Nga trả đũa, châu Âu lo ngại

Trong một động thái trả đũa những biện pháp trừng phạt của phương Tây và Mỹ nhằm vào Nga, Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 6/8 đã ký sắc lệnh “Về áp dụng các biện pháp kinh tế đặc biệt riêng rẽ nhằm bảo đảm an ninh Liên bang Nga”, yêu cầu các cơ quan chính quyền trung ương “cấm hoặc hạn chế trong 1 năm” đối với việc nhập khẩu vào thị trường Nga một số mặt hàng nông sản, nguyên liệu và lương thực thực phẩm có xuất xứ từ những quốc gia đã áp đặt trừng phạt kinh tế chống lại các cá nhân và tổ chức của Nga, hoặc những quốc gia đã ủng hộ quyết định trừng phạt này. Trước đó, Nga đã quyết định hạn chế việc nhập khẩu các sản phẩm thịt và động vật của nhiều nước châu Âu với lý do chính là những vấn đề liên quan đến vệ sinh an toàn.

Ria Novosti dẫn lời người phát ngôn của Cục Kiểm dịch động thực vật Liên bang Nga (VPSS), ông Alexei Alekseenko nhấn mạnh: “Toàn bộ thực phẩm đang được sản xuất tại Mỹ và cung cấp cho thị trường Nga sẽ bị cấm. Trái cây và rau quả từ Liên minh châu Âu (EU) sẽ bị cấm toàn bộ”. Tuy nhiên, Alexei Alekseenko đã từ chối đưa ra danh sách các mặt hàng nông sản, nguyên liệu và lương thực thực phẩm nằm trong danh sách cấm hoặc hạn chế nhập khẩu trên, cũng như các biện pháp cụ thể cần thiết để thực hiện sắc lệnh, mà chỉ nhấn mạnh, lệnh cấm thực phẩm nhập khẩu của Mỹ và EU sẽ là “khá đáng kể”.

Trong khi đó, theo cơ quan phụ trách an toàn vệ sinh thực phẩm của Nga Rosselkhoznadzor, chính quyền Moskva đã có các cuộc gặp với Đại sứ của Ecuador, Brazil, Chile và đại diện của Argentina ở Nga để thảo luận các biện pháp cấm cuối cùng đối với việc nhập khẩu vào thị trường Nga thực phẩm có nguồn gốc từ các nước “đã áp lệnh trừng phạt đối với Moskva”.

Trước tình hình trên, EU đã “dọa” sẽ kiện Nga lên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Itar-tass dẫn lời một quan chức ngoại giao EU cho rằng, động thái cấm nhập khẩu nông sản mà Nga đưa ra chủ yếu mang mục đích chính trị và vi phạm quy định của WTO. Vị quan chức nêu rõ: “Chúng tôi sẽ phân tích kỹ lưỡng các biện pháp này, sau đó sẽ khởi kiện lên WTO”, quan chức này nói.

Nguồn tin trên cũng cho biết thêm rằng, Ủy ban châu Âu (EC) sẽ bắt đầu phân tích lệnh cấm nhập khẩu của Nga đối với các sản phẩm của EU ngay khi Nga công bố danh mục hàng hóa trong diện cấm nhập trong ngày 7/8. Bên cạnh đó, Hội đồng châu Âu sẽ triệu tập một cuộc họp khẩn cấp để thảo luận về cách đối phó với Nga. EU cho rằng, lệnh cấm vừa nêu là “vô trách nhiệm” bởi nó sẽ gây thiệt hại hàng tỷ euro cho châu Âu cũng như người tiêu dùng Nga.

Đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Nga và phương Tây vốn đang xấu đi do cuộc khủng hoảng Ukraine . Cùng ngày, phản ứng trước động thái này của Nga, người phát ngôn Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ Lucas Magnuson cảnh báo, hành động đáp trả của Nga đối với phương Tây sẽ chỉ làm gia tăng sự cô lập quốc tế đối với Nga và gây thiệt hại nghiêm trọng cho nền kinh tế nước này.

