Nguy cơ xung đột diện rộng tái bùng phát ở Syria

Các nhóm phiến quân, dẫn đầu bởi một tổ chức có liên hệ với khủng bố al-Qaeda, mở chiến dịch tấn công bất ngờ chống lại quân đội Syria rồi chiếm giữ một loạt khu vực ở phía Bắc nước này, chỉ dấu cho thấy nguy cơ tái bùng phát xung đột diện rộng tại quốc gia Trung Đông vốn đang bất ổn.

Hãng tin Anadolu ngày 28/11 dẫn nguồn tin từ Syria xác nhận các nhóm phiến quân, dẫn đầu bởi một tổ chức mang tên Hayat Tahrir al-Sham (HTS), đã mở chiến dịch quân sự quy mô lớn chống quân đội Syria trung thành với Tổng thống Bashar al-Assad và giành kiểm soát trên dưới 30 khu định cư ở phía Tây Bắc tỉnh Aleppo, đánh dấu lần đầu tiên các nhóm phiến quân có thể chiếm lãnh thổ do quân đội chính phủ nắm giữ kể từ khi các bên đạt được lệnh ngừng bắn ở Tây Bắc Syria tháng 3/2020 theo một thỏa thuận do Thổ Nhĩ Kỳ và Nga bảo trợ.

gettyimages-2186499487.jpg -0
Khói đen bốc lên từ một khu vực gần thành phố Aleppo khi giao tranh nổ ra. Ảnh: GettyImages

Một nguồn tin từ quân đội Syria nói với hãng Reuters rằng, các nhóm phiến quân đã tiến tới khu vực cách ngoại ô thành phố Aleppo khoảng 10km, gần các thị trấn Nubl và Zahra, nơi có sự hiện diện của lực lượng Hezbollah – một đồng minh quan trọng của Tổng thống al-Assad. Các nhóm phiến quân cũng tấn công sân bay al-Nayrab quan trọng ở phía Đông Aleppo, nơi đặt tiền đồn của Hezbollah.

HTS tự tuyên bố mình là một lực lượng vũ trang đối lập chống lại Chính phủ Syria, nhưng Syria và nhiều quốc gia cáo buộc nhóm là một tổ chức Hồi giáo cực đoan. HTS từng có liên hệ mật thiết với nhóm khủng bố khét tiếng al-Qaeda và thủ lĩnh HTS bị nhiều nước, bao gồm Mỹ, đưa vào danh sách khủng bố. Theo New York Times, trong tuyên bố mới nhất cùng ngày, các nhóm phiến quân khẳng định họ mở chiến dịch tấn công để “đáp trả” việc quân đội Syria cùng đồng minh gần đây liên tục pháo kích các mục tiêu ở tỉnh Idlib lân cận tỉnh Aleppo, nơi nhóm HTS hoạt động.

Các nhóm này cũng xác nhận đã chiếm được Căn cứ số 46 – cơ sở quân sự quy mô lớn nhất của quân đội Syria ở khu vực, đồng thời bắt giữ nhiều binh sĩ quân đội, thu giữ xe tăng và nhiều vũ khí cất giữ bên trong. Hình ảnh về các cuộc giao tranh được truyền thông khu vực đăng tải cho thấy nhiều cột khói đen bốc lên gần thành phố Aleppo sau những tiếng nổ lớn. Tổ chức giám sát tình hình Syria SOHR tiết lộ các cuộc giao tranh khiến 60 thành viên HTS và phe phái đồng minh thiệt mạng, trong khi quân đội Syria mất 37 binh sĩ.

Syria rơi vào nội chiến năm 2011 sau khi làn sóng Mùa xuân Arab tràn qua nước này. Năm 2014, với sự trỗi dậy của khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, Chính phủ Syria mất phần lớn lãnh thổ vào tay các nhóm phiến quân và khủng bố Hồi giáo cực đoan. Cũng trong năm 2014, liên quân quốc tế do Mỹ dẫn đầu khởi động chiến dịch chống IS ở Syria, đồng thời hậu thuẫn dân quân người Kurd chiến đấu chống Chính phủ Syria. Đến tháng 9/2015, Nga mở chiến dịch tấn công khủng bố tại Syria theo lời đề nghị của Tổng thống Assad và ủng hộ ông tìm kiếm giải pháp chính trị với các nhóm dân quân đối lập.

