Mỹ - Thổ Nhĩ Kỳ: Lên kế hoạch cho kịch bản chiến tranh hóa học ở Syria
Giữa lúc giao tranh ác liệt giữa lực lượng chống đối và quân đội chính phủ ngày càng leo thang ở Syria, hôm 11/8, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đã tới Thổ Nhĩ Kỳ, gặp gỡ người đồng cấp Ahmet Davutoglu để bàn thảo, xây dựng kế hoạch cho kịch bản chiến tranh hóa học ở Syria. Trong khi đó, Liên Hợp Quốc (LHQ) và Liên đoàn Arab (AL) đang đẩy mạnh tham vấn để bổ nhiệm đặc phái viên mới thay thế ông Kofi Annan sẽ mãn nhiệm vào ngày 31/8.
Tại cuộc họp báo chung sau cuộc gặp ở Istanbul, Ngoại trưởng Hillary Clinton và Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Ahmet Davutoglu đã tuyên bố thành lập một nhóm công tác chung có nhiệm vụ giải quyết cuộc khủng hoảng ở Syria ngay cả khi tình hình trở nên nghiêm trọng hơn. Nhóm công tác này sẽ phối hợp với lực lượng quân đội, tình báo, các chính trị gia để đưa ra những đánh giá kịp thời về diễn biến khủng hoảng ở Syria dựa trên những thông tin thực tế.
Đặc biệt, nhóm này còn có nhiệm vụ cảnh báo sớm khả năng xảy ra các cuộc tấn công hóa học cũng như những điều kiện đối với số lượng người nhập cư trái phép từ Syria sang Thổ Nhĩ Kỳ. Ngoại trưởng Hillary Clinton nói: “Chúng tôi đã đạt được thỏa thuận chung về cách đối phó với cuộc khủng hoảng ở Syria. Điều mà Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ lo lắng nhất hiện nay là nguy cơ xảy ra chiến tranh hóa học. Nhiệm vụ trước mắt là lên kế hoạch dự phòng trong trường hợp xảy ra tấn công bằng vũ khí hóa học ở Syria và thực hiện hỗ trợ nhân đạo, y tế khẩn cấp”.
Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton trong chuyến thăm Thổ Nhĩ Kỳ hôm 11/8 cũng đã gặp gỡ các nhà hoạt động người Syria.
Được biết, cụm từ “vũ khí hóa học” được nhắc đến nhiều trong cuộc khủng hoảng ở Syria từ đầu tháng 7, nhất là sau khi người phát ngôn Bộ Ngoại giao Syria đe dọa rằng nước này sẽ sử dụng vũ khí sinh hóa học nếu bị quân đội nước ngoài tấn công. Tuy nhiên, ngay sau đó, người phát ngôn này cũng khẳng định, chính phủ Syria không bao giờ sử dụng vũ khí hóa học để chống lại người dân.
Kể từ đó, mối lo về kho vũ khí hủy diệt hàng loạt của Syria khiến nhiều quốc gia phương Tây “mất ăn mất ngủ” bởi dù rất muốn lật đổ chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad, họ vẫn không dám thực hiện các biện pháp quân sự mạnh hơn. Thông tin mà các cơ quan tình báo nước ngoài có được thì cho hay, Syria có tiềm lực quân sự khá mạnh, và nổi tiếng với các loại khí gas độc, tên lửa Scud có khả năng mang đầu đạn vũ khí hóa học và nhiều loại vũ khí hiện đại khác...
Trong khi Ngoại trưởng Mỹ bày tỏ những lo ngại về nguy cơ xảy ra chiến tranh hóa học thì Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Ahmet Davutoglu hé lộ rằng, hai quốc gia này đang bàn thảo về việc thiết lập một vùng cấm bay ở Syria nhằm mục đích giải quyết khủng hoảng nhân đạo. Ông Ahmed Davutoglu khẳng định, hiện có 55.000 người Syria đã xin tị nạn ở Thổ Nhĩ Kỳ.