Việc Nga công bố áp đặt các biện pháp trả đũa kinh tế khiến cho nhiều đối tác thương mại châu Âu lo ngại. Trước tiên là Hy Lạp. Lệnh cấm của Nga gây ra lo ngại hoạt động xuất khẩu rau quả của Hy Lạp sang Nga bị ảnh hưởng, mà cả nguy cơ thiếu phụ tùng cho các hệ thống vũ khí của Nga mà quân đội nước này đang sử dụng, cũng như việc cung cấp dầu mỏ. Theo đó, ngày 6/8, Bộ Phát triển nông thôn và Lương thực Hy Lạp đã có cuộc họp khẩn với sự tham gia của quan chức Bộ Ngoại giao để thảo luận vấn đề này.

Ngày 7/8, tại Bộ Ngoại giao Hy Lạp đã diễn ra cuộc họp với sự tham dự của các hiệp hội xuất khẩu và ngành nghề để tìm kiếm giải pháp đối phó với tác động trực tiếp từ những lệnh cấm của Nga, trong đó ưu tiên sẽ sử dụng con đường ngoại giao. Sau Hy Lạp là Hà Lan – nước xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp lớn thứ hai thế giới và Nga là một đối tác rất quan trọng của Amsterdam . trong một tuyên bố ngày 6/8, Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp và Làm vườn Albert Yan Maat đã bày tỏ quan ngại rằng, lệnh cấm nhập khẩu thực phẩm của Nga sẽ gây ảnh hưởng rất lớn đối với nền kinh tế của Amsterdam.

Ông A. Maat cho rằng không thể coi thường những hậu quả có thể xảy ra từ các lệnh cấm trên của Moskva, bởi nó không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến việc tiêu thụ sản phẩm, mà còn tác động đến giá cả ở thị trường châu Âu. Đồng quan điểm, Hội đồng Nông nghiệp và Lương thực Đan Mạch đã thể hiện lo ngại về những hậu quả nghiêm trọng tiềm tàng đối với ngành công nghiệp thực phẩm Đan Mạch từ việc Nga cấm và hạn chế nhập khẩu các mặt hàng nông sản, nguyên liệu và lương thực thực phẩm. Điều này có thể khiến thu nhập từ xuất khẩu nông sản của Đan Mạch bị giảm. Hội trên cũng cho biết sẽ hợp tác chặt chẽ với chính phủ để triển khai những bước đi tiếp theo.

Cũng trong ngày 6/8, Thủ tướng Phần Lan Alexander Stubb đã bày tỏ quan ngại về ảnh hưởng của những lệnh cấm của Nga. Phát biểu trong một cuộc họp báo cùng ngày, ông Alexander Stubb cho biết đã sẵn sàng yêu cầu EU xem xét “một hình thức bồi thường” khi các biện pháp cấm vận của Nga thực hiện gây ảnh hưởng trực tiếp tới nền kinh tế Phần Lan, tuy nhiên, ông không nêu cụ thể hình thức bồi thường mà Phần Lan sẽ yêu cầu EU. Còn Chủ tịch Phòng thương mại và công nghiệp Pháp - Nga (CCIFR) Emmanuel Quidet thì đưa ra cảnh báo rằng, các biện pháp trả đũa kinh tế của Nga “sẽ có ảnh hưởng tới tất cả các doanh nghiệp (DN) Pháp đặt tại Nga hoặc đang làm ăn với Nga”.

Theo số liệu của CCIFR, hiện có 1.200 DN Pháp đang đặt trụ sở ở Nga và hơn 6.000 DN đang có sản phẩm xuất khẩu sang Nga. Ông Emmanuel Quidet cho biết, hiện chưa có DN Pháp nào rời khỏi thị trường Nga, nhưng con số người thất nghiệp của nước này có thể sẽ tăng lên mức 150.000 người nếu Nga áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với các DN Pháp.