Ngoài Nga, Damascus cũng nhận trợ giúp từ Iran và các nhóm dân quân đồng minh, bao gồm Hezbollah. Cuối năm 2017, IS và các nhóm khủng bố cơ bản bị đẩy lùi khỏi Syria. Chính quyền của ông Assad giành lại quyền kiểm soát phần lãnh thổ rộng lớn ở bờ Đông sông Euphrates; dân quân thân Mỹ chiếm giữ khu vực bờ Tây gần biên giới Iraq. Các nhóm phiến quân, bao gồm HTS, nắm giữ một nửa tỉnh Idlib gần biên giới Thổ Nhĩ Kỳ và một phần nhỏ các tỉnh Aleppo, Latakia và Hama lân cận.

Giới quan sát đánh giá những diễn biến mới nhất ở Aleppo là chỉ dấu rằng các nhóm phiến quân đã tái tập hợp lực lượng sau nhiều năm và đang đà trỗi dậy, trong bối cảnh Trung Đông gần đây ghi nhận nhiều diễn biến không thuận về an ninh. Trên New York Times, chuyên gia Natasha Hall của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế đánh giá, việc Hezbollah gần đây lao vào xung đột với Israel khiến tiềm lực của nhóm này phần nào suy giảm. Hezbollah đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ quân đội Syria trấn áp các nhóm phiến quân. “Nhiều năm vừa qua, những cuộc tấn công có quy mô như vậy (của phiến quân) chắc chắn sẽ bị quân đội Syria đẩy lùi”, ông nói.

Chính phủ Syria hiện chưa bình luận về diễn biến tại Aleppo. Tuy vậy, nguy cơ về một cuộc xung đột diện rộng mới đã tái khẳng định tính cấp thiết của việc các bên cần đạt được thỏa thuận chính trị toàn diện nhằm giải quyết triệt để khủng hoảng ở Syria. Vào thời điểm kỉ niệm 10 năm kể từ khi nổ ra nội chiến Syria, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo quốc gia này đã chuyển sang tình trạng “không còn chiến tranh, nhưng cũng chẳng có hòa bình”, khi mà các cuộc chiến giữa các phe đối địch không quá ác liệt như trước, song mâu thuẫn giữa các bên vẫn còn nguyên, chưa thể hóa giải bằng con đường đối thoại; người dân vẫn chưa thể trở lại nhà cửa, chưa thể tái thiết cuộc sống.

Kể từ 2011, Liên hợp quốc ước tính hơn 300.000 dân thường Syria đã thiệt mạng vì chiến sự và khoảng 22 triệu người phải rời bỏ nhà cửa đi lánh nạn, kéo theo một trong những cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng nhất thế giới.

Thái Hà

Các tin khác

Thỏa thuận mong manh và tia hy vọng từ bàn đàm phán

Thỏa thuận mong manh và tia hy vọng từ bàn đàm phán

Những tranh cãi xoay quanh quyền kiểm soát eo biển Hormuz vừa châm ngòi cho một vòng xoáy tấn công trả đũa nguy hiểm giữa Iran và Mỹ trong những ngày qua. Tuy nhiên, sau một cuối tuần "rực lửa", hai bên đã đồng ý tạm thời hạ nhiệt để quay lại bàn đàm phán, nỗ lực cứu vãn Biên bản ghi nhớ (MoU) mong manh khỏi bờ vực đổ vỡ.

TrophyLab: Khi dữ liệu trở thành chiến lược mới của Ukraine

TrophyLab: Khi dữ liệu trở thành chiến lược mới của Ukraine

Sau hơn bốn năm xung đột, Ukraine cho biết đã thu giữ hàng trăm mẫu khí tài của Nga trên chiến trường. Việc Kiev mới đây công bố nền tảng TrophyLab, cho phép các đối tác tiếp cận thông tin kỹ thuật về những mẫu vũ khí này, lập tức thu hút sự chú ý lớn từ giới quan sát quốc tế.

Đọc vị bảng xếp hạng "kỳ lân toàn cầu" Hurun 2026

Đọc vị bảng xếp hạng "kỳ lân toàn cầu" Hurun 2026

Bảng xếp hạng kỳ lân toàn cầu năm 2026 của Viện nghiên cứu Hurun (Trung Quốc) cho thấy, AI đã trở thành động lực tăng trưởng mới, đồng thời hé lộ sự dịch chuyển đáng chú ý trong cuộc đua công nghệ giữa các quốc gia.

