Nga và Trung Quốc có vai trò-ảnh hưởng như thế nào tại Syria

Với vị thế địa-chính trị quan trọng trong khu vực nên những biến động trên chính trường Syria hiện được nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm với những toan tính khác nhau. Trong số những nước đang có vai trò và ảnh hưởng tới chính trường Syria, ngoài Mỹ và các nước phương Tây, dư luận đặc biệt quan tâm tới vị thế của Nga và Trung Quốc.

Kỳ 1: Sự quan tâm đặc biệt của Nga

Được biết, trung tuần tháng 10/2011, Ngân hàng Trung ương Syria đã đưa đồng Rub của Nga và NDT của Trung Quốc vào danh mục ngoại hối hàng ngày sau khi Liên minh châu Âu và Mỹ thắt chặt lệnh trừng phạt kinh tế đối với nước này.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn với Ria Novosti ngày 3/3, Giáo sĩ Syria Ahmed Badr al-Din Hassoun cho rằng, người Mỹ sẽ sớm mất ảnh hưởng đối với khu vực Trung Đông; Nga và Trung Quốc sẽ chiến thắng. Sự kiện này diễn ra khi người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Victoria Nuland cho rằng, việc Nga bán vũ khí cho Syria là đổ dầu vào lửa - Nga đang đóng một vai trò nguy hiểm khi cung cấp vũ khí cho Syria trong bối cảnh các vụ bạo lực đang diễn ra giữa chính quyền và lực lượng đối lập. Syria đã ký hợp đồng mua 24 máy bay chiến đấu MiG-29M/M2 và 8 hệ thống phòng không Buk-M2E.

Ngày 2/3, nhật báo The Times của Anh cho biết, khi trả lời phỏng vấn Thủ tướng Nga Vladimir Putin cho biết, Moskva không có bất cứ sự thiên vị nào đối với chính quyền của Tổng thống Syria Bashar al-Assad. Thủ tướng Vladimir Putin nhiều lần nhắc lại tuyên bố phản đối bất kỳ sự can thiệp quân sự nào vào Syria của Moskva: Tôi hy vọng Mỹ và các nước không vẽ ra một kịch bản can thiệp quân sự vào cuộc khủng hoảng Syria mà không được sự phê chuẩn của Hội đồng bảo an Liên hợp quốc.

Tờ Moskva News Daily trích lời ông Putin trong số báo ra ngày 27/2: Phương Tây thúc đẩy các lệnh trừng phạt đối với chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad là trò hề và Moskva sẽ không cho phép những gì xảy ra ở Libya lặp lại thêm lần nữa ở Syria. Thủ tướng Vladimir Putin cũng chỉ trích phương Tây thiếu kiên nhẫn để tìm ra được một nghị quyết cân bằng, theo đó yêu cầu lực lượng đối lập tại Syria ngừng bắn và rút khỏi các điểm nóng như Homs.

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov (trái) và phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Alexander Lukashevich.
Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov (trái) và phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Alexander Lukashevich.

Cũng trong ngày 2/3, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Alexander Lukashevich tuyên bố, Moskva không có nghĩa vụ hỗ trợ quân sự cho Syria theo điều 6 Hiệp ước quan hệ hợp tác hữu nghị Liên Xô-Syria trước đây. Bộ Ngoại giao Nga cũng nhấn mạnh, sẽ không viện trợ quân sự cho chính phủ Syria nếu Damascus bị tấn công.

Ngày 1/3, Nga và Trung Quốc nhất trí với Hội đồng Bảo an chỉ trích chính quyền Syria ngăn cản chuyến thăm của Giám đốc cơ quan nhân đạo Liên hợp quốc. Thứ trưởng Ngoại giao Nga Gennady Gatilov kêu gọi Syria hợp tác với Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế. Nga đang làm trung gian để chính phủ Syria và lực lượng đối lập ngừng bắn mỗi ngày 2 giờ nhằm giúp di tản thường dân ra khỏi các khu vực giao tranh.

