Nghề “chém gió”

Sự bùng nổ của công nghiệp truyền hình từ nhiều thập niên trước đã hình thành nên một nghề tương đối phổ biến trong xã hội. Đó là nghề làm khách mời, với cương vị chuyên gia, để xuất hiện trên các chương trình đối thoại, đàm thoại trên sóng.

Và khi các nền tảng xem video trực tuyến nở rộ thành một trào lưu mà tất cả đều bị hút vào đó, nghề kể trên bắt đầu phát triển đại trà hơn với cơ hội xuất hiện không chỉ còn trên sóng truyền hình hay các buổi gặp gỡ có đông đảo khán giả nữa. Và những người hành nghề khách mời này có thể được gọi bằng nhiều chức danh khác nhau: từ diễn giả cho tới chuyên gia; từ nhà phê bình cho tới bình luận viên… Khác với nhiều năm trước, khách mời cũng không chỉ xuất hiện khu biệt ở lĩnh vực mình thành thạo nữa mà đã mở rộng đề tài hơn, trên trời dưới bể đủ cả. Nói vui với nhau, họ (và cả khách quan) vẫn nhận xét về nghề của mình là: nghề “chém gió”.

Thực tế, để được trở thành một khách mời bình luận, một diễn giả, người được mời rất cần phải có khiếu hoạt ngôn, khả năng ứng đáp với tình huống cụ thể nhạy bén. Thậm chí, có nhiều người còn giỏi tới mức độ chỉ cần biết chủ đề chính mình sẽ tham gia là gì mà không cần tới kịch bản chuẩn bị trước. Những người này trả lời mọi câu hỏi được đặt ra cho mình với kỹ năng, tốc độ dàn ý trong đầu cực nhanh và bật ra thành ngôn ngữ chuẩn mực cũng nhanh không kém.

Nhưng nhìn chung, khán giả vẫn ưa thích những diễn giả có thêm khiếu hài hước. Một diễn giả thông làu kinh sử mà kèm thêm khả năng nói chuyện dí dỏm chắc chắn rất dễ trở thành ngôi sao, thần tượng của một bộ phận. Nhưng cũng chính vì sự ưa thích (lối dí dỏm) rất phổ cập này, đã bắt đầu hình thành một lực lượng “chém gió viên” hùng hậu với chất lượng chuyên môn thấp nhưng lại được cổ xuý bởi những nhà sản xuất dễ dãi không chú trọng vào những chi tiết quan trọng nào khác ngoài mục đích tìm kiếm cái gây cười làm chủ đạo.

Bắt đầu từ cái sự dễ dãi này mà vấn nạn “loạn chém gió” bắt đầu hình thành, và cũng trở nên phổ biến. Không ít khách mời xuất hiện ở các chương trình đã đưa ra nhiều thông tin thiếu khoa học, thiếu chuẩn xác. Đáng ngại là những sai sót ấy của họ lại có thể diễn ra nghiễm nhiên ở những buổi toạ đàm mang tính chất phổ cập kiến thức, kinh nghiệm cho người trẻ. Vì tin tưởng vào vị thế của diễn giả, số lượng người trẻ tin vào thông tin sai lệch của họ cũng không ít chút nào. Cá biệt, có những khách mời vì chủ đích gây cười đã dùng những ngôn từ thiếu chuẩn mực.

Điển hình như ở một toạ đàm với sinh viên gần đây, khách mời còn bỡn cợt khi nói “Dương Vân Nga ngủ với hai vua” để rồi phải đăng đàn xin lỗi sau đó khi gặp áp lực chỉ trích từ báo chí và dư luận. Đó là còn chưa kể đến những video tự làm theo dạng vlog. Nhiều “chém gió viên” không chỉ gây cười dễ dãi với những thông tin sai lệch đơn thuần mà còn cố ý lồng ghép các luận điệu xuyên tạc, xỏ xiên. Gần đây thôi, một vlogger nổi tiếng từng phải chấp nhận án phạt hành chính do nội dung đưa ra có nhiều vi phạm. Và đó cũng không phải lần đầu tiên anh ta bị xử lý vì cùng lý do này.

Vấn nạn “loạn chém gió” thực tế khó có thể chỉ được giải quyết bằng chế tài. Cái cần hơn cả chính là bản lĩnh của những nhà sản xuất chương trình, đặc biệt là các chương trình truyền hình. Chính vì sự xuất hiện của không ít chương trình chém gió rất vô bổ, thậm chí hơi nhảm trên sóng truyền hình mà từ đó, các nội dung tương tự càng nở rộ hơn trên các nền tảng xem trực tuyến.

Nói chung, sẽ không thể có những “chém gió viên bừa bãi” nếu như không ai tự mang tới cho họ những diễn đàn, đặc biệt là những diễn đàn trên kênh sóng truyền hình.

