Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

Song, chúng ta không nên mổ xẻ ai đúng, ai sai ở câu chuyện này và cũng càng không nên chỉ xét trên các giá trị nền tảng văn hóa đơn thuần mà cần nhìn sâu hơn vào khía cạnh xã hội của nó, với rất nhiều hoàn cảnh tương đồng.

Việc một cá nhân có năng khiếu đặc biệt và có thể kiếm tiền từ năng khiếu ấy từ khi còn vị thành niên là câu chuyện cần được luật hóa một cách cụ thể và chi tiết để vừa bảo vệ được quyền lợi của trẻ em và vừa tránh được những chuyện tranh cãi không đáng có.

Thiện Nhân thắng giải Giọng hát Việt nhí từ năm cô mới 12 tuổi (2014) và cô cũng chỉ là một trong số rất nhiều trẻ em Việt Nam có khả năng kiếm được tiền từ khi rất nhỏ. Theo tập quán chung, thường thì cha mẹ vẫn luôn là người quản lý công việc lẫn tài chính cho những đứa trẻ đặc biệt như thế và hiếm khi có chuyện kiện tụng xảy ra. Tuy nhiên, không phải không có chuyện kiện tụng nghĩa là không tồn tại những khúc mắc.

Trên thế giới, nhiều khúc mắc như thế cuối cùng cũng được bóc trần khiến cho cả phụ huynh lẫn con cái đều có chút bẽ bàng. Và, để tránh những bẽ bàng như vậy, nhiều nước đã luật hóa việc quản trị tài sản của tài năng nhí từ rất nhiều thập niên trước. Trong khi đó, ở Việt Nam, dù việc bảo vệ quyền lợi của trẻ em luôn được đề cao tối thượng nhưng chúng ta vẫn chậm chân trong việc luật hóa những doanh thu của trẻ vị thành niên.

Nhiều nước trên thế giới hiện nay đã bắt buộc các nhà sản xuất, các đơn vị trung gian truyền thông, giải trí phải chuyển ít nhất 15% tổng giá trị hợp đồng ký kết với các tài năng vị thành niên vào một tài khoản ký quỹ phong tỏa. Toàn bộ số tiền ký quỹ ấy sẽ được giao lại cho tài năng ấy khi đủ tuổi và có đầy đủ quyền của một công dân. Đây là biện pháp nhằm đảm bảo tương lai cho những đứa trẻ vốn dĩ phải hi sinh một phần tuổi thơ cho việc kiếm tiền.

Ngoài khoản ký quỹ ấy ra, người giám hộ (thường là cha mẹ) cũng bắt buộc phải báo cáo tài sản của trẻ mà họ quản lý dùm theo định kỳ thường niên. Trong trường hợp nếu cha mẹ không muốn trực tiếp quản lý tài sản này, họ có thể thuê các quỹ tín thác để bảo vệ tài sản cho trẻ. Việc luật hóa này phát xuất từ vụ kiện từ cách đây gần 100 năm liên quan tới ngôi sao nhí Jackie Coogan và nó đã tạo ra một nền tảng rất chặt chẽ cho ngành công nghiệp giải trí trong các trường hợp đối tượng chính là trẻ vị thành niên.

Ở Việt Nam, ngày càng nhiều các chương trình dành cho trẻ em và tạo ra bệ phóng cho các ngôi sao nhí trong sự nghiệp nghệ thuật, giải trí của mình. Nhưng, chúng ta cũng chứng kiến nhiều ngôi sao trẻ thơ không thể tiếp tục phát triển sự nghiệp khi đã trưởng thành và họ bước vào đời với hoàn cảnh rất bi đát bất chấp việc đã từng kiếm ra rất nhiều tiền khi còn tấm bé.

Có thể nói, nhiều người lớn còn không có kỹ năng quản lý tài chính tốt huống hồ là những đứa trẻ với sự non nớt và hồn nhiên vốn có. Chính vì thế, việc bảo vệ những đứa trẻ có khả năng kiếm ra tiền sớm bằng công cụ pháp luật ra rất quan trọng bởi nó không chỉ đảm bảo quyền lợi, sự công bằng đối với các em mà còn có thể tránh được các rủi ro sau này, nhất là khi các em trưởng thành mà không có nghề nghiệp, kỹ năng nào trong tay trong khi sự nghiệp giải trí, nghệ thuật đã chấm dứt từ sớm. Nếu được bảo vệ tốt về khía cạnh tài chính, các em sẽ không trở thành gánh nặng của xã hội như một vài trường hợp đáng tiếc mà thỉnh thoảng báo chí vẫn nhắc tên.

Hà Quang Minh

Các tin khác

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.

“Hãy sống đúng với những giấc mơ của tuổi trẻ”

“Hãy sống đúng với những giấc mơ của tuổi trẻ”

Mặc dù chưa diễn ra nhưng diễn đàn “Tiếng nói tuổi trẻ - Hành động của Đoàn” năm 2026 đã nhận được 64.000 câu hỏi của các bạn trẻ gửi về ban tổ chức, một con số kỉ lục, chứng tỏ thanh niên Việt Nam thực sự quan tâm đến sự phát triển của đất nước và sứ mệnh của thế hệ.

Giữa một vạn tour

Giữa một vạn tour

Sau gần 10 năm im lặng, nữ nghệ sĩ Phùng Khánh Linh đã trở lại một cách đáng thán phục với album “Giữa một vạn người” và đêm hòa nhạc riêng có tên “Giữa một vạn tour”.