Ngoại trưởng Mỹ và Tổng thống Iran nóng giận

Hội nghị kiểm điểm Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) năm 2010 vừa khai mạc tại New York chưa được 3 trong 30 ngày đã chứng kiến cảnh đối đầu nảy lửa giữa Washington và Tehran. Điều đó báo hiệu hội nghị lần này sẽ khó đạt được kỳ vọng tốt đẹp mà Mỹ và Nga đã nỗ lực thổi bùng lên trước thềm hội nghị là sẽ thông qua việc ký kết Hiệp ước START mới, theo đó số đầu đạn hạt nhân của mỗi nước giảm 30% và tên lửa mang đầu đạn không vượt quá 700 đơn vị.

Ngày 3/5, đại biểu của Mỹ, Anh và Pháp đã rời hội trường vì không chịu đựng được những lời chỉ trích nặng nề mà Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad đã nêu ra trước đại diện đến từ 189 nước trên thế giới về sự bất công mà một số cường quốc hạt nhân áp đặt cho chương trình hạt nhân hòa bình của Tehran.

Ông Ahmadinejad chỉ trích Mỹ không có tư cách tham gia bộ máy lãnh đạo Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) vì là nước duy nhất trên thế giới sử dụng vũ khí hạt nhân trong chiến tranh thế giới lần thứ 2. Hơn nữa, cho dù đang sử dụng hơn 5.000 quả bom nguyên tử  Washington vẫn nỗ lực tiếp tục phát triển các loại vũ khí hủy diệt mới, trong lúc đó gây sức ép buộc Tehran từ bỏ chương trình làm giàu uranium.

Tổng thống Iran lên án mạnh mẽ Mỹ và phương Tây áp đặt chính sách cấm vận vô nhân đạo nhằm buộc chương trình hạt nhân vì mục đích hòa bình của Iran phải nằm dưới sự kiểm soát toàn diện của quốc tế, song lại không cho thế giới biết về chương trình vũ khí hủy diệt của mình và ông cho rằng, số đơn vị hạt nhân trong kho mà Mỹ vừa công bố có thể hủy diệt nhiều chục lần thế giới này, nhưng độ chính xác của con số này - 5.113 đơn vị - sau hơn một thế kỷ che giấu vẫn còn hết sức nghi ngờ vì Hoa Kỳ - cường quốc hạt nhân số 1 trên thế giới cùng với Nga chiếm tới 93% số vũ khí hạt nhân - là nước duy nhất triển khai vũ khí hủy diệt ra khỏi biên giới tại Italia, Đức, Anh, Hà Lan và Nhật Bản. Tổng thống Ahmadinejad cho rằng: Thế giới chỉ công bằng khi Liên hiệp quốc (LHQ) có một thời gian biểu để loại bỏ hoàn toàn "vũ khí hạt nhân ghê tởm và đáng xấu hổ" ra khỏi hành tinh này.

Đáp lại, Ngoại trưởng Hillary Clinton cho rằng, sự có mặt của Tổng thống Iran tại hội nghị này chỉ nhằm chuyển hướng sự chú ý và gây nhầm lẫn về vấn đề cũng như đánh lạc hướng dư luận về chương trình hạt nhân của Iran đang gây nguy hiểm cho thế giới. Bà Hillary Clinton tuyên bố sẽ không cho phép Tehran cố gắng "đổi trắng thay đen" chương trình hạt nhân để Iran đạt mục đích có lợi cho mình.

Đứng trước thái độ cứng rắn của Tehran, chắc chắn Mỹ sẽ vận động các nước khác đồng thuận hơn nữa với mình trong cuộc chiến chống lại Iran thông qua vòng 4 về các biện pháp trừng trị kinh tế để buộc nước này phải chấp nhận các đòi hỏi của LHQ một cách vô điều kiện.

Trước đây Mỹ không phải chỉ một lần đe dọa dùng vũ lực quân sự để giải quyết dứt điểm chương trình hạt nhân gây nhiều tranh cãi của Iran, song Tehran đều "phớt lờ". Còn lần này trước sự đe dọa Mỹ và Israel sẽ đánh đòn phủ đầu vào các cơ sở hạt nhân của Iran, Tehran tỏ ra "sắt đá" hơn bao giờ hết với tuyên bố "bất hủ" của Tổng thống Ahmadinejad: "Bất cứ bàn tay nào từ bất cứ đâu trên thế giới muốn ngắm bắn Iran sẽ bị chặt đứt trước khi chúng có thể chạm tay vào cò súng!".

Không chỉ trong lời nói, khi hội nghị đang diễn ra, vào ngày 5-5, quân đội Iran tiến hành cuộc tập trận mới kéo dài trong 8 ngày mang tên "Velayat 89", trên một phạm vi rộng khoảng 250.000km² tại eo biển Hormuz và biển Oman. Đây là cuộc phô diễn sức mạnh quân sự quy mô lần thứ 2 trong thời gian chưa đầy 30 ngày qua. Trước đó - cuối tháng 4 - lực lượng vệ binh cách mạng đã biến Vịnh Persian và eo biển Homuz thành "bãi" thử nghiệm các tàu chiến, thủy lôi, tên lửa đất đối không... hiện đại nhất của mình trong cuộc tập trận 5 ngày.

Rõ ràng là chưa bao giờ Iran lại tự tin và cứng rắn như thời gian này. Vậy át chủ bài của Tehran là gì?

Phải chăng Iran có sức mạnh hạt nhân, mà trớ trêu thay, người gây dựng cơ đồ hạt nhân cho Tehran không phải ai khác ngoài Mỹ.

