Nam Kuril ngáng trở hiệp ước hòa bình Nga – Nhật

Quyết định không tham dự Hội nghị Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) tại Davos (Thụy Sĩ) để tập trung giải quyết khúc mắc lịch sử trong quan hệ với Nhật Bản, song chuyến thăm Nga 2 ngày (21 – 22-1) của Thủ tướng Shinzo Abe dường như không đạt được tiến triển cụ thể nào với người đứng đầu Điện Kremlin ngoài tuyên bố hai bên sẽ tăng tốc tiến trình đàm phán về hiệp ước hòa bình và sẽ hội đàm cấp cao vào tháng 6 tới tại Nhật Bản.

Vậy là một lần nữa vấn đề tranh chấp lãnh thổ giữa hai nước lại cản trở chiến lược xích lại gần nhau mà đôi bên luôn mong muốn.

Là cuộc hội đàm lần thứ 25 và là cuộc gặp lần thứ 2 trong vòng hơn một tháng, sau cuộc gặp cấp cao bên lề Hội nghị Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G20) diễn ra tại Argentina đầu tháng 12 vừa qua, phải thừa nhận rằng, ông Putin và ông Abe đã có một cuộc gặp thể hiện quan điểm thẳng thắn, đề cập đến những vấn đề gai góc nhất, thậm chí hai bên đều có chung quan điểm là sẽ tìm ra phương án mà cả hai bên có thể chấp nhận được.

Trước khi diễn ra hội đàm, hai nhà lãnh đạo còn cho truyền thông thấy được sự thân tình khi đích thân ông Putin hướng dẫn và giới thiệu phòng làm việc của mình với Thủ tướng Abe. Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Yoshihide Suga nhận định rằng năm 2019 sẽ là sự khởi đầu tuyệt vời cho quan hệ Nhật-Nga.

Ngoài kế hoạch trên, hai nhà lãnh đạo cũng đã nhất trí tiếp tục tiến hành cuộc gặp lần hai giữa ngoại trưởng hai nước, những người được giao trách nhiệm đàm phán hiệp ước hòa bình từ các ngày từ 15 đến 17-2 tới bên lề Hội nghị An ninh tại Munich, nhất trí đẩy nhanh các hoạt động kinh tế chung tại khu vực tranh chấp và tiếp tục tổ chức cho các cư dân từng sống tại các đảo tranh chấp được về thăm viếng mộ tổ tiên bằng đường hàng không.

Tuy nhiên, không thể phủ nhận sự khó khăn trong vấn đề tồn tại suốt 70 năm này. Tại cuộc họp báo sau hội đàm, hai nhà lãnh đạo hoàn toàn không đề cập chi tiết nội dung đàm phán Hiệp ước Hòa bình. Tổng thống Putin cho rằng hai bên cần có sự chuẩn bị kỹ càng để tạo điều kiện nhằm tìm ra phương án cuối cùng mà cả hai cùng có thể chấp nhận được, một tuyên bố với hàm ý tiến trình đàm phán sẽ còn kéo dài.

Trong khi đó, phía Nhật Bản vẫn muốn hai bên sẽ đạt được những đồng thuận quan trọng trong cuộc hội đàm thượng đỉnh Nhật-Nga bên lề Hội nghị thượng đỉnh G20 sẽ được tổ chức tại Osaka (Nhật Bản) trong tháng 6-2019.

Lý do đằng sau sự khác biệt về mặt thời gian như trên là do sự khác nhau trong nhiệm kỳ cầm quyền của hai nhà lãnh đạo. Trong khi Thủ tướng Abe chỉ có thể cầm quyền đến tháng 9-2021 thì Tổng thống Putin sẽ lãnh đạo đất nước đến tận tháng 5-2024. Giới phân tích nhận định Moscow không có lý do gì để vội vàng trong đàm phán vì nhiệm kỳ của Tổng thống Putin dài hơn nhiệm kỳ của Thủ tướng Abe khoảng 2 năm rưỡi.

