Nam Kuril ngáng trở hiệp ước hòa bình Nga – Nhật

Quyết định không tham dự Hội nghị Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) tại Davos (Thụy Sĩ) để tập trung giải quyết khúc mắc lịch sử trong quan hệ với Nhật Bản, song chuyến thăm Nga 2 ngày (21 – 22-1) của Thủ tướng Shinzo Abe dường như không đạt được tiến triển cụ thể nào với người đứng đầu Điện Kremlin ngoài tuyên bố hai bên sẽ tăng tốc tiến trình đàm phán về hiệp ước hòa bình và sẽ hội đàm cấp cao vào tháng 6 tới tại Nhật Bản.

Vậy là một lần nữa vấn đề tranh chấp lãnh thổ giữa hai nước lại cản trở chiến lược xích lại gần nhau mà đôi bên luôn mong muốn.

Là cuộc hội đàm lần thứ 25 và là cuộc gặp lần thứ 2 trong vòng hơn một tháng, sau cuộc gặp cấp cao bên lề Hội nghị Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G20) diễn ra tại Argentina đầu tháng 12 vừa qua, phải thừa nhận rằng, ông Putin và ông Abe đã có một cuộc gặp thể hiện quan điểm thẳng thắn, đề cập đến những vấn đề gai góc nhất, thậm chí hai bên đều có chung quan điểm là sẽ tìm ra phương án mà cả hai bên có thể chấp nhận được.

Trước khi diễn ra hội đàm, hai nhà lãnh đạo còn cho truyền thông thấy được sự thân tình khi đích thân ông Putin hướng dẫn và giới thiệu phòng làm việc của mình với Thủ tướng Abe. Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Yoshihide Suga nhận định rằng năm 2019 sẽ là sự khởi đầu tuyệt vời cho quan hệ Nhật-Nga.

Ngoài kế hoạch trên, hai nhà lãnh đạo cũng đã nhất trí tiếp tục tiến hành cuộc gặp lần hai giữa ngoại trưởng hai nước, những người được giao trách nhiệm đàm phán hiệp ước hòa bình từ các ngày từ 15 đến 17-2 tới bên lề Hội nghị An ninh tại Munich, nhất trí đẩy nhanh các hoạt động kinh tế chung tại khu vực tranh chấp và tiếp tục tổ chức cho các cư dân từng sống tại các đảo tranh chấp được về thăm viếng mộ tổ tiên bằng đường hàng không.

Tuy nhiên, không thể phủ nhận sự khó khăn trong vấn đề tồn tại suốt 70 năm này. Tại cuộc họp báo sau hội đàm, hai nhà lãnh đạo hoàn toàn không đề cập chi tiết nội dung đàm phán Hiệp ước Hòa bình. Tổng thống Putin cho rằng hai bên cần có sự chuẩn bị kỹ càng để tạo điều kiện nhằm tìm ra phương án cuối cùng mà cả hai cùng có thể chấp nhận được, một tuyên bố với hàm ý tiến trình đàm phán sẽ còn kéo dài.

Trong khi đó, phía Nhật Bản vẫn muốn hai bên sẽ đạt được những đồng thuận quan trọng trong cuộc hội đàm thượng đỉnh Nhật-Nga bên lề Hội nghị thượng đỉnh G20 sẽ được tổ chức tại Osaka (Nhật Bản) trong tháng 6-2019.

Lý do đằng sau sự khác biệt về mặt thời gian như trên là do sự khác nhau trong nhiệm kỳ cầm quyền của hai nhà lãnh đạo. Trong khi Thủ tướng Abe chỉ có thể cầm quyền đến tháng 9-2021 thì Tổng thống Putin sẽ lãnh đạo đất nước đến tận tháng 5-2024. Giới phân tích nhận định Moscow không có lý do gì để vội vàng trong đàm phán vì nhiệm kỳ của Tổng thống Putin dài hơn nhiệm kỳ của Thủ tướng Abe khoảng 2 năm rưỡi.

