Các địa phương đã vào cuộc
Ngay sau Thông báo số 64-TB/VPTW kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về định hướng phát triển nhà ở trong thời gian tới và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng về vấn đề phát triển nhà ở cho thuê, UBND TP Hà Nội đã có những động thái cho thấy quyết tâm đưa các định hướng mới này đi vào thực tiễn.
Hà Nội đang đi đầu cả nước khi chuyển mạnh từ mô hình nhà ở để bán sang phát triển cân bằng giữa bán và thuê. Thành phố đã rà soát quỹ đất, xử lý các dự án chậm tiến độ và áp dụng "làn xanh" để đẩy nhanh thủ tục khởi công các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê ngay trong năm 2026.
Trong khi đó, tại TP Hồ Chí Minh, chính quyền cũng dự kiến tăng mạnh tỷ trọng nhà ở xã hội cho thuê và nhà lưu trú công nhân giai đoạn 2026 - 2030, đồng thời rà soát quỹ đất công để tạo nguồn lực phát triển. Đồng Nai cũng đã thống nhất chủ trương quy hoạch nhà ở xã hội cho thuê gần các khu công nghiệp lớn như Amata và Nhơn Trạch để đáp ứng nhu cầu của hàng vạn công nhân.
Theo các chuyên gia, kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nhờ chính sách trợ giá và tiêu chuẩn chất lượng cao, nhà ở cho thuê có thể trở thành một không gian sống lý tưởng không kém gì nhà ở thương mại, giúp người dân yên tâm sinh sống mà không phải gánh nặng lo toan chi phí hằng tháng.
Anh Lê Văn Nam (30 tuổi, nhân viên kỹ thuật tại KCN Bắc Thăng Long) cho hay, lâu nay mọi người, trong đó có chính bản thân anh cũng cho rằng phải mua nhà mới là "an cư" đang tạo áp lực rất lớn đối với những người có thu nhập chưa cao.
"Lương nhân viên kỹ thuật của tôi được hơn 20 triệu đồng, thu nhập của vợ chừng hơn 10 triệu nữa. Thu nhập của 2 vợ chồng hơn 30 triệu/tháng. Nói thấp thì cũng không hẳn nhưng chi tiêu sinh hoạt hàng ngày cũng chẳng dư được. Bàn đến chuyện mua nhà 4 - 5 tỷ đồng lại càng xa vời. Do đó, nếu có căn hộ thuê dài hạn giá hợp lý, có thể sinh sống ổn định thì thực sự phù hợp với lao động ngoại tỉnh như chúng tôi", anh Nam chia sẻ.
Thực tế đời sống của anh Lê Văn Nam cũng là cuộc sống của hàng triệu lao động đang sinh sống tại các đô thị lớn. Khi giá nhà liên tục leo thang, khả năng chi trả là không thể. Từ đó, tư duy “sở hữu nhà ở” chuyển thành có nơi ở ổn định, chi phí hợp lý và môi trường sống tốt để làm việc, nuôi dạy con cái là đúng đắn trong bối cảnh hiện nay.
Nhà ở cho thuê là giải pháp then chốt
Theo các chuyên gia, phát triển nhà ở cho thuê mang lại lợi ích đa chiều cho cả người dân, thị trường và công tác quản lý đô thị. TS Đặng Việt Dũng, Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam đánh giá, với cùng một nguồn lực đất đai và ngân sách, quỹ nhà ở cho thuê có thể phục vụ nhiều lượt người hơn so với mô hình bán đứt. Khi một người chuyển đi, căn hộ đó tiếp tục hỗ trợ đối tượng khác, giúp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn lực công.
“Loại hình nhà ở này đặc biệt phù hợp với các nhóm yếu thế. Nhà ở cho thuê là cứu cánh cho những nhóm có thu nhập chưa ổn định hoặc chưa tích lũy đủ tài chính như công nhân, lao động trẻ, người nhập cư và sinh viên. Nó cho phép họ tiếp cận môi trường sống văn minh thay vì phải ở trong các khu nhà trọ tự phát vốn thường thiếu an toàn và hạ tầng yếu kém”, TS Đặng Việt Dũng đánh giá.
Ở góc độ quản lý thị trường, ông Nguyễn Chí Thanh, Phó Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam cho rằng, nhà ở cho thuê phát triển cũng sẽ góp phần điều tiết và làm lành mạnh hóa thị trường bất động sản.
“Khi nhu cầu không bị dồn hoàn toàn vào mục tiêu sở hữu, áp lực mua nhà sẽ giảm bớt, giúp hạn chế đầu cơ và kỳ vọng tăng giá quá mức. Thị trường sẽ dần chuyển dịch từ việc coi nhà ở là "tài sản tích lũy" sang một loại hình "dịch vụ" thiết yếu”, ông Thanh nhận định.
Do đó, ông Thanh khẳng định, định hướng phát triển nhà ở cho thuê là hoàn toàn đúng và phù hợp với thực tiễn hiện nay. Vấn đề quan trọng là phải xây dựng được cơ chế, chính sách vận hành hiệu quả, minh bạch và bền vững để người dân yên tâm lựa chọn hình thức thuê nhà.
Dù được xác định là hướng đi chiến lược, nhưng theo các chuyên gia, để loại hình nhà ở này thực sự trở thành giải pháp an cư dài hạn, cũng cần thêm các chính sách hỗ trợ mạnh.
Trước hết cần có hành lang pháp lý hoàn thiện và cơ chế vượt trội cho loại hình nhà ở này. Hiện nay, lĩnh vực nhà ở cho thuê vẫn thiếu một khung pháp lý rõ ràng và đầy đủ, gây khó khăn cho việc thu hút đầu tư. Phía Bộ Xây dựng cho hay đang nghiên cứu đề xuất các cơ chế ưu đãi vượt trội về đất đai và tài chính để doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn lực phát triển dự án.
Đồng thời việc sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản vào năm 2026 được kỳ vọng sẽ tạo ra đột phá về tư duy quản lý, thúc đẩy đồng thời cả nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê.
Một trở ngại lớn nữa để thu hút nhà đầu tư tham gia nữa là cần có nguồn vốn dài hạn. Nhà ở cho thuê đòi hỏi lượng vốn lớn nhưng thời gian thu hồi vốn rất dài, trong khi hiện nay chưa có các gói tín dụng ưu đãi dạng này. Các chuyên gia cho rằng cần có những chương trình tín dụng quy mô lớn với thời hạn vay từ 15 - 20 năm để phù hợp với chu kỳ kinh doanh của loại hình nhà ở này.