Đây là tuyên bố chung đầu tiên của Hội đồng bảo an Liên hợp quốc sau bế tắc do bất đồng về vấn đề Syria kể từ tháng 8/2011, trong đó Nga và Trung Quốc nhiều lần phủ quyết lên án chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad. Tuy nhiên, Nga tiếp tục phản đối nghị quyết của Hội đồng bảo an Liên hợp quốc trong việc kêu gọi Tổng thống Bashar al-Assad từ chức. Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho rằng, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc cần tránh đưa ra quyết định đơn phương để thay đổi thể chế chính trị ở những nước có chủ quyền.

Giới truyền thông cho rằng, ý đồ can thiệp quân sự vào Syria của Mỹ và phương Tây đang gặp trở ngại lớn bởi sự phản đối của Nga và Trung Quốc. Trước đó, Moskva và Bắc Kinh đã phủ quyết một nghị quyết lên án việc đàn áp người biểu tình của Tổng thống Bashar al-Assad (tháng 10/2011). Giới truyền thông đưa tin, hạ tuần tháng 2, Quốc vương Arab Saudi Abdullah chỉ trích Tổng thống Nga Dmitry Medvedev bởi quyết định phủ quyết của Moskva đối với nghị quyết mới về Syria do AL đề xuất với Liên hợp quốc.

Giới truyền thông cho biết, Nga đề xuất Liên hợp quốc nên cử một đặc phái viên tới Syria để giúp giải quyết các vấn đề an ninh và cấp phát hàng cứu trợ nhân đạo. Đại sứ Nga tại Liên hợp quốc Vitaly Churkin cũng cho rằng, Liên hợp quốc cần giúp giải quyết các vấn đề nhân đạo ở Syria, sau khi Damascus cho phép Hội chữ Thập đỏ cung cấp viện trợ nhân đạo tới một số khu vực ở nước này. Trước đó (12/2), Thứ trưởng Ngoại giao Nga Mikhail Bogdanow cho biết, Moskva không loại trừ khả năng tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình tại Syria.

Nga từng có mối quan hệ thân thiết với cha đẻ của Tổng thống Bashar al-Assad, ông Hafez al-Assad. Nga luôn coi chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad là đối trọng chính trong khu vực đối với quyền lợi của Mỹ và Israel bởi Syria là nước không ký hiệp ước hòa bình với nhà nước Do Thái. Có thể nói rằng, quyền lợi của Nga gắn liền với chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad. Nhiều người nói rằng, nếu chế độ của Tổng thống Bashar al-Assad bị lật đổ, Nga cũng sẽ bị hất cẳng ra khỏi khu vực Trung Đông

Quốc Tuấn - Khắc Dũng

Các tin khác

Thượng viện Mỹ phê chuẩn nữ đại sứ đầu tiên tại Việt Nam

Thượng viện Mỹ phê chuẩn nữ đại sứ đầu tiên tại Việt Nam

Trang thông tin của Quốc hội Mỹ mới đây đưa tin, Thượng viện nước này hôm 18/5 (giờ địa phương) đã bỏ phiếu thông qua đề cử nhân sự, trong đó bà Jennifer Wicks McNamara được phê chuẩn làm Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, trở thành người phụ nữ đầu tiên sẽ giữ vị trí này.

Cảnh báo khẩn từ IEA về giai đoạn đặc biệt nhạy cảm của năng lượng

Cảnh báo khẩn từ IEA về giai đoạn đặc biệt nhạy cảm của năng lượng

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa phát đi cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ thế giới bước vào một cuộc khủng hoảng dầu mỏ mới, khi lượng dự trữ dầu thương mại toàn cầu đang giảm với tốc độ chưa từng thấy, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn nguồn cung năng lượng chiến lược, đồng thời mùa du lịch hè ở Bắc bán cầu đang đến gần.

