Mỹ Tho con gái mặn mà dễ thương

Mỹ Tho (Tiền Giang) được đánh giá là trung tâm phát triển thương mại đô thị sớm nhất miền Nam. Vùng đất này hội tụ những dòng tộc người Khơme, người Việt... khai hoang lập ấp rất trù phú cách đây hơn 300 năm. Những xóm làng bám dọc sông Tiền Giang mênh mang tạo nên một phong vị riêng biệt với hình ảnh: “Gái xinh, gạo trắng, nước trong”. Mỹ Tho theo phương ngữ Khơme là xứ gái đẹp có nước da trắng hồng.

Những nữ hoàng Tiền Giang

Có nhiều vùng đất kỳ lạ với bao câu chuyện về những kỳ nhân. Nhưng có lẽ vùng đất Mỹ Tho là xứ sở của những nhan sắc mà ông trời đã ban cho từ khi mới khai sinh lập địa. Con gái sinh ra bên sông Tiền đều đẹp như tiên. Xưa không ít công tử từ khắp nơi đã về đây tìm vợ. Con gái Tiền Giang được truyền bá trong dân gian: “Tội gì anh phải đi xa/ Mỹ Tho con gái mặn mà dễ thương”. Điều đặc biệt cho đến nay Tiền Giang nức tiếng với danh hiệu là vùng đất có tới 4 người đẹp là “Hoàng hậu”. Trong số đó nổi bật có hai nữ hoàng rất xinh đẹp và tài năng.

Hoàng hậu sớm nhất là bà Từ Dụ (hay còn gọi là Từ Dũ). Từ khi còn trẻ, Từ Dụ (tên thật là Phạm Thị Hằng) đã nức tiếng xinh đẹp và dịu dàng. Bà sinh năm 1810 tại Gò Công (Tiền Giang). Là con gái của Lễ bộ thượng thư Phạm Đăng Hưng nên Phạm Thị Hằng sớm được đưa vào cung khi mới 14 tuổi. Bà trở thành vợ vua Thiệu Trị với danh hiệu Từ Dụ. 

Được học hành từ nhỏ, bà Từ Dụ lại thông minh học một biết mười. Khi được làm vợ vua, bà vẫn không ngơi đèn sách và giúp vua trị vì triều Nguyễn. Từ danh vị Nhất Giai quý phi qua tám đời vua nhà Nguyễn, bà Từ Dụ trở thành Hoàng Thái hậu (thời vua Thành Thái - 1889). Bà được coi là ''mẫu nghi thiên hạ'' có công vun đắp cho nhiều đời triều Nguyễn được bền vững và yên hòa.

Tượng Hoàng Thái Hậu Từ Dũ đặt tại Bệnh viện Từ Dũ.
Tượng Hoàng Thái Hậu Từ Dũ đặt tại Bệnh viện Từ Dũ.

Đặc biệt Hoàng Thái hậu Từ Dũ là người thường xuyên đấu tranh chống tham nhũng và trừng trị quan tham. Không ít lần bà đã tuyên cáo: “Từ xưa đến nay, quan lại chỉ một chữ tham mà chưa trừ được. Mọt nước hại dân cũng từ đó mà ra. Làm quan mấy năm vị nào cũng giàu có gấp bội. Của ấy không lấy của dân thì lấy ở đâu? Nên nhất quyết phải trừ”. Bà mất năm 1902 thọ 92 tuổi. 

Hiện tại ở Gò Công vẫn lưu truyền những bài thơ ca ngợi bà như một chúa xứ phương Nam. Bệnh viện “Bà mẹ và trẻ em” (TP Hồ Chí Minh) mang tên bà (được gọi trong dân gian là Từ Dũ). Đó là biểu tượng luôn luôn đem lại phúc lành cho mọi người. Chính vì thế hiện nay ở Gò Công quê hương bà vẫn truyền tụng rằng: “Nước đẹp dâng điềm lành/ Gò Rùa xây nền Phúc”.

Tiếp sau Hoàng thái hậu Từ Dụ là người đẹp Nam Phương Hoàng hậu, cũng sinh ra ở Gò Công Tiền Giang. Bà có tên cúng cơm là Nguyễn Hữu Thị Lan, sinh năm 1914. Người đẹp Nguyễn Hữu Thị Lan được đi du học tại Pháp từ khi mới 12 tuổi. Lớn lên, bà có sắc đẹp sắc nước hương trời và đã từng ba lần đoạt giải Hoa khôi Đông Dương. Bà đã kết hôn với vua Bảo Đại và được phong là Nam Phương Hoàng hậu khi tròn 19 tuổi. 

Sau này Nam Phương Hoàng hậu cũng có những đóng góp trong sự vận động mọi người chống thực dân Pháp. Bà đã từng bày tỏ khi gửi thông điệp: “Tôi tha thiết yêu cầu những ai đã từng đau khổ vì chiến tranh hãy bày tỏ thái độ và hành động để giúp chúng tôi chấm dứt chiến tranh”. Khi Cách mạng Tháng Tám thành công, bà đã khuyên giải Bảo Đại thoái vị để tránh những tang thương cho dân lành. Sau đó Hoàng hậu Nam Phương sang sinh sống tại Pháp và mất năm 1963, thọ 49 tuổi.

Sống như những đóa hoa

Bên cạnh những Hoàng hậu Từ Dụ và Nam Phương còn có những người đẹp rạng danh khác ở Tiền Giang cũng là bậc đệ nhất phu nhân. Nhưng có lẽ bà Đoàn Thị Giàu, vợ của cố Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng (Bác Tôn) có cuộc đời phong ba nhất. 