Thương vong leo thang, quốc tế khẩn trương ứng cứu

Thương vong leo thang, quốc tế khẩn trương ứng cứu

Hai trận động đất kinh hoàng liên tiếp với cường độ 7,2 và 7,5 độ richter đã tấn công thủ đô Caracas của Venezuela và các khu vực lân cận hôm 24/6. Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), đây là cơn địa chấn mạnh nhất tại quốc gia Nam Mỹ này kể từ năm 1900, để lại cảnh tượng tàn phá nặng nề và đẩy hàng chục nghìn người vào cảnh màn trời chiếu đất.

Khi sóng nhiệt trở thành "bình thường mới" của châu Âu

Khi sóng nhiệt trở thành "bình thường mới" của châu Âu

Các chuyên gia cảnh báo hiện tượng "vòm nhiệt" kết hợp với biến đổi khí hậu khiến châu Âu, khu vực nóng lên nhanh nhất thế giới, phải đối mặt với những đợt sóng nhiệt ngày càng dữ dội, thậm chí trở thành "bình thường mới" trong mùa Hè.

Những rạn nứt đầu tiên trong thỏa thuận Mỹ - Iran

Những rạn nứt đầu tiên trong thỏa thuận Mỹ - Iran

Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định các cuộc đàm phán với Iran đang diễn ra “khá suôn sẻ”, thì thực tế trên bàn đàm phán và tại các mặt trận lại vẽ nên một bức tranh khác. Những mâu thuẫn về diễn giải thỏa thuận, cùng áp lực chính trị nội bộ tại Washington, đang đặt dấu hỏi lớn về tính khả thi của một thỏa thuận hòa bình vừa mới chớm nở.

Sau Thủ tướng Keir Starmer, ai sẽ dẫn dắt nước Anh?

Sau Thủ tướng Keir Starmer, ai sẽ dẫn dắt nước Anh?

Hai năm sau chiến thắng lịch sử, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã phải rút lui do không còn nhận được sự tín nhiệm trong nội bộ đảng. Người được đánh giá là ứng viên sáng giá nhất cho vị trí kế nhiệm là Andy Burnham, chính trị gia đang nổi lên như hy vọng mới của Công đảng.

Vì sao mặt trận Lebanon có khả năng định hình thỏa thuận Mỹ - Iran?

Vì sao mặt trận Lebanon có khả năng định hình thỏa thuận Mỹ - Iran?

Tuyên bố mới nhất của Tổng thống Trump cho thấy Washington đang chuyển trọng tâm từ hồ sơ hạt nhân sang việc kiểm soát các lực lượng đồng minh của Iran trong khu vực. Điều này đồng nghĩa tương lai của tiến trình hòa bình Mỹ-Iran không chỉ phụ thuộc vào các cuộc thương lượng ở Thụy Sĩ mà còn gắn chặt với diễn biến thực địa tại Lebanon.

Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp sau 50 ngày bạo loạn đẫm máu

Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp sau 50 ngày bạo loạn đẫm máu

Căng thẳng tại Bolivia lên đỉnh điểm trong cuối tuần này khi Tổng thống Rodrigo Paz chính thức ban bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc, cho phép các lực lượng an ninh và quân đội tiến hành giải tỏa các chướng ngại vật của người biểu tình – những rào chắn đã làm tê liệt nền kinh tế quốc gia Nam Mỹ này trong suốt 50 ngày qua và cướp đi sinh mạng của ít nhất 14 người.

Mỹ và Iran hoãn đàm phán tại Thụy Sĩ. Ảnh minh họa Reuters.

“Bước đệm” cho thỏa thuận Mỹ - Iran hay chỉ là khoảng lặng tạm thời?

Một bước ngoặt quan trọng vừa diễn ra tại Trung Đông khi Israel và lực lượng Hezbollah đạt được thỏa thuận ngừng bắn tại Lebanon. Động thái này diễn ra vào thời điểm hết sức nhạy cảm, ngay sau những đợt giao tranh ác liệt đe dọa trực tiếp đến cơ hội đạt được hiệp định hòa bình toàn diện giữa Mỹ và Iran.

Cuộc rà soát NATO 3.0: Khi châu Âu phải tự đứng trên đôi chân của mình

Cuộc rà soát NATO 3.0: Khi châu Âu phải tự đứng trên đôi chân của mình

Tháng trước, Mỹ thông báo với các đồng minh rằng họ quyết định thu hẹp nguồn lực quân sự sẵn có dành cho NATO. Và hôm 18/6, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ khẳng định Washington không nói giỡn, tuyên bố sẽ tiến hành một cuộc rà soát thực sự kéo dài sáu tháng, bao gồm cả tham vấn Quốc hội.