Các đọ súng dữ dội giữa quân đội chính phủ và lực lượng chống đối cũng khiến nhiều người Syria ở Idlib, Latakia, Aleppo tìm cách chạy loạn sang Lebanon, Jordan và Iraq... Vì thế, cả hai Ngoại trưởng đều nhấn mạnh đến việc quốc tế sớm thúc đẩy quá trình chuyển giao quyền lực ở Syria để “đưa nước này vào quá trình hoạt động mới”. Còn phương Tây vẫn tiếp tục gia tăng sức ép với chính quyền Damascus.
Hôm 11/8, Bộ Ngoại giao Anh thông báo, chính quyền London sẽ chuyển cho lực lượng chống đối ở Syria thêm 5 triệu bảng (hơn 7,8 triệu USD) để mua sắm trang thiết bị liên lạc cũng như thuốc men sử dụng trong cuộc chiến chống lại Tổng thống Bashar al-Assad. Pháp thì cho triển khai một bệnh viện dã chiến ở Jordan, để giúp đỡ những người tị nạn – một hành động được coi là góp phần hỗ trợ cho lực lượng chống đối ở Syria...
Theo nguồn tin từ AL, ngày 12/8, Ngoại trưởng các nước Arab đã tổ chức cuộc họp đặc biệt về Syria tại Saudi Arabia. Phó Tổng thư ký AL Ben Helli cho biết, các Ngoại trưởng sẽ thảo luận về các bước đi cần thiết sau khi Đặc phái viên quốc tế về Syria, ông Kofi Annan từ chức. Chủ tịch Hội đồng Bảo an LHQ trong tháng này, Đại sứ Pháp tại LHQ Gerard Araud nhấn mạnh, LHQ cũng đang đau đầu với việc tìm ra một Đặc phái viên mới thay thế ông Kofi Annan.
Đại sứ Gerard Araud nói: “Theo hiểu biết của tôi, đặc phái viên mới sẽ được bổ nhiệm vào ngày 13 hoặc 14 tháng 8. Đến thời điểm này, kế hoạch hoà bình sáu điểm chỉ là “trò chơi” ở thành thị và là văn kiện duy nhất đã được tất cả các thành viên Hội đồng Bảo an LHQ chấp thuận”. Vào ngày 30/8 tới, một cuộc họp cấp Bộ trưởng của 15 nước thành viên Hội đồng Bảo an LHQ sẽ được tổ chức nhằm thảo luận về cuộc khủng hoảng nhân đạo tại Syria.
Mới đây, Tổng thống Pháp Francois Hollande đã tuyên bố, Pháp chỉ dừng lại ở những hỗ trợ nhân đạo cho phe đối lập tại Syria và sẽ theo đuổi giải pháp chính trị cho cuộc khủng hoảng tại quốc gia Trung Đông này
Một tiêm kích F-16 của NATO được điều động để bắn hạ máy bay không người lái (UAV) của Ukraine xâm nhập lãnh thổ Estonia. Kiev sau đó đổ lỗi cho Nga về vụ việc.
Trang thông tin của Quốc hội Mỹ mới đây đưa tin, Thượng viện nước này hôm 18/5 (giờ địa phương) đã bỏ phiếu thông qua đề cử nhân sự, trong đó bà Jennifer Wicks McNamara được phê chuẩn làm Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, trở thành người phụ nữ đầu tiên sẽ giữ vị trí này.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa phát đi cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ thế giới bước vào một cuộc khủng hoảng dầu mỏ mới, khi lượng dự trữ dầu thương mại toàn cầu đang giảm với tốc độ chưa từng thấy, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn nguồn cung năng lượng chiến lược, đồng thời mùa du lịch hè ở Bắc bán cầu đang đến gần.
Giới chức Ukraine xác nhận lực lượng Nga đã khai hỏa loạt tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) vào cơ sở hạ tầng năng lượng trọng yếu ở Ukraine.
Ba người đã thiệt mạng trong vụ xả súng bị nghi mang động cơ thù hận nhằm vào một khu phức hợp gồm nhà thờ và trường học Hồi giáo ở thành phố San Diego, bang California, giới chức Mỹ cho biết hôm 19/5.