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Ngược lại, Tổng thống Putin chỉ bày tỏ sự quan tâm lớn đối với việc làm sao nâng được kim ngạch thương mại Nhật-Nga lên gấp 1,5 lần mức hiện nay. Đây có thể coi là một chiến thuật lợi dụng sự nôn nóng có được thành quả cụ thể của Tokyo để lôi kéo Nhật Bản đẩy mạnh hợp tác kinh tế với Nga.

Quan điểm giữa hai bên về vấn đề lãnh thổ sau nhiều năm vẫn còn tồn tại quá nhiều khác biệt. Ông Putin không hề đề cập tới việc trả lại cho Tokyo 2 trong số 4 đảo thuộc quần đảo đang tranh chấp mà Tokyo gọi là Vùng lãnh thổ phương Bắc, trong khi Moscow gọi là Nam Kuril, mà chỉ nói rằng Thỏa thuận Nhật-Xô năm 1956 đề cập tới việc hai bên phải ký kết Hiệp ước Hòa bình trước tiên.

Do vậy, chủ trương của Nga là trước tiên phải ký Hiệp ước Hòa bình, còn Nhật Bản muốn gắn việc ký Hiệp ước Hòa bình với việc nhận lại 2 đảo Habomai và Shikotan.

Tại hội nghị thượng đỉnh hồi tháng 11-2018, Nga cũng đưa ra điều kiện rằng Tokyo phải công nhận chủ quyền của Nga với các đảo tranh chấp vì đây là kết quả phân chia sau Chiến tranh Thế giới II, đồng thời không được cho lực lượng Mỹ đóng tại các đảo nếu chúng được trả về cho Nhật Bản.

Quan điểm cứng rắn của Moscow một phần bắt nguồn từ tình hình chính trị xã hội trong nước. Tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Putin đã giảm từ mức hơn 80% xuống 60% sau khi ông tiến hành cải cách chế độ lương hưu không nhận được sự ủng hộ của dư luận, đồng thời sự yếu kém của nền kinh tế Nga cũng làm dấy lên sự chỉ trích đối với chính quyền. Vì vậy, nếu nhượng bộ Nhật Bản trong tranh chấp chủ quyền lãnh thổ sẽ càng khiến người dân Nga mất lòng tin đối với Tổng thống Putin và tạo cơ hội cho phe đối lập công kích chính quyền.

Một yếu tố khác càng khiến triển vọng giải quyết tranh chấp các đảo thêm xa vời, đó là tầm quan trọng về chính trị-quân sự của các đảo Nam Kuril đối với Moscow những năm gần đây.

Tương lai của các đảo Nam Kuril trong bối cảnh liên minh Nhật-Mỹ vẫn gắn kết chặt chẽ sẽ đặt ra 2 câu hỏi lớn: Nếu Nga trả lại cho Nhật Bản, liệu các đảo này có bị đặt dưới sự bảo trợ an ninh của Mỹ hay không? Và liệu Mỹ có được quyền thiết lập các căn cứ hay lắp đặt các trang thiết bị quân sự trên quần đảo này hay không?

Nếu câu trả lời là có, thì đó là điều Nga không bao giờ chấp nhận được. Còn nếu câu trả lời là không thì người Nga vẫn hoài nghi, vì mối quan hệ chiến lược Nga-Nhật dù sao cũng chỉ được quan tâm gây dựng chưa đầy một thập kỷ qua, trong đó lòng tin chưa được tạo dựng hoàn chỉnh.

Các cuộc đàm phán về chủ quyền các đảo ở Nam Kuril không thể được giải quyết trong một sớm một chiều như những gì ông Putin đã tuyên bố sau cuộc đàm phán với ông Abe. Giữ nguyên hiện trạng chủ quyền các đảo Nam Kuril sẽ có lợi cho Nga và cùng khai thác phát triển kinh tế trong khu vực tranh chấp có lẽ là giải pháp dễ được chấp nhận hơn cả.

Vì thế, trong các cuộc gặp thượng đỉnh trước đây và vừa qua, Tổng thống Putin đã không đưa ra bất cứ nhượng bộ nào liên quan tới việc trao trả các đảo thuộc quần đảo Nam Kuril cho Nhật Bản.

Bảo Trân (tổng hợp)

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.