Mở cơ chế riêng cho nghệ thuật truyền thống

Những ồn ào sau chia sẻ của Trấn Thành về một nghệ sĩ đàn bầu đã không khỏi khiến một số nhạc sĩ, nhà nghiên cứu âm nhạc phải giật mình vì thông qua chia sẻ ấy, họ nhận ra rằng ngay cả một người nổi tiếng trong showbiz như Trấn Thành lại thiếu những am hiểu cơ bản nhất về cây đàn bầu.

Họ càng ngạc nhiên hơn nữa khi thông qua rất nhiều bình luận trên mạng xã hội, hóa ra đang tồn tại một tình trạng phổ biến là người Việt thiếu những thường thức về chính âm nhạc dân tộc cũng như các nhạc cụ dân tộc. Song song đó, nhìn vào hoạt động của các đoàn ca múa nhạc dân tộc cũng như số lượng ít ỏi sinh viên ở các khoa nhạc cụ dân tộc, tất cả cùng cảm thấy đang tồn tại một nguy cơ đe dọa thực sự đối với âm nhạc dân tộc khi mà trên thị trường hiện nay, âm nhạc ngoại lai đang rất lấn lướt.

Mở cơ chế riêng cho nghệ thuật truyền thống -0
Biểu diễn nghệ thuật hát xẩm tại phố cổ Hà Nội.

Trong bối cảnh đó, việc Chính phủ đưa ra chính sách giảm 70% học phí cho học sinh, sinh viên các ngành học nghệ thuật truyền thống và đặc thù thực sự là một cú hích kịp thời. Hỗ trợ học phí tới 70%, thậm chí có thể tiến tới miễn hoàn toàn học phí và cấp học bổng trong tương lai, sẽ tạo ra lực hút rất mạnh để người trẻ dũng cảm lựa chọn âm nhạc dân tộc, loại hình vốn dĩ khó kiếm tìm danh lợi trên thị trường hơn. Song, chính sách miễn giảm học phí mới chỉ là khởi đầu. Để âm nhạc dân tộc sống được và dần dần trở nên phổ biến trở lại, cần phải nhìn vào cả tổng thể để mở ra cơ chế riêng cho một ngành nghề vốn dĩ khá nhạt nhòa suốt nhiều năm qua.

Học chỉ là một phần trong tiến trình thực hành nghệ thuật của một nghệ sĩ tương lai mà thôi. Điều quan trọng hơn cả đối với nghệ sĩ chính là tương lai sau tốt nghiệp sẽ như thế nào? Các nhà hát, đoàn nghệ thuật luôn có biên chế rất hạn chế và bản thân các đơn vị đó cũng đang rất vất vả để duy trì được sự tồn tại của mình. Nói chung, khó khăn ở khâu đầu ra đã khiến đầu vào của ngành học nghệ thuật dân tộc cứ bó hẹp dần trong nhiều năm qua. Như vậy, muốn nới rộng đầu vào, nhất thiết phải mở đường cho đầu ra để những nghệ sĩ tiềm năng nhận thấy nghệ thuật dân tộc là một lĩnh vực có nhiều triển vọng đường dài.

Mỗi năm, vẫn có khá nhiều chương trình ca nhạc cả nghệ thuật lẫn giải trí được sản xuất từ nguồn ngân sách của cả địa phương lẫn Trung ương. Tuy nhiên, đại đa số nội dung của các chương trình tạm gọi là "nhà nước đặt hàng" này lại không mấy khi chú trọng các tiết mục dân tộc. Bản thân du khách nước ngoài đến Việt Nam cũng rất khó có thể tìm được cơ hội để tìm hiểu nghệ thuật cổ truyền.

Đây chính là một mảnh đất mà chúng ta còn bỏ hoang, rất cần có sự đầu tư để tạo ra công ăn việc làm thường xuyên cho nghệ sĩ cổ truyền. Chỉ cần có những chương trình hằng tuần được chú trọng tổ chức thường xuyên và kỹ lưỡng, chắc chắn nhu cầu sử dụng nghệ sĩ sẽ tăng vọt. Khi ấy, chính những sinh viên các khoa nghệ thuật cổ truyền có thể bổ sung vào lực lượng nhân sự theo nhu cầu và giúp họ cơ hội vừa học vừa thực hành, vừa kiếm thêm thu nhập đảm bảo đời sống.

Khi đã có những hỗ trợ của Nhà nước để bộ máy từ đào tạo đến sử dụng con người như kể trên được vận hành trơn tru và đều đặn, việc giảng dạy ngoại khóa căn bản về nghệ thuật cổ truyền ở các trường phổ thông cũng sẽ giúp hình thành những thế hệ khán giả cho tương lai. Khán giả chính là động lực cho nghệ sĩ và việc mở ra cơ chế để phát triển nghệ thuật cổ truyền không thể không đặt vấn đề xây dựng lực lượng khán giả lên hàng đầu.

