Nguồn cảm hứng sáng tác vô tận

Số báo tân niên 2025 của Văn nghệ Công an đến tay độc giả đúng vào dịp cả nước đang có nhiều hoạt động chào mừng kỷ niệm 95 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2025).

Dịp này, đội ngũ văn nghệ sĩ cả nước đã có nhiều hoạt động tích cực nhằm góp phần tuyên truyền, giáo dục truyền thống vẻ vang của Đảng; đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái của các thế lực thù địch, phản động; khơi dậy khát vọng cống hiến của mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân nhằm xây dựng nước Việt Nam giàu mạnh, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc.

65 năm trước, dịp Tết Canh Tý năm 1960, khi cả nước đang tràn đầy khí thế lao động, sản xuất mừng xuân mới, hướng tới kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập Đảng, nhạc sĩ Phạm Tuyên đã hòa mình trong không khí sinh động ấy và cảm hứng tràn dâng giúp ông viết nên ca khúc "Đảng đã cho ta một mùa xuân".

capture.jpg -0
Nhạc sĩ Phạm Tuyên suốt đời cống hiến cho âm nhạc dân tộc.

Cảm hứng ấy, với nhịp điệu trẻ trung và lãng mạn trong nhịp điệu 3/4 đã lan tỏa nhanh chóng trong công chúng. Cho đến tận bây giờ, ca khúc "Đảng đã cho ta một mùa xuân" vẫn được nhiều ca sĩ nổi tiếng lựa chọn để trình diễn và vẫn nằm trong số các ca khúc được lựa chọn đầu tiên trong các chương trình kỷ niệm, chào mừng các ngày lễ lớn của dân tộc, đặc biệt là dịp kỷ niệm Ngày thành lập Đảng.

Nhạc sĩ Phạm Tuyên xuất thân trong gia đình "danh gia vọng tộc", có cha là học giả Phạm Quỳnh từng giữ chức Thượng thư triều Nguyễn. Tuổi ấu thơ sống trong "nhung lụa", nhưng trước những bước ngoặt lịch sử dân tộc, ông sớm nhận thức được sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng nên đã một lòng tin theo Đảng và trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam khi mới bước vào tuổi đôi mươi.

Không chỉ nổi tiếng với ca khúc "Đảng đã cho ta một mùa xuân", nhạc sĩ Phạm Tuyên còn nổi tiếng với nhiều ca khúc khác ở mảng đề tài ca ngợi Đảng, thành quả cách mạng, phản ánh công cuộc bảo vệ Tổ quốc hoặc xây dựng đất nước, điển hình như "Bám biển quê hương", "Chiếc gậy Trường Sơn", "Như có Bác trong ngày đại thắng", "Những ngôi sao ca đêm", "Từ làng Sen", "Đêm trên Cha Lo", "Tiến lên đoàn viên", "Đảng đã cho tôi sáng mắt sáng lòng"...

Chính những tác phẩm nổi tiếng ấy đã khẳng định tài năng của nhạc sĩ Phạm Tuyên. Sự nghiệp sáng tác của ông được Đảng, Nhà nước ghi nhận bằng việc trao tặng ông Giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật ngay đợt đầu tiên (năm 2001); sau đó 11 năm là giải thưởng cao quý nhất về văn học, nghệ thuật mang tên lãnh tụ thiên tài của dân tộc - Giải thưởng Hồ Chí Minh.

Không chỉ riêng nhạc sĩ Phạm Tuyên, các thế hệ văn nghệ sĩ Cách mạng Việt Nam còn rất nhiều tên tuổi khác đã có tác phẩm để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng nhân dân, trở thành những di sản văn hóa quý giá giúp thế hệ mai sau hiểu rõ hơn về Đảng, về giá trị của độc lập, tự do, về bảo vệ thành quả cách mạng... Tiêu biểu có thể nhắc đến những văn nghệ sĩ như Sóng Hồng, Tố Hữu, Văn Cao, Lưu Hữu Phước, Hoàng Vân, Đỗ Nhuận, Nguyễn Thi, Tô Ngọc Vân, Tường Vy, Trà Giang...

Những văn nghệ sĩ tài ba này xuất thân từ nhiều thành phần khác nhau, nhưng điểm chung là đã một lòng một dạ đi theo Đảng, tận tâm cống hiến. Dưới ngọn cờ của Đảng, lực lượng văn nghệ sĩ đã thỏa sức bộc lộ tài năng.

Thành công của họ minh chứng sinh động cho việc khẳng định những mảng đề tài về Đảng quang vinh, về cách mạng, dân tộc, nhân dân... là cảm hứng bất tận cho lực lượng sáng tác. Tác phẩm văn học nghệ thuật khi góp phần xây dựng và lan tỏa các giá trị chân - thiện - mĩ, ích nước lợi dân, thì sẽ được công chúng nồng nhiệt đón nhận, Đảng và Nhà nước tôn vinh. Với văn nghệ sĩ chân chính thì đó là hạnh phúc khó có gì sánh bằng.

95 năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước đã trải qua kỷ nguyên độc lập dân tộc, xây dựng chủ nghĩa xã hội (1930-1975); kỷ nguyên thống nhất đất nước, đổi mới (1975-2025) và nay sẵn sàng tâm thế bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Trong hành trình ấy, lực lượng văn nghệ sĩ luôn chứng tỏ là đội quân văn hóa tin cậy của Đảng.

Gặp mặt đại biểu văn nghệ sĩ toàn quốc vào dịp cuối năm 2024,  Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh "đội ngũ văn nghệ sĩ - những người con ưu tú, tinh hoa, lực lượng nòng cốt sáng tạo và truyền bá văn hóa dân tộc".

 "Với những đóng góp to lớn, đội ngũ văn nghệ sĩ cách mạng đã trở thành đội quân văn hóa của Đảng, nhân tố nòng cốt làm nên sức vóc, bề dày văn hóa mới, thúc đẩy quá trình hình thành, phát triển ngành công nghiệp văn hóa định hướng xã hội chủ nghĩa, không ngừng nuôi dưỡng cuộc sống tinh thần của quần chúng nhân dân, góp phần bồi đắp nền văn hiến lâu đời, đặc sắc của dân tộc, làm rạng rỡ non sông, đất nước" - Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định.

Lương Duy Cường

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.