Bà sống ở quê nhà (xã Vĩnh Kim, Châu Thành Tiền Giang) đợi chồng bị cầm tù ở Côn Đảo suốt 16 năm ròng. Khi Cách mạng Tháng Tám thành công, Bác Tôn mới được tự do. Hai người chỉ sống với nhau một thời gian ngắn. Bởi năm 1946, Bác Tôn tập kết ra Bắc tiếp tục hoạt động cách mạng. Đó là chặng đường thử thách mới và dài không xác định. 

Ở lại quê hương, bà Đoàn Thị Giàu đã trực tiếp tham gia cách mạng. Mãi đến năm 1954, sau chiến thắng Điện Biên Phủ, bà Giàu mới được tập kết ra Bắc, sum họp cùng chồng con. Đó là chặng đường dài đầy cam go và thử thách đối với bản lĩnh của người đẹp Tiền Giang. Bà là tấm gương sáng tiêu biểu cho những phụ nữ miền Nam đã dấn thân trên con đường cách mạng. 

Người đẹp Mỹ Tho.
Người đẹp Mỹ Tho.

Vẫn còn đó những người đẹp Tiền Giang xinh tươi trong tấm áo bà ba. Đặc biệt những nghệ sĩ nổi tiếng đã sinh ra từ mảnh đất Mỹ Tho. Nói đến dàn nghệ sĩ lừng danh ở Tiền Giang, ai cũng nhớ đến NSND Phùng Há (1911-2009). Ngay từ bé, Trương Phụng Hảo (tên khai sinh của NSND Phùng Há) đã có những tố chất mà một thầy tướng số đã nhận xét: “Cô bé mặt mày rất sáng, đẹp như nàng tiên trong tranh vẽ. Tương lai sẽ là một tài nữ, được sống trong vinh hoa phú quý nhưng lại nhiều khổ lụy trong những cuộc tình”. 

Quả nhiên Phụng Hảo có một giọng hát thiên phú cùng với nhan sắc “mắt phượng mày ngài”. Vì cha mất sớm, Phụng Hảo đã cùng mẹ phải làm công tại một lò gạch kiếm sống. Mỗi khi rảnh rỗi, Phụng Hảo theo bạn bè nghe hát tuồng và chầu bên các nhóm đờn ca tài tử. Phụng Hảo học nhẩm theo không sai một nhịp phách. Bên lò gạch, Phụng Hảo luôn cất tiếng hát để vơi đi những mệt nhọc của mọi người.

Tiếng lành đồn xa. Ông bầu một ban nhạc đã tìm tới. Mới chợt nghe một câu của Phụng Hảo cất lên, ông đã giật mình sửng sốt và quyết định ký hợp đồng với đoàn Tái Đồng Ban. Ở đây Phụng Hảo được nghệ sĩ Tư Chơi dạy đàn và luyện giọng ca. Còn phần diễn xuất thì do Năm Châu chỉ bảo. 

Cuộc đời nghệ sĩ của Phụng Hảo bắt đầu từ tuổi 14 và được chính mẹ đặt cho nghệ danh Phùng Há. Vai diễn đầu tiên của Phùng Há là nhân vật rất đặc sắc Giả Thị trong vở tuồng ''Hoàng Phi Hổ quy châu''. Đó là một ngày hội ở chợ Mỹ Tho. Khách chen chúc đông vui. Họ muốn nghe giọng hát của một nàng tiên bên lò gạch bên sông Tiền Giang. Cái tên Phùng Há được xướng lên. Hàng trăm người im phăng phắc, nín thở lắng nghe giọng hát ngọt ngào vang xa.

Từ đó cuộc đời nghệ sĩ Phùng Há lên như diều gặp gió. Đoàn nào cũng mong được cô đào Phùng Há đến hát. Với diễn xuất bẩm sinh, giọng hát có âm sắc phong phú, Phùng Há đã làm chao đảo bao công tử và các nghệ sĩ tài danh. Chính vì thế mà cuộc đời của Phùng Há cũng trôi nổi phong ba. NSND Phúng Há được mệnh danh là “Bà Hoàng cải lương”. Rạp hát Thày Năm Tú nơi Phùng Há biểu diễn cũng được coi là nhà hát cải lương đầu tiên ở nước ta. Bà đã để lại hàng chục vai mẫu xuất sắc trên sân khấu cải lương miền Nam. Về cuối đời, NSND Phùng Há đã sống tại Chùa Nghệ sĩ do chính bà là người sáng lập ở Gò Vấp (TP Hồ Chí Minh) và mất ở đó (2009).

Vườn hoa nhan sắc Tiền Giang

Dàn người đẹp và tài danh ở đất Tiền Giang thời nào cũng có, sau những bà Hoàng kể trên. Người đẹp lớn tuổi nhất hiện nay vẫn còn hiện diện trên các sân chơi ca nhạc là ca sĩ Phương Dung (sinh năm 1946 ở Gò Công, Tiền Giang). Tài sắc của nghệ sĩ Phương Dung sớm được vinh danh là “Nhạn trắng Gò Công”. Nối tiếp Phương Dung là một dàn nghệ sĩ và người mẫu trẻ rất nổi tiếng. Đó là Hoa khôi Thân Thúy Hà với đôi mắt đầy cuốn hút. 

Bên cạnh đó có một người đẹp với đôi mắt to đẹp khác là “Ngọc nữ” Tăng Thanh Hà. Đàn em của Tăng Thanh Hà như người đẹp Vân Trang cũng nổi lên như một ngôi sao mai lấp lánh trong giới phim trường. Rồi nữa, đó là người mẫu MC lừng danh Phan Thị Mơ cùng với Nữ hoàng trang sức Lê Huỳnh Thúy Ngân và Hoa khôi Nam Em… Đúng là người đẹp Tiền Giang thật xứng với lời sấm truyền từ xa xưa: “Mỹ Tho đi dễ khó về”.

Vương tâm

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.