Chuyên gia nêu nghi vấn lỗi thao tác trong vụ hai tiêm kích Mỹ va chạm

Chuyên gia nêu nghi vấn lỗi thao tác trong vụ hai tiêm kích Mỹ va chạm

Vụ va chạm giữa hai tiêm kích tác chiến điện tử EA-18G Growler của hải quân Mỹ tại bang Idaho cuối tuần qua đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận và giới chuyên gia quân sự. Dù toàn bộ phi hành đoàn đã thoát hiểm an toàn, nhiều nhận định ban đầu cho rằng sự cố có thể liên quan tới lỗi thao tác hoặc sai lệch trong quá trình duy trì đội hình biểu diễn trên không.

Tổng thống Mỹ ra chỉ thị vào phút chót về kế hoạch tấn công Iran

Tổng thống Mỹ ra chỉ thị vào phút chót về kế hoạch tấn công Iran

Theo Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18/5 (giờ địa phương) đã quyết định tạm hoãn kế hoạch tấn công quân sự nhằm vào Iran, dự kiến diễn ra trong ngày 19/5, để tạo thêm dư địa cho các nỗ lực đàm phán ngoại giao. Trong khi đó, phía Iran đã đưa ra đề xuất mới với Mỹ qua trung gian Pakistan.

WHO ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế vì đợt bùng phát Ebola tại châu Phi

WHO ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế vì đợt bùng phát Ebola tại châu Phi

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola mới nhất tại Cộng hòa dân chủ (CHDC) Congo và nước láng giềng Uganda là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”, sau khi virus này khiến gần 90 người thiệt mạng và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lây lan trong khu vực.

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Một buổi trình diễn hàng không gần căn cứ không quân Mountain Home ở bang Idaho, Mỹ đã bị hủy đột ngột ngày 17/5 (giờ địa phương) sau khi hai tiêm kích va chạm trên không rồi rơi xuống đất trong lúc biểu diễn.

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

Một vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) đã gây hỏa hoạn tại nhà máy điện hạt nhân Barakah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Mỹ và Iran chưa đạt được đột phá ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột kéo dài nhiều tháng qua.

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Theo truyền thông Iran, nước này nhiều khả năng đang xem xét một đề xuất mang tính chiến lược, khẳng định chủ quyền dưới đáy biển tại eo biển Hormuz nhằm thu phí các tuyến cáp internet ngầm quốc tế. Giới quan sát nhận định, việc này sẽ có thể tạo đòn bẩy mới cho Iran trong bối cảnh căng thẳng khu vực ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran trước các biến số mới đa mặt trận

Xung đột Mỹ - Iran trước các biến số mới đa mặt trận

Chính quyền Mỹ và Israel dường như đang chuẩn bị cho khả năng nối lại chiến dịch tấn công quân sự táo bạo hơn nhằm vào Iran ngay trong tuần tới, bao gồm cả phương án triển khai đặc nhiệm trên bộ để thu giữ uranium làm giàu tại các cơ sở hạt nhân của Tehran. Ngược lại, Iran bị nghi triển khai hàng loạt chiến dịch cơ hội, trong đó có vụ xâm nhập hệ thống giám sát nhiên liệu tại nhiều bang của Mỹ, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chiến tranh mạng nhằm vào hạ tầng năng lượng trọng yếu của nước này.

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Trong thông cáo trên mạng xã hội X hôm 16/5, Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố, binh chủng không quân của họ vừa hạ sát Izz al-Din al-Haddad, thủ lĩnh cánh quân sự cấp cao nhất của Hamas trong một cuộc không kích chính xác ở thành phố Gaza.

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Chuyên gia lý giải về trạng thái "hoà bình lạnh" giữa Mỹ và Trung Quốc

Chuyên gia lý giải về trạng thái "hoà bình lạnh" giữa Mỹ và Trung Quốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.