Vụ va chạm giữa hai tiêm kích tác chiến điện tử EA-18G Growler của hải quân Mỹ tại bang Idaho cuối tuần qua đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận và giới chuyên gia quân sự. Dù toàn bộ phi hành đoàn đã thoát hiểm an toàn, nhiều nhận định ban đầu cho rằng sự cố có thể liên quan tới lỗi thao tác hoặc sai lệch trong quá trình duy trì đội hình biểu diễn trên không.
Theo Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18/5 (giờ địa phương) đã quyết định tạm hoãn kế hoạch tấn công quân sự nhằm vào Iran, dự kiến diễn ra trong ngày 19/5, để tạo thêm dư địa cho các nỗ lực đàm phán ngoại giao. Trong khi đó, phía Iran đã đưa ra đề xuất mới với Mỹ qua trung gian Pakistan.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola mới nhất tại Cộng hòa dân chủ (CHDC) Congo và nước láng giềng Uganda là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”, sau khi virus này khiến gần 90 người thiệt mạng và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lây lan trong khu vực.
Quân đội Israel (IDF) đang phát đi những cảnh báo về tình trạng thiếu hụt binh sĩ, trong bối cảnh các chiến dịch quân sự kéo dài trên nhiều mặt trận, khiến lực lượng thường trực và quân dự bị rơi vào trạng thái quá tải.
Một buổi trình diễn hàng không gần căn cứ không quân Mountain Home ở bang Idaho, Mỹ đã bị hủy đột ngột ngày 17/5 (giờ địa phương) sau khi hai tiêm kích va chạm trên không rồi rơi xuống đất trong lúc biểu diễn.
Con tàu du lịch hạng sang MV Hondius, nơi xảy ra ổ dịch virus Hanta khiến ba người tử vong, dự kiến cập cảng Rotterdam của Hà Lan trong sáng 18/5 để tiến hành khử trùng, trong bối cảnh giới chức nước này chuẩn bị các biện pháp cách ly đối với những người còn ở lại trên tàu.
Một vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) đã gây hỏa hoạn tại nhà máy điện hạt nhân Barakah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Mỹ và Iran chưa đạt được đột phá ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột kéo dài nhiều tháng qua.
Theo truyền thông Iran, nước này nhiều khả năng đang xem xét một đề xuất mang tính chiến lược, khẳng định chủ quyền dưới đáy biển tại eo biển Hormuz nhằm thu phí các tuyến cáp internet ngầm quốc tế. Giới quan sát nhận định, việc này sẽ có thể tạo đòn bẩy mới cho Iran trong bối cảnh căng thẳng khu vực ngày càng gia tăng.
Chính quyền Mỹ và Israel dường như đang chuẩn bị cho khả năng nối lại chiến dịch tấn công quân sự táo bạo hơn nhằm vào Iran ngay trong tuần tới, bao gồm cả phương án triển khai đặc nhiệm trên bộ để thu giữ uranium làm giàu tại các cơ sở hạt nhân của Tehran. Ngược lại, Iran bị nghi triển khai hàng loạt chiến dịch cơ hội, trong đó có vụ xâm nhập hệ thống giám sát nhiên liệu tại nhiều bang của Mỹ, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chiến tranh mạng nhằm vào hạ tầng năng lượng trọng yếu của nước này.
Trong thông cáo trên mạng xã hội X hôm 16/5, Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố, binh chủng không quân của họ vừa hạ sát Izz al-Din al-Haddad, thủ lĩnh cánh quân sự cấp cao nhất của Hamas trong một cuộc không kích chính xác ở thành phố Gaza.
Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.
Theo tuyên bố từ Điện Kremlin, chuyến thăm tới Bắc Kinh của Tổng thống Nga Vladimir Putin diễn ra nhân dịp kỷ niệm 25 năm "Hiệp ước Láng giềng tốt và Hợp tác hữu nghị Nga – Trung", văn kiện được xem là nền tảng của quan hệ song phương giữa hai nước.
Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.
