái phải tiết lộ danh tính nhà tài trợ của họ là 2.400 euro. Báo cáo cũng ghi nhận nhiều quốc gia có ngưỡng rất cao, tiềm ẩn nhiều “rủi ro tham nhũng”. Về các khoản tài trợ từ nước ngoài, theo báo cáo của Nghị viện châu Âu, 5 quốc gia trong khối - gồm Bỉ, Đan Mạch, Thụy Điển, Luxembourg và Hà Lan - không có lệnh cấm hoàn toàn đối với các khoản quyên góp từ nước ngoài, trong khi Đức cho phép tới 1.000 euro.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.