Nghề báo vẫn là nghề nguy hiểm

Ít nhất 50 nhà báo đã thiệt mạng vào năm 2020, hầu hết tại các nước không có chiến tranh và xung đột. Bên cạnh đó, hơn 500 nhà báo ở mọi lứa tuổi khác nhau trên thế giới đã chết vì đại dịch COVID-19.

Những vụ trả thù tàn bạo

Báo cáo tổng kết hằng năm của Tổ chức Phóng viên không biên giới (RSF) đưa ra hồi cuối tháng 12 năm ngoái cho hay, các nhà báo ngày càng bị nhắm đến và bị giết vì công việc của họ. Khoảng 84% nhà báo bị giết trong năm 2020 là mục tiêu có chủ ý, tăng từ 63% vào năm 2019. Các nhà báo xuất bản các câu chuyện điều tra đặc biệt dễ bị tấn công.

Cụ thể, 10 nhà báo đã bị giết sau khi công bố các cuộc điều tra về các trường hợp tham nhũng địa phương hoặc lạm dụng công quỹ và 4 nhà báo bị giết vì những câu chuyện của họ về tội phạm có tổ chức. RSF cũng ghi nhận là một xu hướng mới vào năm 2020 là có tới 7 nhà báo thiệt mạng đưa đang tin về các cuộc biểu tình.

Mặc dù tổng số nhà báo thiệt mạng năm 2020 giảm so với con số 53 vào năm 2019 nhưng báo cáo lại ghi nhận sự gia tăng đáng lo ngại về các vụ giết hại nhân viên truyền thông ở các quốc gia được coi là "hòa bình". Năm 2020, 68% số nhà báo thiệt mạng đang làm việc tại các quốc gia không có chiến tranh. Con số này tăng từ 62% vào năm 2019 và 60% vào năm 2018. "Một số người có thể nghĩ rằng các nhà báo chỉ là nạn nhân của những rủi ro trong nghề nghiệp nhưng các nhà báo ngày càng bị nhắm đến khi họ điều tra hoặc đưa tin về các chủ đề nhạy cảm", Christophe Deloire, Tổng Thư ký RSF cho biết trong một tuyên bố.

Khoảng 84% trong số 55 nhà báo bị giết trong năm 2020 là mục tiêu có chủ ý.

Khoảng 84% trong số 55 nhà báo bị giết trong năm 2020 là mục tiêu có chủ ý.

Đến nay, Mexico vẫn là quốc gia chết chóc nhất đối với các nhà báo vào năm 2020, với 8 phóng viên thiệt mạng. Báo cáo cho biết thêm, quốc gia này đã chứng kiến trung bình 8 đến 10 nhà báo bị giết mỗi năm trong 5 năm qua. 

"Mối liên hệ giữa những kẻ buôn ma túy và các chính trị gia vẫn còn. Những nhà báo dám đưa tin về vấn đề này hoặc vấn đề liên quan tiếp tục trở thành mục tiêu của những vụ giết người man rợ", báo cáo viết. 

Những vụ giết người khủng khiếp như vậy được nêu chi tiết trong báo cáo bao gồm Julio Valdivia Rodríguez, phóng viên của nhật báo El Mundo, người được tìm thấy bị chặt đầu ở bang Veracruz, Mexico. Thi thể của Víctor Fernando Álvarez Chávez, biên tập viên của trang web tin tức địa phương Punto Noticias đã bị chặt thành nhiều mảnh ở thành phố biển Acapulco, Mexico. Iraq là quốc gia có số nhà báo chết nhiều thứ hai, với 6 người. Tiếp theo là Afghanistan với 5 người. Ấn Độ và Pakistan đứng thứ tư như nhau về cái chết của 4 nhà báo.

