Nạn “Cô dâu tiền” ở Châu Phi

Trong một cộng đồng dân cư ở Nigeria, những người cha mù chữ biết được rằng con trai của họ dùng Facebook như là một công cụ tốt nhất để rao bán những người chị em gái trong gia đình cho khách hàng có nhu cầu.

Bán cô dâu để… trả nợ

Monica sống ở Obanliku (Nigeria), em 16 tuổi, là một trong hai chị em gái được bán làm vợ cho những người đàn ông khi họ tìm thấy những bức ảnh của hai chị em trên trang facebook của cha họ và liền liên lạc với ông. Monica và người em gái 14 tuổi của mình chưa hề muốn đi lấy chồng cho đến khi cả hai cùng học xong trường trung học ở Ogbakoko - một ngôi làng nhỏ ở Khu chính phủ tự trị Obanliku (bang Cross River ở miền Nam đất nước Nigeria).

Thế rồi chị em họ trở thành nạn nhân của một thứ văn hóa kỳ quặc: đối tượng nhắm đến là những trẻ gái vị thành niên, thường từ 10 tuổi trở lên và trở thành nô lệ thông qua một truyền thống gọi là “Đám cưới tiền”.

Một người vợ ở cộng đồng Becheve. Ảnh nguồn: Al Jazeera.

Một người vợ ở cộng đồng Becheve. Ảnh nguồn: Al Jazeera.

Chị em của Monica thuộc về cộng đồng Becheve (một cộng đồng bộ lạc lớn gồm 17 ngôi làng ở Obanliku, nơi vây bủa lấy những cô gái trẻ bằng cái truyền thống cưới xin lạ lẫm), các “cô dâu” thường được gọi là “phụ nữ tiền” hay “những bà vợ tiền”, hiểu nôm na thì họ thường được bán để đổi lấy thực phẩm, gia súc hay tiền mặt, hoặc chỉ đơn giản là trừ nợ.

Giống như hàng trăm hay có lẽ là hàng ngàn cô gái khác từ bộ lạc Becheve, chị em Monica là nạn nhân của hôn nhân tiền, Monica và người em gái bị cha bán mà không có sự đồng ý của con. Người cha muốn trả hết nợ nần từ một người họ hàng xa. Hai chị em lần lượt lên xe hoa cách nhau 1 tháng với những người chồng mà họ không  hề yêu và có khi bằng cả tuổi ông nội của các em.

Những chàng rể tương lai đã liên lạc với nhạc phụ sau khi vô tình dòm facebook của ông, nơi ông đưa lên những bức ảnh của 6 đứa con gái để thu hút sự chú ý từ những người đàn ông khác trong bộ lạc. Ngày hôm nay, cánh đàn ông trong bộ lạc đã biết dùng mạng xã hội để tìm kiếm ý trung nhân và cũng để thỏa mãn cho dục vọng của họ.

Monica kể với cánh phóng viên báo chí: “Cha tôi có biết facebook là gì đâu cho đến khi ông anh cả mua cho ông 1 cái điện thoại thông minh và thuyết phục ông dùng facebook, đăng ảnh của chúng tôi lên bất kỳ khi nào ông thích. Mỗi lần muốn đăng ảnh tụi tôi lên facebook, cha lại mua quần áo mới và bắt chúng tôi mặc vào”. 

Thường trong cộng đồng Becheve, cha mẹ của các “cô dâu tiền” thường gả con gái cho những chàng rể có khả năng trả tiền cho con gái họ thì mới đủ tiêu chuẩn rước nàng về dinh, hay chờ đợi một chàng rể hoàn hảo để sắp xếp hôn nhân.

Nhưng trong những tháng gần đây, các gia đình rất nóng lòng muốn tống khứ thật nhanh con gái họ để lấy tiền, và họ lạm dụng facebook như một công cụ để tiếp cận khách hàng tiềm năng.

Không đầy 1 năm làm dâu, Monica đã trốn khỏi nhà chồng để sống với một người bạn, cô kể: “Chính mấy thanh niên đã thuyết phục các ông già tìm vợ trên facebook. Người đàn ông cưới tôi nói rằng con cả của ông cho ông xem ảnh của tôi trên facebook và để ông ấy tiếp xúc với cha tôi”. Những người đàn ông bán con và cả những chàng rể tương lai dùng facebook công khai, nhưng lại bí mật về số tiền giao dịch hay đổi chác hàng hóa.

Đau đớn phận làm vợ

Phát ngôn viên của facebook khẳng định rằng họ lấy làm lạ bởi hiện tượng này khi nó đang tồn tại trong bộ lạc Becheve. Trong các nền văn hóa khác, nơi các cô dâu bị bán đấu giá trực tuyến và facebook đã can thiệp kịp thời bằng việc chặn các giao dịch. Các báo cáo từ facebook cho thấy mạng xã hội này đã bị lạm dụng thành một công cụ cho hôn nhân trẻ con như ở Nigeria.

Nhà cửa của người dân ở làng Obanliku thuộc cộng đồng bộ lạc Becheve ở Nigeria. Ảnh nguồn: Channels TV.

Nhà cửa của người dân ở làng Obanliku thuộc cộng đồng bộ lạc Becheve ở Nigeria. Ảnh nguồn: Channels TV.

Tháng 11-2018, mạng xã hội facebook bị “ném đá” dữ dội khi đăng một thảo luận về việc bán một cô gái 16 tuổi ở Nam Sudan. Nạn nhân bị cha đẻ bán để đổi lại việc ông ta nhận được 530 con bò, 3 chiếc xe hơi Land Cruiser V8 và 10.000 USD tiền mặt.

