Ngắm một bức tranh...

Ngắm tranh, uống trà, thưởng hoa... thật tao nhã nhưng đâu có gì lạ, ai trong chúng ta cũng từng có giây phút thư thái tận hưởng niềm vui đó. Nhưng, ngắm một bức tranh đặc biệt để cảm nhận về sự sâu lắng, miệt mài, bền bỉ như một lẽ ứng xử giữa thời mạng xã hội ồn ào mới là điều thú vị. Và, người viết bài này muốn nói về một câu chuyện khởi phát từ một bức tranh như thế...

Tối 23/12/2025, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam trao bằng xác lập kỷ lục cho bức tranh tô màu với chủ đề hoa sen 54 dân tộc Việt Nam. Điều thú vị ở chỗ, bức tranh không phải do một tác giả hay một vài người vẽ mà là bức tranh của một hành trình.

ca si phúc anh cùng các em nh- bên b-c trang tô màu v-i ch- d- hoa sen 54 dân t-c vi-t nam--nh thu phuong-vietkings.jpg.jpg -0
Ca sĩ Phúc Anh cùng các em nhỏ bên bức tranh tô màu với chủ đề hoa sen 54 dân tộc Việt Nam - ảnh Thu Phương – VietKings.

Ca sĩ Phúc Anh, người đã thực hiện dự án âm nhạc kết hợp thiện nguyện 54 dân tộc Việt Nam suốt một năm qua chia sẻ: “Tại mỗi vùng đất, Phúc Anh tìm gặp đại diện là các em nhỏ, học sinh đến từ một trong 54 dân tộc anh em để cùng nhau tô lên bức tranh hoa sen - biểu tượng của dự án. Mỗi cánh hoa mang một gam màu riêng, tượng trưng cho bản sắc văn hóa, niềm tự hào và tinh thần đoàn kết của từng dân tộc. Tác phẩm hoàn thiện sau hơn một năm, trở thành minh chứng sinh động cho tinh thần kết nối không biên giới” (theo: Ngọc Ánh - Hồng Phúc, Báo Tiền phong).

Người viết không phải là một họa sĩ để có thể đánh giá bức tranh và cũng đâu có ý định phân tích về kỉ lục này mà chỉ muốn nhắc đến một ý nghĩa đặc biệt: Chúng ta hãy cùng nhau làm nên sắc màu hạnh phúc, sự đóng góp ý tưởng, nỗ lực của mỗi người sẽ xác lập một kỉ lục cho cuộc sống này.

Chắc hẳn khi được tham gia góp từng nét vẽ nên bức tranh ấy các em nhỏ của 54 dân tộc sẽ thấy hạnh phúc bởi được gắn kết, được sống trong một cảm xúc đặc biệt của tình đoàn kết khi các bạn nhỏ cùng chung tay góp những nét vẽ hồn nhiên. Có thể đây chưa phải là sự kiện văn hóa lớn nhưng ý nghĩa không hề dừng lại ở đây. Những gì thao thiết trong lòng, lắng đọng qua thời gian và thanh lọc tâm hồn sẽ kết tinh thành văn hóa sẽ để lại ấn tượng sâu sắc.

Đại thi hào Victor Hugo (1802-1885) từng nói: “Yêu cái đẹp là thấy ánh sáng”. Thứ “ánh sáng” mà người viết nhận ra sau khi ngắm đi ngắm lại bức tranh ấy không chỉ được tạo nên bởi một sự tổng gộp qua hành trình của ca sĩ Phúc Anh mà phải là một ý nghĩa tổng thể, cao hơn kỉ lục về một con số: chúng ta đã có một tình yêu lớn với dân tộc và tương lai đất nước.

Mỗi dân tộc trên thế giới đều được biết đến với những nét đặc sắc về văn hóa. Ví như, Việt Nam được thế giới biết đến và định vị văn hóa bằng những giá trị cụ thể, tiêu biểu như: Tại Kỳ họp thứ 47 của Ủy ban Di sản Thế giới ở Paris (12/7/2025), Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc trở thành Di sản Văn hóa Thế giới thứ 9 của Việt Nam; Tại Lễ vinh danh Giải thưởng Du lịch Thế giới World Travel Awards (WTA) 2025: Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn (Tuyên Quang) được vinh danh là 'Điểm đến văn hóa hàng đầu thế giới 2025'…

untitled-4.jpg -0
Sự khiêm nhường như bông lúa cúi đầu là vẻ đẹp của cuộc sống.

Sự độc đáo, đặc sắc nhất của một dân tộc là những điều tốt đẹp mà mỗi người đem lại cho cuộc sống này. Một bức tranh vô hình nhưng luôn hiện hữu trong tâm trí chúng ta, đó là tinh hoa ứng xử, lễ hội, phong tục... và cả tình yêu, niềm tin lòng tự hào, tự tôn văn hóa. Từ ấy, hình thành một chủ quyền văn hóa vững vàng.

Trong thời đại hội nhập, sự giao lưu văn hóa sẽ phản ánh thái độ tiếp cận của mỗi người. Chủ quyền, bản lĩnh văn hóa sẽ bắt đầu từ nền tảng đạo đức, quan niệm sống, hay nói đơn giản hơn: bạn sẽ nhìn nhận như thế nào, đưa ra những quyết định ra sao?