Bản ghi nhớ Islamabad: Ký kết đã khó, thực thi càng khó hơn

Bản ghi nhớ Islamabad: Ký kết đã khó, thực thi càng khó hơn

Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad, mở đường chấm dứt xung đột và khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, phía sau bước đột phá ngoại giao này vẫn còn hàng loạt vấn đề gai góc, từ cơ chế kiểm soát chương trình hạt nhân Iran, tương lai của Hormuz cho đến việc nới lỏng trừng phạt và bảo đảm Israel - Hezbollah tuân thủ ngừng bắn.

Hàng triệu người tị nạn mòn mỏi chờ lối thoát

Hàng triệu người tị nạn mòn mỏi chờ lối thoát

Báo cáo mới nhất của Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) cho thấy khoảng 2,4 triệu người tị nạn trên thế giới sẽ cần được tái định cư trong năm 2027, nhưng nhu cầu này ngày càng khó khăn do chính sách siết chặt của các quốc gia.

Đồng minh Mỹ và những hoài nghi vào kịch bản Hormuz “mở cửa hoàn toàn”

Đồng minh Mỹ và những hoài nghi vào kịch bản Hormuz “mở cửa hoàn toàn”

Tổng thống Trump ngày 16/6 khẳng định, eo biển Hormuz sẽ được mở lại hoàn toàn vào ngày 19/6 sau khi xác nhận về một thỏa thuận tạm thời giữa Washington và Tehran. Tuy nhiên, tại Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm bảy nền kinh tế phát triển nhất thế giới (G7), nhiều đồng minh châu Âu lại tỏ ra thận trọng trước triển vọng đó.

Kỳ vọng chấm dứt xung đột Mỹ - Iran, tháo gỡ "nút thắt" kinh tế toàn cầu

Kỳ vọng chấm dứt xung đột Mỹ - Iran, tháo gỡ "nút thắt" kinh tế toàn cầu

Giới chức Mỹ và Iran mới đây chính thức xác nhận đã đạt được một khuôn khổ thỏa thuận nhằm chấm dứt tình trạng chiến tranh. Thỏa thuận sơ bộ này không chỉ làm lóe lên hy vọng chấm dứt cho các hành động quân sự và các lệnh phong tỏa căng thẳng trong suốt nhiều tháng qua, mà còn lập tức tạo ra một cú hích đối với thị trường toàn cầu trong ngày 15/6.

Bước tiến lớn của Ukraine trên chặng đường hội nhập châu Âu

Bước tiến lớn của Ukraine trên chặng đường hội nhập châu Âu

Việc các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) đồng ý khởi động tiến trình đàm phán kết nạp Ukraine là bước tiến đáng kể của Kiev trong nỗ lực gia nhập EU. Tuy nhiên, đây được dự báo là một quá trình kéo dài và đòi hỏi Ukraine có nhiều cải cách lớn.

Tín hiệu trái chiều của Mỹ và Iran về thỏa thuận hòa bình

Tín hiệu trái chiều của Mỹ và Iran về thỏa thuận hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11/6 (giờ địa phương) tuyên bố Washington và Tehran có thể sẽ ký kết một thỏa thuận hòa bình ngay trong cuối tuần này, qua đó mở cửa trở lại tuyến hàng hải huyết mạch qua eo biển Hormuz. Dù Iran tỏ ra thận trọng, tuyên bố của Tổng thống Mỹ đã có những tác động nhất định đến thị trường toàn cầu.

Lý giải chiến dịch gia tăng hỏa lực của Mỹ với Iran

Lý giải chiến dịch gia tăng hỏa lực của Mỹ với Iran

Những đợt không kích liên tiếp của Mỹ nhằm vào các mục tiêu quân sự tại miền Nam Iran trong hai ngày qua cho thấy Washington đang theo đuổi một chiến lược vượt ra ngoài khuôn khổ đáp trả đơn thuần. Theo nhiều nhà phân tích, bên cạnh mục tiêu gây sức ép buộc Tehran điều chỉnh lập trường, Mỹ còn muốn làm suy yếu khả năng sử dụng eo biển Hormuz như một công cụ răn đe chiến lược của Iran.