Văn Đoàn

Các tin khác

Khi trẻ em đang nhìn về phía chúng ta

Khi trẻ em đang nhìn về phía chúng ta

Trong lễ tốt nghiệp chương trình thạc sĩ ngành Quản trị - Phân tích định lượng, Đại học Duke, chàng trai Nguyễn Huỳnh Nhật Tiến (TP. Hồ Chí Minh) đã được chọn đại diện phát biểu.

Hai vạch nhân phẩm

Hai vạch nhân phẩm

Mỗi thời đại đều có nghi lễ chứng minh sự trong sạch của mình. Có thời người ta kê khai lý lịch, có thời là thú tội trước đám đông. Showbiz Việt Nam năm 2026 chọn phương thức khác: nước tiểu.

Kiên quyết loại bỏ những hành vi phi pháp trong hoạt động văn hóa

Kiên quyết loại bỏ những hành vi phi pháp trong hoạt động văn hóa

Ngay sau khi triển khai thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ, các cơ quan chức năng đã tập trung triển khai đồng bộ các biện pháp nhằm phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn, xử lý vi phạm và tội phạm liên quan đến sở hữu trí tuệ.

Cái gốc vẫn từ con người

Cái gốc vẫn từ con người

Việc khởi tố các cá nhân, đơn vị vi phạm bản quyền mới đây đã thực sự tạo ra địa chấn trong làng giải trí. Những sai lầm của họ có thể có tính chất hệ thống hoặc cũng có thể do chưa hiểu biết tường tận về Luật Sở hữu trí tuệ. Nhưng, dù gì đi nữa, đó cũng là bài học đắt giá không chỉ đối với những cá nhân ấy mà còn đối với tất cả những ai đang hoạt động trong ngành sáng tạo ở Việt Nam.

Hành động mạnh mẽ để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Hành động mạnh mẽ để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Không chỉ nhà đầu tư hay doanh nhân trong các lĩnh vực xuất bản, điện ảnh, âm nhạc, chương trình truyền hình... mà văn nghệ sĩ hẳn cũng sẽ phấn khởi trước việc cả nước ra quân thực hiện cao điểm ngăn chặn, xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tại Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026.

Thành nhân không hề dễ dàng

Thành nhân không hề dễ dàng

“Harmony (hòa âm) là nền móng của âm nhạc Homophonic (kết cấu âm nhạc đồng âm) và hơn thế nữa. Kiến thức môn học này gần như là quá lớn để quãng đời của những sinh viên chăm chỉ và có năng khiếu bẩm sinh có thể học hết. Lịch sử hòa âm trải dài từ tiền cổ điển, cổ điển, lãng mạn, hiện đại, jazz, rock... cho tới nay mai vẫn còn liên tục phát triển. Ảnh chụp từ buổi học mà 100% người tới lớp là những bạn xin vào dự thính”.

Văn hóa Việt Nam, tầm nhìn phát triển

Văn hóa Việt Nam, tầm nhìn phát triển

Tháng 5, tháng của những sự kiện lịch sử trọng đại, đó cũng là dấu mốc quan trọng để chúng ta ứng chiếu quá khứ với thực tại để thấy được bước tiến cũng như tầm nhìn và cơ hội phát triển của đất nước. Cảm quan của từng cá nhân trước thời đại sẽ nói lên nhận thức chính trị và nền tảng văn hóa đó.

Từ lao động số tạo nên nét đẹp văn hóa số

Từ lao động số tạo nên nét đẹp văn hóa số

Ngày Quốc tế Lao động 1/5 là dịp tôn vinh người lao động với những đóng góp xây dựng cộng đồng, quốc gia và thế giới. Đây cũng là dịp để suy ngẫm sâu sắc hơn về những thay đổi của lao động trong bối cảnh mới.

Một góc nhìn khác về bạo lực học đường

Một góc nhìn khác về bạo lực học đường

Vụ việc một nam sinh trung học cơ sở ở Ninh Bình bị bạn học đánh hội đồng gần đây tiếp tục đặt ra một câu hỏi lớn cho phụ huynh và những người làm giáo dục: “Chúng ta cần phải làm gì?”. Và, lại như những vụ việc tương tự đã diễn ra, luôn là những đáp án quen thuộc được nhắc đến, từ chuyện phải chế tài thật nặng cho tới những đề xuất về vai trò của ngành giáo dục...

Văn hóa, nghệ thuật có thêm nhiều cơ hội

Văn hóa, nghệ thuật có thêm nhiều cơ hội

Dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5 năm nay, giới sản xuất, biên tập kênh chương trình nước ngoài trên dịch vụ phát thanh, truyền hình trả tiền hoặc sản xuất kênh chương trình chuyên quảng cáo, cung cấp dịch vụ mạng xã hội... đón nhận tin vui từ việc Chính phủ cắt giảm, đơn giản hóa nhiều thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL).

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.