Năm 1953, ngay sau khi Mỹ và Anh giúp đỡ vua Shah  tái lập lại quyền thống trị tại Iran và xác định đây là đồng minh quan trọng của mình tại Trung Đông với những giếng dầu và tuyến đường vận chuyển hàng hải chiến lược, Washington đã cung cấp cho Tehran lò phản ứng hạt nhân 5-megawatt với nhiên liệu giàu uranium và xây dựng Cơ quan năng lượng hạt nhân cho quốc gia này theo chương trình hợp tác năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình. Iran là quốc gia tham gia NPT rất sớm - năm 1968.

Vào năm 1974, khi có thông tin Israel sở hữu vũ khí hạt nhân, Iran đã đề nghị biến khu vực Trung Đông là vùng phi hạt nhân. Sau này Iran vẫn nhắc lại ý kiến này tại LHQ vào các năm 2006 và 2008 nhưng vẫn bị "bỏ ngoài tai".    

Năm 1979 đã trở thành ác mộng đối với Hoa Kỳ tại Trung Đông khi cuộc cách mạng Hồi giáo do Giáo chủ Ayatollah lãnh đạo đã lật đổ chế độ độc tài thân Mỹ của Shah  và lập nên nền Cộng hòa Hồi giáo. Quan hệ giữa Mỹ và Iran trở nên cực kỳ căng thẳng vì sinh viên chiếm tòa Sứ quán Mỹ và giam giữ các nhà ngoại giao Hoa Kỳ trong 444 ngày. Tiếp đó, Iran không giấu giếm ý định xuất khẩu cuộc cách mạng Hồi giáo của mình ra nước ngoài và tích cực ủng hộ phong trào Hezbollah ở Liban. Từ đó Mỹ thực xem Tehran là "kẻ thù số 1" ở vùng Vịnh và ép Đức, Pháp, Argentina... cắt đứt quan hệ hạt nhân với Iran.

Sau năm 1979, cho dù không có sự giúp đỡ mặn mà của phương Tây, Iran vẫn tiếp tục chương trình hạt nhân vì hòa bình với 3 nhà máy làm giàu quặng uranium tại các mỏ của mình. Tehran cho rằng nước này cần tới 20.000 megawatt điện để phục vụ nhu cầu phát triển nền kinh tế và năng lượng nguyên tử là lựa chọn số một.

Nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Iran -  - dự tính đưa vào vận hành vào năm 2009. Một nhà máy điện hạt nhân khác có công suất 360 MWe tại Darkhovin đang sản xuất điện và 19 nhà máy nữa đang được thiết kế.

Mỹ và Irael không bao giờ muốn Iran sở hữu công nghệ hạt nhân vì có nó, Tehran có thể trở thành "sen đầm" trong khu vực. Do đó, họ "phán" rằng: Tehran đang che giấu chương trình chế tạo vũ khí hủy diệt bằng chương trình hạt nhân dân sự. Ý đồ trên được quốc tế hoá vào năm 2004 khi cơ quan mật vụ lấy được một máy tính xách tay từ Tehran về giao cho IAEA.

Sau khi giải mã được biết: Từ năm 2003, Iran đã có kế hoạch thử nghiệm các vụ nổ hạt nhân và sử dụng "muối xanh" để chế tạo đầu đạn hạt nhân. Kể từ đó, Mỹ và phương Tây ép Tehran phải công khai hóa chương trình hạt nhân và phải để IAEA giám sát tất cả các cơ sở hạt nhân của nước này. Bất chấp sự phản đối quyết liệt và lệnh trừng phạt kinh tế, Iran không những không từ bỏ chương trình hạt nhân của mình mà còn đạt được những tiến bộ vượt bậc trong việc làm giàu uranium của chính mình, khiến Mỹ lộn ruột và Tổng thống Mỹ Bush đã liệt Tehran vào "trục ma quỷ" khi Iran tuyên bố sẽ xóa Israel - quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, nhưng không tham gia NPT và luôn sẵn sàng dọa tấn công cơ sở hạt nhân của Iran - ra khỏi bản đồ thế giới.

Nhiều chuyên gia cho rằng: Mỹ và phương Tây phải học cách quen dần với khái niệm Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và không nên "già néo thì đứt dây". Vì sao? Vì nếu chiến tranh nổ ra, tất không phải là cuộc chiến tranh của vũ khí thông thường mà đó có thể là cuộc chiến hạt nhân. Mặt khác khi lâm trận, Iran sẽ dùng mọi biện pháp khóa chặt eo biển Homuz khiến cho thế giới có thể lâm vào cơn khủng hoảng dầu lửa. Đó là chưa kể tới các ống dầu của Iran đổ nhiên liệu xuống khiến các vùng biển bao bọc nước này ở phía Bắc và Nam sẽ trở thành biển lửa thật sự gây ra thảm họa môi trường sinh thái cho ba châu lục Âu-Phi-Á.

Trên thực tế, Tehran "đi guốc trong bụng Washington " chỉ dọa bằng mồm mà không dám hành động. Hiện tại, Iran đang nằm giữa hai chiến trường nóng bỏng của Mỹ và NATO. Đó là: Phía Tây - Iraq, phía Đông - Afghanistan . Mỹ có thể nhảy vào Iran . Song còn chưa rút "chân" ra được khỏi Iraq và Afghanistan thì liệu có rút "thân" ra khỏi bãi chiến trường trải dài trên lãnh thổ 3 nước chăng? Vì vậy lấy cớ hạt nhân Mỹ muốn răn đe Tehran phải "trung lập" đừng để cho Taliban hay Bin Laden lôi vào vòng xoáy cuộc chiến mà Washington và NATO đang lao tâm khổ tứ chưa biết tới tận ngày nào