Nếu theo dõi một số tờ báo gần đây bạn sẽ thấy thông tin về cô giáo Vũ Thị Hạnh, Tổ trưởng tổ chuyên môn sinh học, Trường THPT chuyên Hùng Vương, tỉnh Phú Thọ đã nhận nuôi em Nguyễn Thị Thu Nga, học sinh đoạt giải Olympic sinh học quốc tế năm 2020.

Ngày 26/12/2025, cô Vũ Thị Hạnh vinh dự được vinh danh tại Đại hội thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI. Cô Hạnh chia sẻ: “Một khi muốn giúp đỡ ai đó, tôi cho rằng, mọi người đều có thể làm được. Tôi không nghĩ câu chuyện nhỏ bé này lại lan tỏa và truyền cảm hứng đến thế” (theo: Mỹ Hà - Báo Dân trí).

Lòng tốt còn toát lên ở sự khiêm nhường chứ đâu chỉ ở hiệu quả công việc mà chúng ta tạo ra. Lâu nay, đã có không ít câu ca dao, tục ngữ, danh ngôn đúc kết về đức tính ấy. Tục ngữ Hàn Quốc có câu: “Người càng vĩ đại thì càng khiêm tốn”; tương tự như thế là ngạn ngữ của người Anh: “Tri thức làm ta khiêm tốn, ngu si làm ta kiêu ngạo”. Người Việt thì từ bao đời nay đã lưu truyền một câu thành ngữ: “Sông sâu tĩnh lặng, lúa chín cúi đầu”... tất cả đều là bài học thấm thía qua va vấp, phơi trải, là tinh hoa kinh nghiệm và trí tuệ nhân dân.

Giữa thời đại phát triển công nghệ, tính cách, quan niệm sống của con người cũng bị tác động để rồi từ đó kéo theo sự thay đổi về văn hóa, nhưng cụ thể như thế nào? Theo người viết, sự xuất hiện của AI và tiện ích công nghệ cũng khiến cho không ít người ảo tưởng ở bản thân. Mình có sẵn trong tay chiếc đũa thần công nghệ, mình có năng lực tốt hơn người khác chăng?

untitled-5.jpg -2
Trí tuệ nhân tạo khiến một số người ảo tưởng ở năng lực của mình.

Trong một bài báo có tên "Trí tuệ nhân tạo làm con người tin mình giỏi hơn thực tế", tác giả Hải Yến có cung cấp một thông tin: “Một phát hiện đáng chú ý khác của nghiên cứu là việc sử dụng AI làm thu hẹp khoảng cách giữa người có kỹ năng cao và người có kỹ năng thấp. Các mô hình ngôn ngữ lớn giúp những người kém kỹ năng đạt kết quả tốt hơn so với khi làm việc một mình. Tuy nhiên, mặt trái của hiện tượng này là tất cả người dùng đều có xu hướng đánh giá quá cao khả năng của mình. Khi kết quả cuối cùng trông có vẻ tốt, người dùng dễ nhầm lẫn giữa năng lực cá nhân và năng lực của công cụ hỗ trợ. Các nhà khoa học gọi đây là hiện tượng làm phẳng đường cong năng lực. Trong đó, sự khác biệt thực sự về kỹ năng vẫn tồn tại, nhưng cảm nhận chủ quan về năng lực lại trở nên đồng đều hơn và bị đẩy lên mức cao" (theo: Báo Dân trí).

Rõ ràng, “đường cong năng lực” là sự khác biệt giữa mỗi người, là khoảng cách về trình độ, đẳng cấp trong từng lĩnh vực. Trí tuệ nhân tạo đã đánh lừa chúng ta hay chúng ta tự đánh lừa bản thân? Không, việc biết mình biết người, khiêm nhường cầu thị là trách nhiệm của bản thân, đâu phải là khi ra đời trí tuệ nhân tạo hay không?

Trở lại với bức tranh tô màu với chủ đề hoa sen 54 dân tộc Việt Nam từ ý tưởng tốt đẹp của ca sĩ Phúc Anh còn là một hành trình yêu thương lặng lẽ. Cuộc sống vẫn có biết bao sự âm thầm như thế. Bức tranh do các em nhỏ vẽ nhưng chính bản thân các em cũng là những sắc màu tươi mới.

Ngày nay, từ thành thị đến nông thôn, yêu cầu về chuyển đổi kép (chuyển đổi số và chuyển đổi xanh) để làm sao vừa phát triển công nghệ vừa giữ được môi trường bền vững là thách thức và cơ hội để bứt phá rất lớn. Để thực hiện tốt điều đó, ngoài việc ý thức được xu thế phát triển, trình độ công nghệ thì hạt nhân quan trọng nhất là thái độ tiếp cận, xuất phát từ phông văn hóa của từng người. Và, đương nhiên để có được điều đó vẫn cần đến sự lặng lẽ, khiêm nhường, chắt chiu tích lũy...

Kiến Văn

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.