Đối tượng dễ tổn thương bởi COVID-19

Năm 2020, đại dịch COVID-19 xuất hiện khiến cả thế giới lo sợ. Trong khi người dân theo khuyến cáo của chính phủ các nước là làm việc tại nhà thì các nhà báo lại phải “lao” ra đường để săn tin, cung cấp cho khán thính giả và người xem nhưng tin tức thời sự và thông tin mới nhất về dịch bệnh cũng như cách thức phòng chống, chữa trị. Tổ chức phi chính phủ Chiến dịch biểu tượng báo chí (PEC) có trụ sở tại Geneva (Thuỵ Sĩ) nhận định, đó là thời cơ vàng để báo chí khẳng định vị thế và niềm tin của người đọc. Báo chí - truyền thông cần giúp người dân hiểu về đại dịch và cách tự bảo vệ mình trước đại dịch, cách đối phó và nhận biết tin giả và thông tin sai lệch. 

Nhưng, nó cũng là thách thức không hề nhỏ đối với việc bảo đảm sự an toàn, tính mạng và sức khỏe cho bản thân. Để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm tới nhà báo, nhiều tổ chức thế giới đã công bố hướng dẫn cụ thể tới các nhà báo như rửa tay thường xuyên, sát khuẩn các thiết bị như máy tính, máy ghi âm, máy ảnh, kính, đeo khẩu trang, hạn chế và giữ khoảng cách khi phỏng vấn trực tiếp... Tuy nhiên, mọi sự phòng bị vẫn không thể nào ngăn được virus SARS-CoV-2 tấn công các nhà báo.

Thống kê của PEC cho thấy, hơn 500 nhà báo và nhân viên truyền thông ở 57 quốc gia đã chết vì COVID-19. Con số này ban đầu nghe có vẻ nhỏ so với tổng số người chết chỉ riêng ở Mỹ. Nhưng, nếu so sánh nó với số lượng nhà báo bị giết trên toàn thế giới khi đang làm nhiệm vụ hoặc bị trả thù vì công việc thì mới thấy rõ sức tàn phá, hủy hoại của COVID-19 đối với giới truyền thông. “Mức độ tàn phá của COVID-19 ở khắp nơi: từ chủ từ báo đến người quay phim, người dẫn chương trình trên truyền hình, nhân viên kỹ thuật. Nhiều người trong số họ đã bị ốm, bị nhiễm virus SARS-CoV-2 khi đang thông báo cho cộng đồng về những ca nhiễm mới. Mỗi cái chết của một phóng viên là một câu chuyện buồn”, thông cáo của PEC có đoạn viết.

Cuối năm 2020, PEC cũng đã ủng hộ lời kêu gọi của các báo cáo viên đặc biệt của Liên hợp quốc về một cơ chế giải trình khi họ lưu ý rằng thế giới phải đối mặt với một "thách thức hoàn toàn mới" với COVID-19. "Khi các nhà báo tìm cách làm sáng tỏ các phản ứng với COVID-19, họ đang phải đối mặt với các cuộc tấn công gia tăng. Bảo vệ các nhà báo là bảo vệ quyền được biết của mọi người. Chính phủ và Liên hợp quốc phải hành động khẩn cấp để chấm dứt tội ác chống lại các nhà báo", báo cáo viên của Liên hợp quốc Agnes Callamard và Irene Khan lưu ý.

Tổng Thư ký PEC Blaise Lempen cho hay ở các nước như Ấn Độ, Brazil, Argentina và Mexico, số lượng nạn nhân trong số các nhà báo đang gia tăng. Cụ thể, châu Mỹ Latinh dẫn đầu với một nửa số nạn nhân - 276 trường hợp nhà báo tử vong. Tiếp đến là châu Á với 125 người chết, châu Âu với gần 50 người, Bắc Mỹ hơn 30 người và châu Phi gần 40 người. Peru có số nhà báo chết nhiều nhất vì COVID-19 với 93 người và Ấn Độ là quốc gia bị ảnh hưởng nặng thứ hai với 51 người chết. Anh là quốc gia châu Âu bị ảnh hưởng nặng nề nhất, đã có 10 nhà báo chết kể từ tháng 3-2020.

H.Chi

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?