Cùng lúc, Hói Chùa – con khe nước uốn lượn qua khu phố 4, phường Đông Hà – liên tục sạt lở, ăn sâu vào đất vườn, đe dọa nhà cửa khiến người dân sống trong nỗi lo bấp bênh và bất an.
Người dân mòn mỏi chờ đợi
Công trình cầu sông Hiếu cùng hệ thống đường dẫn hai đầu cầu được triển khai thi công từ năm 2010, từng được kỳ vọng trở thành một trục giao thông hiện đại, tạo động lực mới cho đô thị trung tâm. Dự án có tổng chiều dài hơn 5,9km, với tổng vốn đầu tư khoảng 588 tỉ đồng. Thời điểm đó, Sở Giao thông vận tải của tỉnh Quảng Trị cũ đảm nhận hạng mục xây dựng; còn việc giải phóng mặt bằng và chỉnh trang đô thị thuộc UBND TP Đông Hà cũ.
Ở phía Bắc, tuyến cầu vượt cắt qua đường Hoàng Diệu, đoạn thuộc khu phố 4. Để không chia cắt mạch đi lại của người dân, hai tuyến nhánh – mỗi tuyến dài chừng 300 mét – được đầu tư như những “mạch nối” giữa đường dẫn lên cầu và đường Hoàng Diệu. Chúng được xem là phần việc nhỏ nhưng có vai trò rất thiết thực, tạo sự thông suốt cho người dân khu vực.
Thế nhưng gần 15 năm qua, hai con đường này vẫn dang dở. Một tuyến đã được thảm nhựa nhưng chỉ hoàn thiện hơn nửa chiều dài. Đoạn cuối, khoảng 40 mét giáp đường Hoàng Diệu, vẫn để trống; nắng gắt hằn lên đất đá, mưa khoét thành những hố sâu. Việc xe tải chở vật liệu ra vào liên tục càng khiến mặt đường trở nên nham nhở, lồi lõm, như những cái bẫy chực chờ người đi lại. Tuyến còn lại thậm chí chưa được phủ một lớp nhựa nào, chỉ thấy mặt đường gồ ghề đất đá, “ổ gà”, “ổ voi” chồng lên nhau; mùa nắng thì bụi mù trời, mùa mưa hóa thành chuỗi vũng nước khó đoán, không biết đâu là sâu, đâu là cạn.
“Đi qua hai con đường này khổ lắm. Xe máy hay ôtô gì cũng bị xóc nảy người. Trời nắng thì bụi bặm mù mịt, trời mưa thì lầy lội và nguy hiểm. Mặt đường ngập nước, chẳng thể nhận ra hố sâu để mà tránh. Tai nạn xe máy xảy ra không phải ít, may là chưa có trường hợp nào gây hậu quả quá nặng”, ông Hồ Sỹ Thanh, một người dân sống lâu năm trong khu vực, chia sẻ.
Những câu nói của ông Thanh như nén lại cả quãng thời gian người dân mỏi mòn chờ đợi. Giữa một đô thị đang cố vươn mình, hai đoạn đường chỉ vài trăm mét lại trở thành “nút thắt” kéo dài suốt hơn một thập kỷ, vừa gây bất tiện, vừa làm phai mòn niềm tin của những người ngày ngày phải đánh cược với mặt đường.
Chỉ trong khoảng hai mươi phút đứng tại hiện trường, PV Báo CAND đã chứng kiến một khung cảnh không ai muốn thấy giữa lòng đô thị: những người đi xe máy trượt ngã liên tiếp, quần áo ướt sũng, bùn đất bám khắp tay chân, có người xây xát đến đỏ cả đầu gối. Các loại xe gầm cao, xe tải nặng đi qua đoạn này cũng phải chao đảo, ì ạch từng mét một vì mặt đường bị băm nát sau trận mưa lớn, nước đọng thành những hố sâu như bẫy.
Ông Nguyễn Văn Vưng, Trưởng Khu phố 4, cho biết hằng ngày người dân chọn hai tuyến đường này để sang bờ Nam sông Hiếu hoặc ra đoạn quốc lộ 9 qua xã Hiếu Giang, bởi đó là lối đi nhanh nhất, tiết kiệm được cả thời gian lẫn chi phí nhiên liệu. Thế nhưng, sự dang dở kéo dài cùng tình trạng hư hỏng nghiêm trọng đã biến con đường vốn thuận tiện thành hành trình đầy rủi ro.
“Hai đoạn đường chỉ vài trăm mét mà làm dở dang rồi để đó, chẳng biết bao giờ mới xong, người dân bức xúc lắm. Chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị lên các cấp, các ngành. Họ cũng đã xuống kiểm tra, khảo sát đầy đủ, nhưng đến nay mọi việc vẫn dậm chân tại chỗ”, ông Vưng bày tỏ.