Cô gái bị bỏ thầu bởi 5 người đàn ông bao gồm các quan chức cao cấp thuộc Chính phủ Nam Sudan. Facebook xác nhận họ đã gỡ bỏ bài đăng này sau khi biết tin vào ngày 9-11-2018, nhưng nạn nhân Nyalong Ngong Deng Jalang đã trở thành người vợ thứ 10 của người đàn ông có tên là Kok Alat vốn là một doanh nhân giàu sụ từ thủ đô Juba, vào ngày 3-11-2018.

Bài đăng về cô gái trẻ đã được công bố vào ngày 25-10-2018. Sau khi công bố giá trúng thầu, Deng Jalang đã được truyền thông địa phương gọi là “người phụ nữ đắt giá nhất ở Nam Sudan”. Nhưng “những người vợ tiền” của cộng đồng bộ lạc Becheve hiếm khi được công khai tên tuổi, và họ thường chịu đựng những tháng ngày khổ sở, làm vợ mà như làm nàng hầu. Họ không được chồng cho phép đi học và có thể bị bán cho gã đàn ông khác nếu một khi chồng chán…

Nếu người chồng có “vợ tiền” qua đời, người thân của ông chồng sẽ trở thành chồng mới của người vợ. Phong tục Becheve ra quy định rằng nếu “người vợ tiền” qua đời mà không có con cái, thì cha mẹ của cô phải mang một người con gái khác tới thế chỗ cho người quá cố. Ngay cả khi nhà chồng đối xử tệ hại thì “người vợ tiền” cũng không được phép quay trở lại nhà cha mẹ đẻ.

Ông Magnus Ejikang, tù trưởng của cộng đồng Ogbakoko, giải thích: “Cách thức hỏi vợ này giúp tăng cường vị thế của người đàn ông trong cộng đồng Becheve. Người đàn ông càng có nhiều vợ thì địa vị của họ sẽ càng được tôn kính trong cộng đồng”.

Nhưng với những “người vợ tiền” trong cộng đồng Becheve thì đời sống làm dâu đúng là thảm họa, đã xuất hiện nhiều báo cáo về tình trạng chồng vũ phu đánh đập vợ và bị lạm dụng tình dục. Được chồng mua với cái giá 20.000 Naira (tiền tệ Nigeria tương đương 50 USD), 2 con dê, 1 con lợn và một ít khoai mỡ.

Monica than: “Khi ông ấy lấy tôi, ông biến tôi thành con ở hay cái bao để ông đấm đá. Ông nói ông bỏ nhiều tiền mới rước được tôi vì thế tôi phải làm việc quần quật ngoài đồng ruộng để chứng minh rằng mình là người vợ đảm đang”. 

Monica và người em gái – cô này kết hôn với ông già 65 tuổi – không phải là những trẻ gái vị thành niên duy nhất bị cưỡng hôn sau khi ảnh của họ bị quăng lên facebook. Regina cũng đến từ cộng đồng Becheve, cô bị bán vào tháng 1-2019, làm vợ gã đàn ông đã có 2 vợ và 11 đứa con.

Ảnh của Regina thình lình xuất hiện trên tài khoản của ông chú – người nổi tiếng hay lấy ảnh của những người phụ nữ họ hàng để đăng lên trang của mình nhằm thu hút cánh đàn ông trong bộ lạc Becheve đang tìm kiếm cô dâu. Người chú hám tiền đã gây sức ép cho cha mẹ của Regina buộc phải bán con gái đi.

Cuộc sống hôn nhân rất cơ cực với Regina, ngoài việc phải nghỉ học, cô còn phải làm việc nhà quần quật và chăm sóc cả đàn gia súc và thường xuyên bị “chồng” đánh đập nếu không hoàn thành công việc. Phàn nàn với anh trai qua điện thoại, Regina nói: “Đêm qua, lão ta đánh em, em không thể làm chuyện ấy mỗi đêm khi lão mò về nhà”.

Facebook rất phổ biến ở Nigeria: 1/5 trong tổng số 98 triệu cư dân nước này dùng mạng xã hội, nhưng tại các vùng nông thôn như trong cộng đồng Becheve, thì facebook lại khá phổ biến với lớp người trẻ. Bà Queen Eteng, một nhà nghiên cứu tại tổ chức phi chính phủ nữ quyền Nigeria, phát biểu: “Phần lớn những người cha không hề biết xài facebook, cho đến khi các thành viên nam nhỏ tuổi trong nhà lập ra nhiều trang mạng xã hội và đăng ảnh. Trong cộng đồng  người Becheve, tục tảo hôn vốn ăn sâu vào phong tục, tập quán, xem ra khó mà trị dứt được trong ngày một ngày hai”.

Phan Bình (tổng hợp)

Các tin khác

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) vừa phát đi cảnh báo về làn sóng tấn công mạng gia tăng, trong đó các nhóm tin tặc bị phát hiện lợi dụng ứng dụng Telegram để phát tán mã độc trên diện rộng.

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Chỉ một bài đăng trên fanpage đông người theo dõi có thể khiến một doanh nghiệp lao đao sau vài giờ. “review” không còn đơn thuần là chia sẻ trải nghiệm mà đã trở thành công cụ gây sức ép, thậm chí trục lợi, và rất dễ vi phạm pháp luật khi kẻ review sử dụng chính bài viết của mình để làm phương tiện tống tiền.