Nghệ thuật cổ truyền đã chịu lép vế trên thị trường quá lâu và nếu không có những quan tâm đầu tư, nguy cơ mai một là rất lớn. Do vậy, để phát huy và bảo tồn bản sắc dân tộc, rất cần những đánh giá nghiêm túc, đầu tư bài bản và mang định hướng lâu dài.

Hà Quang Minh

Các tin khác

Khi trẻ em đang nhìn về phía chúng ta

Khi trẻ em đang nhìn về phía chúng ta

Trong lễ tốt nghiệp chương trình thạc sĩ ngành Quản trị - Phân tích định lượng, Đại học Duke, chàng trai Nguyễn Huỳnh Nhật Tiến (TP. Hồ Chí Minh) đã được chọn đại diện phát biểu.

Hai vạch nhân phẩm

Hai vạch nhân phẩm

Mỗi thời đại đều có nghi lễ chứng minh sự trong sạch của mình. Có thời người ta kê khai lý lịch, có thời là thú tội trước đám đông. Showbiz Việt Nam năm 2026 chọn phương thức khác: nước tiểu.

Kiên quyết loại bỏ những hành vi phi pháp trong hoạt động văn hóa

Kiên quyết loại bỏ những hành vi phi pháp trong hoạt động văn hóa

Ngay sau khi triển khai thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ, các cơ quan chức năng đã tập trung triển khai đồng bộ các biện pháp nhằm phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn, xử lý vi phạm và tội phạm liên quan đến sở hữu trí tuệ.

Cái gốc vẫn từ con người

Cái gốc vẫn từ con người

Việc khởi tố các cá nhân, đơn vị vi phạm bản quyền mới đây đã thực sự tạo ra địa chấn trong làng giải trí. Những sai lầm của họ có thể có tính chất hệ thống hoặc cũng có thể do chưa hiểu biết tường tận về Luật Sở hữu trí tuệ. Nhưng, dù gì đi nữa, đó cũng là bài học đắt giá không chỉ đối với những cá nhân ấy mà còn đối với tất cả những ai đang hoạt động trong ngành sáng tạo ở Việt Nam.

Hành động mạnh mẽ để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Hành động mạnh mẽ để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Không chỉ nhà đầu tư hay doanh nhân trong các lĩnh vực xuất bản, điện ảnh, âm nhạc, chương trình truyền hình... mà văn nghệ sĩ hẳn cũng sẽ phấn khởi trước việc cả nước ra quân thực hiện cao điểm ngăn chặn, xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tại Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026.

Thành nhân không hề dễ dàng

Thành nhân không hề dễ dàng

“Harmony (hòa âm) là nền móng của âm nhạc Homophonic (kết cấu âm nhạc đồng âm) và hơn thế nữa. Kiến thức môn học này gần như là quá lớn để quãng đời của những sinh viên chăm chỉ và có năng khiếu bẩm sinh có thể học hết. Lịch sử hòa âm trải dài từ tiền cổ điển, cổ điển, lãng mạn, hiện đại, jazz, rock... cho tới nay mai vẫn còn liên tục phát triển. Ảnh chụp từ buổi học mà 100% người tới lớp là những bạn xin vào dự thính”.

Văn hóa Việt Nam, tầm nhìn phát triển

Văn hóa Việt Nam, tầm nhìn phát triển

Tháng 5, tháng của những sự kiện lịch sử trọng đại, đó cũng là dấu mốc quan trọng để chúng ta ứng chiếu quá khứ với thực tại để thấy được bước tiến cũng như tầm nhìn và cơ hội phát triển của đất nước. Cảm quan của từng cá nhân trước thời đại sẽ nói lên nhận thức chính trị và nền tảng văn hóa đó.

Từ lao động số tạo nên nét đẹp văn hóa số

Từ lao động số tạo nên nét đẹp văn hóa số

Ngày Quốc tế Lao động 1/5 là dịp tôn vinh người lao động với những đóng góp xây dựng cộng đồng, quốc gia và thế giới. Đây cũng là dịp để suy ngẫm sâu sắc hơn về những thay đổi của lao động trong bối cảnh mới.

Một góc nhìn khác về bạo lực học đường

Một góc nhìn khác về bạo lực học đường

Vụ việc một nam sinh trung học cơ sở ở Ninh Bình bị bạn học đánh hội đồng gần đây tiếp tục đặt ra một câu hỏi lớn cho phụ huynh và những người làm giáo dục: “Chúng ta cần phải làm gì?”. Và, lại như những vụ việc tương tự đã diễn ra, luôn là những đáp án quen thuộc được nhắc đến, từ chuyện phải chế tài thật nặng cho tới những đề xuất về vai trò của ngành giáo dục...

Văn hóa, nghệ thuật có thêm nhiều cơ hội

Văn hóa, nghệ thuật có thêm nhiều cơ hội

Dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5 năm nay, giới sản xuất, biên tập kênh chương trình nước ngoài trên dịch vụ phát thanh, truyền hình trả tiền hoặc sản xuất kênh chương trình chuyên quảng cáo, cung cấp dịch vụ mạng xã hội... đón nhận tin vui từ việc Chính phủ cắt giảm, đơn giản hóa nhiều thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL).

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.