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Ngược lại, Tổng thống Putin chỉ bày tỏ sự quan tâm lớn đối với việc làm sao nâng được kim ngạch thương mại Nhật-Nga lên gấp 1,5 lần mức hiện nay. Đây có thể coi là một chiến thuật lợi dụng sự nôn nóng có được thành quả cụ thể của Tokyo để lôi kéo Nhật Bản đẩy mạnh hợp tác kinh tế với Nga.

Quan điểm giữa hai bên về vấn đề lãnh thổ sau nhiều năm vẫn còn tồn tại quá nhiều khác biệt. Ông Putin không hề đề cập tới việc trả lại cho Tokyo 2 trong số 4 đảo thuộc quần đảo đang tranh chấp mà Tokyo gọi là Vùng lãnh thổ phương Bắc, trong khi Moscow gọi là Nam Kuril, mà chỉ nói rằng Thỏa thuận Nhật-Xô năm 1956 đề cập tới việc hai bên phải ký kết Hiệp ước Hòa bình trước tiên.

Do vậy, chủ trương của Nga là trước tiên phải ký Hiệp ước Hòa bình, còn Nhật Bản muốn gắn việc ký Hiệp ước Hòa bình với việc nhận lại 2 đảo Habomai và Shikotan.

Tại hội nghị thượng đỉnh hồi tháng 11-2018, Nga cũng đưa ra điều kiện rằng Tokyo phải công nhận chủ quyền của Nga với các đảo tranh chấp vì đây là kết quả phân chia sau Chiến tranh Thế giới II, đồng thời không được cho lực lượng Mỹ đóng tại các đảo nếu chúng được trả về cho Nhật Bản.

Quan điểm cứng rắn của Moscow một phần bắt nguồn từ tình hình chính trị xã hội trong nước. Tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Putin đã giảm từ mức hơn 80% xuống 60% sau khi ông tiến hành cải cách chế độ lương hưu không nhận được sự ủng hộ của dư luận, đồng thời sự yếu kém của nền kinh tế Nga cũng làm dấy lên sự chỉ trích đối với chính quyền. Vì vậy, nếu nhượng bộ Nhật Bản trong tranh chấp chủ quyền lãnh thổ sẽ càng khiến người dân Nga mất lòng tin đối với Tổng thống Putin và tạo cơ hội cho phe đối lập công kích chính quyền.

Một yếu tố khác càng khiến triển vọng giải quyết tranh chấp các đảo thêm xa vời, đó là tầm quan trọng về chính trị-quân sự của các đảo Nam Kuril đối với Moscow những năm gần đây.

Tương lai của các đảo Nam Kuril trong bối cảnh liên minh Nhật-Mỹ vẫn gắn kết chặt chẽ sẽ đặt ra 2 câu hỏi lớn: Nếu Nga trả lại cho Nhật Bản, liệu các đảo này có bị đặt dưới sự bảo trợ an ninh của Mỹ hay không? Và liệu Mỹ có được quyền thiết lập các căn cứ hay lắp đặt các trang thiết bị quân sự trên quần đảo này hay không?

Nếu câu trả lời là có, thì đó là điều Nga không bao giờ chấp nhận được. Còn nếu câu trả lời là không thì người Nga vẫn hoài nghi, vì mối quan hệ chiến lược Nga-Nhật dù sao cũng chỉ được quan tâm gây dựng chưa đầy một thập kỷ qua, trong đó lòng tin chưa được tạo dựng hoàn chỉnh.

Các cuộc đàm phán về chủ quyền các đảo ở Nam Kuril không thể được giải quyết trong một sớm một chiều như những gì ông Putin đã tuyên bố sau cuộc đàm phán với ông Abe. Giữ nguyên hiện trạng chủ quyền các đảo Nam Kuril sẽ có lợi cho Nga và cùng khai thác phát triển kinh tế trong khu vực tranh chấp có lẽ là giải pháp dễ được chấp nhận hơn cả.

Vì thế, trong các cuộc gặp thượng đỉnh trước đây và vừa qua, Tổng thống Putin đã không đưa ra bất cứ nhượng bộ nào liên quan tới việc trao trả các đảo thuộc quần đảo Nam Kuril cho Nhật Bản.

Bảo Trân (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.