Những lời nói của ông Vưng chứa đựng cả quãng thời gian mỏi mòn của cộng đồng – những người mỗi ngày phải băng qua con đường, nơi chỉ một trận mưa cũng đủ biến hành trình quen thuộc thành thử thách khắc nghiệt với mọi phương tiện.
Sống trong bất an
Nhiều năm nay, Hói Chùa như một nỗi lo âm ỉ mà người dân quanh khu vực này không cách nào xua tan. Những vết sạt lở không ngừng nuốt sâu vào đất vườn, đẩy nhà cửa đến sát bờ vực. Quan sát thực tế, những tảng đất lớn, bụi tre khô cứ chực chờ trượt xuống dòng nước chảy xiết phía dưới, mỗi trận mưa là một lời cảnh báo đầy căng thẳng.
Ông Nguyễn Văn Vưng, Trưởng khu phố 4, chùng giọng cho biết: “Hói Chùa sạt lở đã tồn tại nhiều năm, nhưng trong khoảng 5 năm trở lại đây, sự tàn phá ngày càng rõ rệt. Dòng hói ngày càng rộng, đất canh tác co hẹp, người dân sống quanh khu vực luôn trong trạng thái lo âu, nhà cửa thì bị đe dọa trực tiếp”.
Bà Võ Thị Nhung, sống ngay sát Hói Chùa, thở dài nhìn mảnh vườn đang bị bào mòn từng ngày: “Đoạn hói qua nhà tôi sạt lở rất nặng trong mấy năm qua. Chính quyền có xuống khảo sát, hỏi thăm, nhưng việc xử lý ra sao thì đến giờ vẫn mù mịt. Mỗi trận mưa là nỗi bất an lại nhân lên gấp bội”.
Gia đình ông Võ Trọng còn phải sống trong nỗi lo sợ thường trực. Bờ Hói Chùa chỉ còn cách vườn nhà ông vài mét, và mỗi trận mưa kéo dài đều như một lời nhắc nhở: đất đai, nhà cửa, tất cả đều mong manh trước sức mạnh của thiên nhiên. “Chúng tôi chỉ mong chính quyền sớm có giải pháp khắc phục. Mỗi ngày trôi qua là một ngày không yên tâm”, ông Trọng bộc bạch.
Hói Chùa không chỉ là con nước, mảnh đất đang dần bị bào mòn, mà còn phản chiếu sự bấp bênh của người dân trước những hiểm nguy tưởng chừng có thể lường trước nhưng khó ngăn chặn. Dưới những tảng đất chực rơi, từng bờ vườn xiêu vẹo, ánh mắt lo âu và tiếng thở dài của người dân như nhắc nhở: thiên nhiên không chờ ai, con người luôn cần can thiệp kịp thời để được sống bình yên.
Nhiều người dân kể, hơn chục năm trước, sạt lở ở đây chưa nghiêm trọng. Nhưng kể từ khi hạng mục cống thoát thuộc Tiểu dự án hồ đập 19/5 Cam Lộ – kênh Hói Chùa – Đông Hà và kênh T5 Cam Lộ đi vào hoạt động không ổn định, bờ hói xói mòn nhanh, phức tạp, khó lường. Mỗi trận mưa là một lần người dân nín thở nhìn đất trượt xuống dòng nước, vườn tược thu hẹp, nhà cửa rung theo nhịp sụt lở.
Trao đổi với PV, ông Phạm Văn Dũng, Chủ tịch UBND phường Đông Hà, cho biết quá trình thi công cầu và đường dẫn đã làm nứt một số căn nhà dọc đường từ Hoàng Diệu lên đầu cầu. Những hộ dân này đã kiến nghị bồi thường, và UBND tỉnh Quảng Trị cũ nhiều lần chỉ đạo giải quyết, nhưng đến nay vẫn còn vướng mắc chưa tháo gỡ khiến hai tuyến đường vẫn chưa thể hoàn thiện. Đối với sạt lở Hói Chùa, UBND phường Đông Hà đã lập dự án khắc phục sạt lở, đề xuất đưa vào danh mục đầu tư công giai đoạn 2026-2030, đồng thời vận động nguồn vốn ODA. Theo ông Dũng, “nguồn vốn nào có trước sẽ triển khai trước, nhằm giảm rủi ro cho người dân”.
Đèo Prenn Đà Lạt lại sạt lở, tạm thời cấm lưu thông 
Mưa xuyên đêm ở Lâm Đồng, đèo sạt lở, nước ngập sâu trong đêm 
